Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
GATT ve Dünya Ticaret Örgütü'nün (WTO) tarihsel süreçteki rollerini karşılaştırarak, günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin sanayi ürünlerine uyguladıkları ortalama tarife oranları arasındaki farkların nedenlerini araştırınız.
Yanıt / ipucu
GATT, İkinci Dünya Savaşı sonrası korumacı politikaları azaltmak için çok taraflı müzakereleri başlatmış, WTO ise bu kuralları küreselleştirip kurumsallaştırmıştır. Gelişmiş ülkeler güçlü sanayileriyle dünya pazarlarına kolayca açılmak için tarifeleri %5'in altında tutarken, gelişmekte olan ülkeler yerli sanayilerini korumak ve vergi geliri elde etmek için %5-%15 arasında daha yüksek tarifeler uygulamaktadır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Devletlerin dış ticaret tarifesi uygularken gözettiği 'gelir etkisi' ile 'koruma etkisi' arasındaki zıtlığı ve bu durumun az gelişmiş ülkeler ile gelişmiş ülkeler arasındaki bütçe finansmanı farklarına nasıl yansıdığını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Yüksek tarifeler ithalatı caydırarak yerli üreticiyi korur (koruma etkisi) ancak ithalatı azalttığı için devletin vergi gelirini düşürür; makul tarifeler ise ithalatı sürdürerek gelir sağlar (gelir etkisi). Az gelişmiş ülkeler gümrükte tahsilatı kolay olduğu için tarifeleri bütçe finansmanında yoğun olarak kullanırken, gelişmiş ülkelerin bütçelerinde ithalat vergilerinin payı oldukça düşüktür.
Alıştırma 3myders hazırladı
Spesifik ve ad valorem vergilerin hesaplanma yöntemlerini karşılaştırarak, yüksek enflasyon dönemlerinde hangi vergi türünün devlet hazinesi açısından daha avantajlı olduğunu gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Spesifik vergiler ürünün ağırlık, adet gibi fiziksel ölçüleri üzerinden sabit bir tutarla alınırken, ad valorem vergiler ürünün C.I.F. değeri üzerinden oransal olarak alınır. Enflasyonist ortamlarda ürün fiyatları arttıkça ad valorem vergiler kendiliğinden yükselerek devletin reel vergi gelirini korurken, spesifik vergiler değer kaybettiği için ad valorem vergiler hazine açısından daha avantajlıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir ithal ürüne tarife konulmasının ardından ortaya çıkan 'üretim', 'tüketim', 'gelir' ve 'bölüşüm' etkilerini mikro ekonomik açıdan analiz ederek, bu sürecin toplumsal refah kaybına (ölü kayba) nasıl yol açtığını örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Tarife sonrası fiyatlar yükselir; yerli üreticiler verimsiz de olsa üretimi artırır (üretim etkisi), tüketiciler ise talebi azaltır (tüketim etkisi). Tüketici rantının bir kısmı üreticiye ve devlete aktarılırken, üretim ve tüketimdeki bu etkinsizlikler nedeniyle aktarılamayan ve tamamen yok olan kısım toplumsal refah kaybını (ölü kaybı) oluşturur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bir ülkenin ithal ara mallarına ve nihai ürünlere uyguladığı farklı tarife oranlarının 'etkin koruma oranı' üzerindeki etkisini, imalat sanayisinde katma değer üretimi açısından değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Etkin koruma oranı, nihai ürüne uygulanan tarife ile üretimde kullanılan ithal ara mallarına uygulanan tarife arasındaki ilişkiye bağlıdır. Eğer devlet ara malı ve ham madde ithalatındaki tarifeleri düşük tutarken nihai ürün ithalatına yüksek tarife koyarsa, yerli üreticinin elde ettiği gerçek (etkin) koruma oranı nominal tarife oranından çok daha yüksek olur ve yerli katma değer üretimi teşvik edilir.
