MedyaGazete, dergi, radyo, televizyon, genel ağ ve sosyal medya gibi kitlelerle iletişimi sağlayan, bilgi aktaran ve toplum yaşamını etkileyen tüm yazılı, görsel ve işitsel araçların bütünüdür.
Geleneksel MedyaYazılı basın (gazete, dergi), radyo, televizyon ve sinema gibi tek yönlü iletişim sunan, içeriğin profesyonel ekiplerce üretildiği ve kullanıcının etkileşime geçemediği klasik medya araçlarıdır.
Dijital Medya (Yeni Medya)Genel ağ, akıllı telefon, uydu ve bilgisayar teknolojileri aracılığıyla dijital ortamda üretilen, kullanıcıyla çift yönlü etkileşim kurabilen ve bireylere içerik üretme imkânı tanıyan modern platformlardır.
Medya OkuryazarlığıMedya iletilerine erişebilme, bunları eleştirel bir bakış açısıyla çözümleyip değerlendirebilme ve kendi etik medya içeriklerini üretebilme becerilerinin tamamını kapsayan eğitim modelidir.
Bilgilendirme İşleviMedyanın dünyada ve ülkede yaşanan güncel gelişmeleri, bilimsel keşifleri, hava durumu ve trafik gibi pratik bilgileri insanlara ulaştırarak onları haberdar etme görevini içeren birincil işlevidir.
Eğlendirme İşleviBireylerin günlük hayatın stresinden ve tekdüzeliğinden uzaklaşmasını amaçlayan; dizi, film, yarışma, müzik ve dijital oyunlar gibi içeriklerle topluma keyifli zaman geçirtmeyi hedefleyen medya rolüdür.
Yönlendirme İşleviMedyanın sunduğu içeriklerin tonu, seçimi ve işleniş biçimiyle insanların düşüncelerini, tutumlarını, tüketim alışkanlıklarını etkilemesi ve toplumsal olaylarda kitleleri harekete geçirerek ortak bir kamuoyu oluşturmasıdır.
Eğitme İşleviOkul dışındaki hayat boyu öğrenme sürecini destekleyen; belgeseller, sağlık kamu spotları, rehber videolar ve uzaktan eğitim platformları (EBA gibi) aracılığıyla toplumu bilinçlendirmeyi hedefleyen işlevdir.
Akıllı İşaretlerTelevizyon yayınlarında çocukları ve gençleri olumsuz örnek oluşturabilecek zararlı içeriklerden korumak amacıyla kullanılan, programların yaş sınırı ve içerik detayları hakkında bilgi veren RTÜK sembolleridir.
Tüketim KültürüBireylerin temel ihtiyaçlarının ötesinde, medyadaki reklamlar ve yaşam tarzı sunumları aracılığıyla tetiklenen istek, beğeni ve yapay arzulara göre ürün ve hizmetlere yönelmesini ifade eden kültürel yapıdır.
Suskunluk SarmalıBireylerin, savundukları fikirlerin çoğunluğun görüşüne aykırı olduğunu düşündüklerinde dışlanma korkusuyla sessiz kalması, bu sessizliğin ise baskın görüşü daha güçlü göstererek azınlığı tamamen susturması olgusudur.
Yankı OdasıSosyal medyada algoritmalar veya arkadaş grupları nedeniyle bireylerin sadece kendi görüşlerini onaylayan fikirlerle karşılaşması, farklı ve aykırı düşüncelerden tamamen izole olması durumudur.
Editoryal SüreçHam bir bilginin, verinin veya olayın halka sunulacak bir haber hâline getirilmesi aşamasında uygulanan tüm seçme, eleme, doğrulama, düzenleme ve onaylama işlemlerinin bütünüdür.
Bilgi Çarpıtma (Dezenformasyon)Kasıtlı olarak yanlış veya eksik bilgi yayma, halkı yanıltma veya gerçekleri gizleme amacıyla sahte haberlerin bilinçli olarak dolaşıma sokulması eylemidir.
ManipülasyonSeçme, ekleme, çıkarma veya yönlendirme yoluyla bilgileri değiştirerek insanları kendi çıkarı doğrultusunda etkileme ve yönlendirme tekniğidir.
Akıl SüzgeciBir medya iletisiyle karşılaşıldığında 'Bu bilgi doğru mu?', 'Kim tarafından, hangi amaçla hazırlandı?' ve 'Bana neyi hissettirmeye çalışıyor?' sorularını sorma ve eleştirel düşünme sürecidir.
Kırmızı KategoriRTÜK ve Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen, çocuk programlarında reklamının yapılması tamamen yasak olan çikolata, cips, dondurma gibi yüksek şeker, yağ ve tuz içeren zararlı abur cuburların grubudur.
Turuncu KategoriMısır gevreği, işlenmiş et (sucuk, salam) gibi çocuk programlarındaki reklamları Sağlık Bakanlığı'nın belirlediği besin değeri ve enerji sınırlamalarına uyulması koşuluyla yapılabilen gıdalar grubudur.
Yeşil KategoriTaze et, balık, yumurta, taze meyve ve sebze gibi çocukların gelişimini destekleyen, çocuk programlarında reklamı serbest olan ve tüketimi teşvik edilen sağlıklı gıdalar kategorisidir.
Post-Truth (Gerçek Ötesi)Nesnel hakikatlerin ve doğruların değerini yitirdiği, bunun yerine bireysel duyguların, inançların ve sahte gerçeklerin kamuoyunu oluşturmada belirleyici hâle geldiği dönemi tanımlayan kavramdır.
TekzipMedyada bir kişi veya kurum hakkında yayımlanan yalan, yanlış veya asılsız bir haberi düzeltmek amacıyla hazırlanan ve aynı yayın organında yayımlanan resmi düzeltme metnidir.
Enformasyon BombardımanıDijital medya çağında bireylerin her gün maruz kaldığı, doğruluğu teyit edilmemiş aşırı miktardaki bilgi ve haber akışının yarattığı zihinsel karmaşa durumudur.
Dördüncü KuvvetMedyanın yasama, yürütme ve yargı güçlerinin ardından, kamu yararı adına yönetim süreçlerini denetleme, gözetleme ve şeffaflığı sağlama rolünü ifade eden kavramdır.
Tık Tuzağı (Clickbait)Dijital medyada kullanıcıların merak duygusunu sömürerek tıklama oranını artırmak amacıyla hazırlanan, abartılı, yanıltıcı veya eksik bilgi içeren sansasyonel haber başlığı tasarımıdır.
