George Simmel’in toplumsal içeriklerden ziyade bireyler arasındaki etkileşim biçimlerini ve toplumlaşma kalıplarını inceleyen sosyoloji anlayışıdır. Metinde bu yaklaşım, matematiksel formlar veya dilbilimsel kalıplar gibi, farklı içeriklerde ortak olan sosyal biçimleri ortaya koymayı amaçlar.
Toplumlaşma (Vergesellschaftung)
Bireylerin birbirlerinin yanında, birbirleri için ve birbirleriyle hangi formlarda varlık gösterdiklerini ifade eden etkileşim süreçleridir. Metne göre ekonomik, dini veya siyasi amaçlar ne olursa olsun, insanların bir arada yaşama biçimlerini ve kalıplarını belirleyen temel olgudur.
Mikro Sosyoloji
Daha geniş kurumsallaşmış yapıların ötesinde, toplumun atomları arasındaki temel etkileşim kalıplarını ve bireyler arası ilişkileri inceleyen sosyolojik yaklaşımdır. George Simmel çalışmalarını ağırlıklı olarak bu alanda kısıtlamıştır.
Organizmaci Yaklaşım
XIX. yüzyılda sosyolojide hakim olan, toplumsal süreçleri biyolojik organizmalara benzer şekilde kavrayan ve evrensel yasalar bulmayı amaçlayan yaklaşımdır. Simmel bu yaklaşımı Alman idealist geleneği ile birlikte reddetmiştir.
İdiyografik Yöntem
Alman bilim geleneğinde, genel yasalar kurmak yerine biricik ve tekil olayları incelemeye odaklanan araştırma yöntemidir. İnsan ve ahlak bilimlerinin doğa bilimlerinden ayrıldığı noktayı temsil eder.
Grubun Sürekliliği (Persistence of Social Groups)
Grup üyelerinin, nesillerin veya liderlerin zamanla değişmesine rağmen grubun aynı kimliğini ve yapısını koruması olgusudur. Metinde bu durum mekanın, fizyolojik bağların ve gayrişahsi kurumların işlevleriyle açıklanır.
Dead Hand (El Değiştirmeyen / Satılamaz Mülk)
Toplumun üzerinde yaşadığı toprağın mülkiyetinin krala veya kurumlara ait olması ve bireyler arasında bölüştürülememesi durumudur. Metinde bu mülkiyet biçimi grubun biçim ve içeriğinin korunmasını sağlayan ince bir araç olarak ele alınmıştır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Topluluklaşma / Sosyabilite (Sociability)
Çeşitli pratik amaçlar doğrultusunda bir araya gelen insanların, bu amaçların da ötesine uzanan doğal bir araya gelme ve birlikte olma yeteneğidir. Simmel grupların bu yeteneğin icrasıyla ortaya çıktığını belirtir.
Kalıtsal Egemenlik
Yönetimin babadan oğula hanedan bağıyla aktarıldığı, yöneticinin kişisel özelliklerinden bağımsız olarak grubun bütünlüğünü nesnelleştiren yönetim biçimidir. Metne göre bu formel yapı grubun ve yönetimin istikrarını sağlar.
Orta Sınıf
Modern dönemle birlikte ortaya çıkan, geleneksel alt ve üst tabakalar arasındaki durağanlığı kırarak işbölümüne dayanan ve hızlı dönüşüme imkan tanıyan yeni bir sosyolojik tabakalaşma kategorisidir.
Genel Sosyoloji
Simmel’in tanımladığı üç sosyoloji türünden biri olup, tarihsel yaşamın bütünlüğünü toplumsal olarak oluşturan bir yöntem programıdır.
Felsefi Sosyoloji
Simmel’in sosyal bilimlerin epistemolojisi olarak tanımladığı, toplumsal olguların felsefi temellerini irdeleyen üçüncü sosyoloji türüdür.
Referans Grubu ve Rol Kuramı
George Simmel’in formel sosyoloji ve etkileşim biçimlerine dair fikirlerinin, ilerleyen dönemde Robert Merton gibi sosyologlar tarafından geliştirilen kuramsal uzantısıdır.
Şeref Duygusu
Küçük ve büyük gruplarda bireyin kişisel ahlakını korurken aynı zamanda ait olduğu grubun şerefini (tüccarlık, memurluk vb.) muhafaza etmesini sağlayan toplumsal bağlayıcı güçlerden biridir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Lebensphilosophie (Yaşam Felsefesi)
Simmel’in toplumsal birliktelik ve ayrılıkların bireyi dünya içindeki tercihlerle hesaplaşmaya sevk ettiğini savunan, hakikatin mutlak olmadığını vurgulayan felsefi yaklaşımıdır.