Ünite 2: Sağlık Eğitimine Giriş — Önemli Kavramlar
Öğrenme
Bireyin çevresiyle etkileşimi sonucunda meydana gelen, yaşantı ürünü ve nispeten kalıcı izli davranış değişikliğidir. Örneğin, bir çocuğun okuma yazma bilmezken eğitim alarak düzgün okumaya başlaması bir öğrenmedir.
Eğitim
Bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla ve kasıtlı olarak istendik yönde değişme meydana getirme sürecidir. Toplumun standartlarını ve kültürünü yeni nesillere aktaran tüm sosyal süreçleri kapsar.
Olgunlaşma
Organizmanın temelindeki potansiyel güçlerin, kalıtımın etkisiyle kendiliğinden gelişerek göreve hazır bir duruma ulaşması sürecidir. Örneğin, bir çocuğun parmak kaslarının kalemi tutabilecek fiziksel güce ulaşması olgunlaşmadır.
Davranış
Organizmanın gözlenebilen ya da gözlenemeyen, açık ya da örtük etkinliklerinin tümüdür. Doğuştan gelen, geçici olan ve sonradan kazanılan davranışlar olmak üzere üç grupta incelenir.
İçgüdü
Bir türün tüm üyelerinde doğuştan var olan, kalıtsal, karmaşık ve otomatik davranış eğilimleridir. İnsanlarda saf içgüdü yerine daha çok içgüdüsel davranışlardan söz edilir.
Refleks
Belli bir uyarıcıya karşı organizmanın doğuştan getirdiği, istem dışı, ani ve basit tepki verme eğilimidir. Göz bebeğinin ışıkta küçülmesi refleks davranışına somut bir örnektir.
Performans
Öğrenilen zihinsel süreçlerin dışarıdan gözlenebilir ve ölçülebilir davranışlara dönüşmüş halidir. Öğrenme doğrudan gözlenemediği için değerlendirmeler performans üzerinden yapılır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Türe Özgü Hazır Oluş
Öğrenecek olan organizmanın, kendisinden beklenen davranışı gösterebilmesi için gerekli biyolojik ve anatomik donanıma sahip olmasıdır. Örneğin, konuşmayı papağana öğretebilirken kanaryaya öğretemeyiz.
Geriye Etkin Kolaylaştırma
Sonradan öğrenilen yeni bir bilginin veya becerinin, önceden öğrenilmiş olan eski bir beceriyi daha ustaca ve etkili yapmayı sağlamasıdır. Basketbol oynamayı öğrenen birinin eski futbol oynama becerisini geliştirmesi buna örnektir.
İleriye Ket Vurma
Önceki öğrenmelerin, yeni öğrenilmek istenen bilgileri karıştırması ve öğrenilmesini zorlaştırması durumudur. Eski bir şarkının sözlerinin, yeni ezberlenen şarkının sözleriyle karışması bu duruma örnektir.
Kültürleme
Bireyin doğumundan ölümüne kadar geçen süreçte toplumun maddi ve manevi değerlerini, bilgi ve alışkanlıklarını edinmesi sürecidir. Zoraki, gelişigüzel ve kasıtlı olmak üzere üç çeşidi bulunur.
Gelişim Görevleri
Bireyin yaşamındaki belirli bir gelişim döneminde başarıyla yerine getirmesi beklenen, Havighurst tarafından tanımlanan görevlerdir. Örneğin, bebeklik döneminde katı yiyeceklere alışmak bir gelişim görevidir.
Nöron
Sinir sistemini oluşturan, canlının her türlü davranışını ve öğrenmesini beyindeki elektriksel ve kimyasal etkileşimlerle yöneten özgül, yapısal ve işlevsel hücre birimidir.