İstimaletOsmanlı Devleti'nin fethettiği bölgelerdeki gayrimüslim halkın gönlünü kazanmak, onları devlete ısındırmak amacıyla uyguladığı adalet, hoşgörü ve himaye politikasıdır. Bu politika sayesinde Balkan halkları kendi din ve dillerini serbestçe koruyabilmişlerdir.
İskân PolitikasıOsmanlı Devleti'nin Rumeli ve Balkanlarda fethettiği topraklara Anadolu'dan getirdiği Türkmen nüfusu yerleştirme sürecidir. Bu politika ile fethedilen bölgelerin Türkleşmesi ve kalıcı Türk yurdu haline gelmesi sağlanmıştır.
Devşirme SistemiOsmanlı Devleti'nin Hristiyan tebaanın yetenekli çocuklarını belirli kurallarla toplayıp Türk-İslam kültürüyle eğiterek askeri (Yeniçeri) ve idari (Enderun) kadrolarda görevlendirmesi sistemidir. Devletin bürokratik ve askeri omurgasını oluşturmuştur.
Tımar SistemiDevlete ait miri arazilerin vergi gelirlerinin, hizmet karşılığı askeri ve sivil görevlilere verilmesi esasına dayanan idari, askeri ve ekonomik sistemdir. Bu sistemle hazineden para çıkmadan atlı askerler (Cebelü) yetiştirilmiştir.
Gazaİslam dinini yaymak, savunmak ve yüceltmek amacıyla gayrimüslimlere karşı yapılan kutsal savaştır. Osmanlı Beyliği'nin kuruluş dönemindeki en büyük askeri ve manevi motivasyon kaynağı olmuştur.
Pençik SistemiSavaşlarda ele geçirilen esirlerin beşte birinin (penç-yek) devlet tarafından alınarak askeri eğitimden geçirilip orduya (Kapıkulu) kazandırılması sistemidir. Yeniçeri Ocağı'nın ilk insan kaynağını oluşturmuştur.
Miri AraziMülkiyeti devlete, kullanım hakkı ise vergisini ödemek şartıyla köylüye ait olan topraklardır. Osmanlı toprak sisteminin temelini oluşturur ve satılması, vakfedilmesi veya devredilmesi yasaktır.
Kapıkulu OcağıOsmanlı Devleti'nde doğrudan padişaha bağlı olan, devşirme kökenli, maaşlı (ulufe) ve profesyonel sürekli ordudur. Yeniçeriler, Sipahiler ve topçular bu ocağın temel sınıflarını oluşturur.
Çimpe KalesiBizans'taki taht kavgalarında Kantakuzenos'a yardım edilmesi karşılığında 1353 yılında Osmanlılara verilen kaledir. Osmanlıların Rumeli'deki ilk askeri üssü ve fetihlerin başlangıç noktasıdır.
Fetret Devri1402 Ankara Savaşı'ndan sonra Yıldırım Bayezid'in oğulları arasında başlayan ve 1413 yılına kadar süren 11 yıllık taht kavgaları ve istikrarsızlık dönemidir. I. Mehmed'in galibiyetiyle sona ermiştir.
Ahiyân-ı RûmAnadolu'daki esnaf ve zanaatkarların kurduğu, askeri ve sosyal işlevleri de olan Ahilik teşkilatıdır. Osmanlı Beyliği'nin kuruluşunda idari ve manevi destek sağlamışlardır.
Bâciyân-ı RûmDünyanın ilk kadın teşkilatı olarak kabul edilen, Anadolu kadınlarının kurduğu askeri, sosyal ve ekonomik örgüttür. Ahiliğin kadın kolu olarak beyliğin kuruluşunda aktif rol oynamışlardır.
Gâziyân-ı RûmAnadolu'da gaza ve cihat amacıyla bir araya gelen, sınır boylarında fetihler yapan alp ve gazilerden oluşan askeri gruptur. Osmanlı'nın ilk askeri gücünü oluşturmuşlardır.
Abdâlân-ı RûmAnadolu'da dervişler, erenler ve mutasavvıflardan oluşan manevi gruptur. Fethedilen bölgelerdeki halkın gönlünü kazanarak İslamiyet'in yayılmasında ve iskân politikasında etkili olmuşlardır.
KadıOsmanlı Devleti'nde hem yargı işlerine bakan adli görevli hem de bulunduğu kazanın idari, belediye ve asayiş işlerini yürüten en üst düzey mülki amirdir. Doğrudan merkezden atanırlardı.
KazaskerOsmanlı Devleti'nde divan üyesi olan, askeri davalara bakan ve taşradaki kadı ile müderrislerin atama, terfi ve görevden alma işlerini yürüten en üst düzey adli-idari görevlidir.
MüderrisOsmanlı medreselerinde ders veren, akademik unvana sahip profesör düzeyindeki hocalardır. İlk Osmanlı müderrisi İznik Medresesi'ne atanan Davud-ı Kayserî'dir.
UlufeKapıkulu askerlerine ve yeniçerilere devlet tarafından üç ayda bir ödenen düzenli maaştır. Devletin mali gücünün ve merkezi otoritesinin en önemli göstergelerinden biridir.
CebelüTımar sahiplerinin (sahib-i arz) topladıkları vergi gelirlerinin her belirli miktarı için yetiştirmek zorunda oldukları tam teçhizatlı, atlı eyalet askeridir.
TekfurBizans İmparatorluğu'nun Anadolu ve Rumeli'deki eyaletlerini yöneten, geniş yetkilere sahip yarı bağımsız bölgesel valilerdir. Osmanlı'nın ilk askeri mücadeleleri bunlara karşı olmuştur.
Koyunhisar Savaşı1302 yılında Osmanlılar ile Bizans merkezi ordusu arasında yapılan ve Osmanlıların zaferiyle sonuçlanan ilk büyük savaştır. Beyliğin bağımsızlığını tescilleyen dönüm noktasıdır.
Sazlıdere Savaşı1363 yılında Osmanlılar ile Bizans-Sırp ittifakı arasında yapılan ve Edirne'nin fethiyle sonuçlanan savaştır. Bu zaferle Edirne Osmanlı'nın yeni başkenti olmuştur.
Sırpsındığı Savaşı1364 yılında Osmanlıların Balkanlardaki ilerleyişini durdurmak amacıyla Papa'nın çağrısıyla toplanan ilk Haçlı ordusuna karşı kazanılan büyük Osmanlı zaferidir.
DirlikMülkiyeti devlete ait olan miri arazilerin, gelir durumuna göre Has, Zeamet ve Tımar olarak devlet görevlilerine maaş ve hizmet karşılığı tahsis edilmesidir.
