Bilişim teknolojisi (BT), en temel tanımıyla bir sistemin tasarlanması, geliştirilmesi ve uygulanması için kullanılan yazılım ve donanım kaynaklarının bütünüdür. Türk Dil Kurumu'nun tanımıyla bilişimde kullanılan araç ve gereçlerin oluşturduğu sistem olarak ifade edilse de, teknik olarak BT tek başına bir sistem değil, sistemin yapı taşlarını oluşturan teknolojik kaynaklardır.
Enformasyon sistemleri (ES) ise, işlenmiş ve anlamlı hale getirilmiş verilerin (enformasyon) üretilmesini hedefleyen, bu amaçla çeşitli BT bileşenlerinin bir araya getirilmesiyle oluşan yapılardır. Örneğin, bir sabit disk tek başına bir BT iken, bir organizasyonun veritabanını saklamak için kullanıldığında o organizasyonun ES'sinin bir parçası haline gelir.
BT ve ES kavramları sıkça karıştırılmaktadır. BT, teknoloji sunan bir araçlar bütünüdür; ES ise bu araçların belirli bir hedef doğrultusunda organize edilmesidir. Bir ev kullanıcısının oyun oynamak için donanım ve yazılımı birleştirmesi bile küçük ölçekli bir ES örneğidir. İşletmelerde ise BT yöneticisi yerine, sistemin bütününe odaklanan ES yöneticisi kavramının kullanılması daha doğrudur.
Günümüzde BT, işletmelerin hayatta kalması için kritik bir unsurdur. Ancak sadece BT yatırımı yapmak, tek başına rekabet avantajı sağlamaz; çünkü BT'ler tüm rakipler tarafından kolayca satın alınabilir. Asıl ayrıcalık, bu teknolojilerin organizasyonun hedefleri doğrultusunda ES'ye dönüştürülerek 'sindirilmesi' ile elde edilir.
Geçmişte araştırmacılar, BT yatırım miktarı ile şirket getirileri arasında doğrudan bir korelasyon aramışlardır. Ancak sonuçlar tutarsız çıkmıştır. Modern yaklaşımlar, BT'nin doğrudan yatırım tutarından ziyade, örgütsel süreçleri nasıl desteklediğine odaklanmaktadır. Örneğin, bir elektronik tablo yazılımı herkes tarafından alınabilir, ancak onu üretim planlamada uzmanlıkla kullanan bir işletme rakiplerine karşı üstünlük sağlar.
Operasyonel süreçlerde BT'nin etkisi somut örneklerle kanıtlanmıştır. Allen-Bradley'in tam otomatik fabrika yaklaşımı, Texas Instruments'ın bilgisayar destekli tasarım ile sağladığı zaman tasarrufu ve Benetton'un sipariş takip sistemleri, BT'nin doğru ES kurgusuyla birleştiğinde nasıl bir rekabet avantajı yarattığını göstermektedir.
İnternet, bilişim teknolojileri tarihinde bir milat olarak kabul edilir. 1990'ların sonundan itibaren internet, yeni ürünlerin ve pazarların doğmasına olanak tanımıştır. İnternet devrimini 19. yüzyıldaki mekanik devrimlerden ayıran en önemli fark, gerçekleşme hızıdır; mekanik standartların oturması yüzyıllar sürerken, internet devrimi birkaç yıl içinde gerçekleşmiştir.
İnternetin hızlı gelişiminin temelinde, bileşenlerinin fiziksel olmaması yatar. Protokoller, programlama dilleri ve yazılımlar gibi 'bit'lerden oluşan bileşenler, nakliye ve stoklama maliyetlerini ortadan kaldırmıştır. Bir yazılım parçasının saniyeler içinde dünyanın diğer ucuna gönderilip geliştirilebilmesi, inovasyon hızını maksimize etmiştir.
Fiziksel kısıtlamaların yokluğu, internetin küresel bir işbirliği platformuna dönüşmesini sağlamıştır. Linux işletim sistemi, hiçbir merkezi kuruma bağlı olmaksızın dünyanın dört bir yanındaki programcıların katkısıyla geliştirilmiş, bu da internetin kolektif gelişim gücünü kanıtlayan en önemli örneklerden biri olmuştur.
BT'nin organizasyon tarafından sindirilmesi, teknolojinin benimsenmesi, anlaşılması ve kabul edilmesi sürecidir. Bir işletmenin başarısı, ne kadar pahalı BT yatırımı yaptığına değil, bu teknolojiyi ne kadar etkili 'sindirebildiğine' bağlıdır. Sindiremeyen işletmeler, büyük yatırımlara rağmen hedeflerine ulaşamazlar.
BT sindirimi, beş karakteristik aşamadan oluşan bir süreçtir: kimlik belirleme, benimseme, uyarlama, kabul etme ve nüfuz etme. Bu süreç, organizasyonun sahip olduğu 'sindirim kapasitesi' ile doğrudan ilişkilidir. Yöneticiler, ya bu kapasiteyi artıracak önlemler almalı ya da kapasitelerini aşan teknolojik yatırımlardan kaçınmalıdır.
Sonuç olarak, ES'nin başarısı BT'nin teknik gücünden ziyade, organizasyonun bu teknolojiyi kendi iş süreçlerine entegre etme yeteneğine dayanır. BT ile ES arasındaki temel fark da burada ortaya çıkar; BT bir araçtır, ES ise bu aracın organizasyonel hedeflerle bütünleşmiş, sindirilmiş halidir.