Ünite 2: Aksiyon Potansiyeli ve Uyarılabilen Dokular — Önemli Kavramlar
Dinlenim Membran Potansiyeli
Hücre uyarılmamış durumdayken, hücre zarının iç ve dış kısımları arasında var olan kararlı elektrik potansiyeli farkıdır. Bu değer her zaman negatiftir ve hücre tipine göre -60 mV ile -95 mV arasında değişir.
Depolarizasyon
Uyarılabilen bir hücre zarı eşik değere ulaştığında, voltaja duyarlı sodyum kanallarının açılmasıyla hücre içine sodyum iyonlarının hücum etmesi ve hücre içinin pozitifleşmesi olayıdır. Bu süreçte nöron içi potansiyeli yaklaşık +35 mV değerine kadar yükselir.
Repolarizasyon
Depolarizasyonun ardından sodyum kanallarının kapanması ve voltaja duyarlı potasyum kanallarının açılmasıyla potasyum iyonlarının hücre dışına çıkması ve hücre içinin tekrar negatifleşerek dinlenim durumuna dönmesidir.
Sıçrayarak İleti
Miyelinli aksonlarda aksiyon potansiyelinin, miyelin kılıfın kesintiye uğradığı Ranvier boğumları arasında sıçrayarak çok hızlı bir şekilde iletilmesi mekanizmasıdır.
Hep ya da Hiç Yasası
Bir uyarının şiddeti eşik değerin altındaysa hücrede hiçbir elektriksel yanıtın oluşmaması, eşik değer ve üzerindeyse her zaman aynı ve maksimum düzeyde aksiyon potansiyeli oluşması kuralıdır.
Sarkomer
Kas hücresinde kasılmayı sağlayan, kalın (miyozin) ve ince (aktin, troponin, tropomiyozin) filamentlerden oluşan en küçük fonksiyonel ve yapısal kasılma birimidir.
Nöromuskuler Kesişim (Terminal Plak)
Somatik motor sinir aksonunun uç kısmı ile iskelet kası hücresinin zarı (sarkolemma) arasında kurulan ve uyarıların kimyasal yolla iletildiği özelleşmiş sinaps bölgesidir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
T-Tübülleri
Sarkolemmanın hücre içine doğru yaptığı ince tüp şeklindeki kıvrımlardır; aksiyon potansiyelinin hücrenin derinliklerindeki sarkoplazmik retikuluma hızla iletilmesini sağlarlar.
Fizyolojik Tetanus
Motor sinirden sürekli ve sık aralıklarla uyarı gelmesi sonucu kas hücresi içindeki kalsiyum miktarının yüksek kalması ve kasın gevşemeye fırsat bulamadan sürekli kasılı kalması durumudur.
Kalmodulin
Düz kas hücrelerinde troponin bulunmadığı için, hücre içine giren kalsiyum iyonlarını bağlayarak aktin ve miyozin etkileşimini ve kasılmayı başlatan özel proteindir.
Fonksiyonel Sinsityum
Kalp kası hücrelerinin interkale diskler aracılığıyla birbirine sıkıca bağlanması sayesinde, oluşan bir uyarının tüm kalp kasına yayılarak organın tek bir bütün halinde kasılması özelliğidir.