Ünite 11: Yaşlı Bakım Etiği: İstismar, İhmal ve Mahremiyet — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Yaşlı istismarının ilk kez 1970'lerde ABD'de ele alındığını ve ilk özel yasanın 1979'da çıktığını unutma; tarihsel gelişim sorularında bu yıllar çok sık sorulur.
Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) istismar sınıflandırmasını içeren raporun adının 'Duyulmayan Sesler' (2002) olduğunu mutlaka ezberle, doğrudan eşleştirme sorusu gelebilir.
Yaşlı istismarının 3 kategorisini (Ailesel, Kurumsal, Kendi kendine ihmal) birbiriyle karıştırma; özellikle yaşlının tek başına kendine bakamaması 'kendi kendine ihmal'dir.
Yaşlı mahremiyeti ve samimiyet kavramlarının birbirinin zıttı olmadığını, bakım verenin bu ikisi arasında denge kurmakla yükümlü olduğunu aklında tut.
Bakım veren ile yaşlı arasındaki güç eşitsizliğinin etik sorumluluğun temelini oluşturduğunu bil; bağımlı olan yaşlının haklarını korumak ahlaki bir zorunluluktur.
Triyajda yaşlıların önceliği olmasına rağmen gençlerin tercih edilmesinin bir etik ihlal ve yaş ayrımcılığı örneği olduğunu sınavda karşına çıkarsa hemen işaretle.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
Yaşlı Bakım EtiğiYaşlı İstismarıYaşlı İhmaliAilesel İstismarKurumsal İstismarKendi Kendine İhmalFiziksel İstismarPsikolojik İstismarEkonomik İstismarYaşlı MahremiyetiTriyaj AyrımcılığıÖzerklik (Otonomi) İhlaliUzun Dönem Bakım