Ünite 5: VII. YÜZYIL ve İMPARATORLUĞUN BALKAN POLİTİKASI — Önemli Kavramlar

Slavların Balkanlara yerleşmesi sonucunda meydana getirdikleri ve görünüşte Bizans'a vergi ödeseler de kendi içlerinde müstakil olan yerel topluluk ve siyasi oluşumlardır. Metne göre bu yapılar, imparatorluğun askeri gücünün yetersizliği nedeniyle bölgede istedikleri gibi hareket etmiştir.

İmparator Herakleios zamanında, Onogur Bulgarlarının lideri Orkhan’ın yeğeni Kubrat tarafından 635 yılında kurulan devlettir. Kafkasların kuzeyi ile Azak Denizi ve civarını kapsayan bu devlet, Kubrat'ın 665'teki ölümüne kadar varlığını sürdürmüştür.

Bizans İmparatorluğu'nda devlet görevlilerine ve yabancı liderlere verilen yüksek unvandır. Metinde Onogur Bulgarları lideri Orkhan'a ve Büyük Bulgarya'nın kurucusu Kubrat'a Bizans ile dostane ilişkiler kurdukları için tevcih edilmiştir.

VII. yüzyılın başlarında Balkanlarda ve imparatorluk sınırlarında büyük bir askeri tehdit oluşturan, Slavlarla ortak hareket ederek İstanbul'u kuşatan Türk kökenli göçebe kavimdir. 805 yılında Franklar tarafından yıkılana kadar varlıklarını sürdürmüşlerdir.

VII. yüzyılda Balkanlara kalıcı olarak yerleşen, Avarların aksine geçici akınlar yerine bölgeye kök salan ve 'sklavinie' adı verilen müstakil oluşumlar kuran kavimdir. Bizans imparatorları döneminde hem müttefik hem de vergi ödeyen ancak zaman zaman başa bela olan bir unsur olmuştur.

Bulgarların bir kolu olup liderleri Orkhan ve yeğeni Kubrat yönetiminde Bizans ile ilişkiler kurmuş olan Türk boyudur. 619 yılında liderleri Orkhan'ın İstanbul'u ziyaretiyle Bizans kaynaklarında daha belirgin yer bulmuşlardır.

Bizans kaynaklarında Kubrat tarafından kurulan Büyük Bulgarya devletine verilen latince kökenli isimdir. Azak Denizi ve Kafkasların kuzeyindeki coğrafyayı kapsayan bu yapı, Bizans ile dostane ilişkiler yürütmüştür.

VII. yüzyılın ilk yarısında Bizans İmparatorluğu'nun doğudaki en büyük ve ezeli rakibi olan İran merkezli imparatorluktur. Metinde Avarlarla müşterek olarak 626 yılında İstanbul'u kuşatmak üzere birlikler göndermişlerdir.

Avar tehlikesinin bertaraf edilmesinden sonra Balkanların kuzeybatı kısmına yerleşen, İmparator Herakleios ile anlaşarak Dalmaçya civarına gelen ve VII. yüzyılda Hristiyanlığı kabul eden topluluktur.

Avarların zayıflamasıyla birlikte Balkanların güneybatı taraflarına yerleşerek bölgenin demografik ve siyasi yapısında yer edinen güney Slav topluluğudur.

Büyük Bulgarya'nın kurucusu Kubrat'ın beş oğlundan biri olup, Hazarların baskısı sonucu Dinyeper ve Dinyester nehirlerini geçerek Tuna Nehri civarındaki bataklık bölgeye yerleşen Bulgar liderdir.