National Policy Document III and Action Plan on Safety and Health at Work 2014-2018

Çeşitli Sektörlerde İş Sağlığı ve Güvenliği » Mevzuat, Yönetim ve Eğitim » Mesleki Eğitimler · 3 ünite

Konu Özeti

Ünite 1: Republıc Of Turkey

Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği (İSG) politikaları, evrensel insan hakları belgeleri ve anayasal güvenceler üzerine inşa edilmiştir. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, Avrupa Sosyal Şartı ve ILO'nun 155, 161 ve 187 sayılı sözleşmeleri, güvenli bir çalışma ortamını temel bir hak olarak tanımlar. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 49. ve 56. maddeleri, devletin çalışanların yaşam standartlarını yükseltmek ve fiziksel/psikolojik sağlıklarını korumak için gerekli önlemleri almasını zorunlu kılar.

Ünite 2: National Policy Document III And Action Plan On Safety And Health At Work 2014-2018 - Bölüm 2

2014-2018 dönemini kapsayan Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Politika Belgesi III, Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği standartlarını yükseltmeyi ve çalışma hayatını daha güvenli hale getirmeyi hedefleyen stratejik bir çerçevedir. Bu politika, sadece yasal düzenlemelerle değil, tüm paydaşların (İSG Konseyi üyeleri, kurumlar ve kuruluşlar) aktif katılımı ve sorumluluk almasıyla hayata geçirilebilir. Politika Belgesi ile eş zamanlı olarak hazırlanan 'Eylem Planı', belirlenen hedeflere ulaşmak için yapılması gereken faaliyetleri tanımlar ve izler.

Ünite 3: 6.2. Increase İn The Number Of Training

İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Kanunu'nun etkin bir şekilde uygulanabilmesi için işverenlere ve çalışanlara yönelik eğitim ve rehberlik faaliyetlerinin artırılması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, özellikle yüksek riskli sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler için özel uygulama kılavuzları hazırlanarak sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturulması amaçlanmaktadır. İşverenlere yönelik eğitim faaliyetleri TOBB, TİSK ve TESK gibi işveren kuruluşları ile NOSHC üyeleri ve ÇASGEM iş birliğinde yürütülmektedir.

Öne Çıkan Kavramlar

Proaktif Yaklaşımİş kazası ve meslek hastalığı meydana gelmeden önce riskleri önceden belirleyip gerekli tedbirleri alma anlayışıdır. 6331 sayılı Kanun'un temelini oluşturur.

Ulusal İSG KonseyiİSG politikalarının belirlenmesinde sosyal diyalog ve danışma platformu olarak görev yapan, devlet, işçi ve işveren temsilcilerinden oluşan kuruldur.

İSG Kültürüİş sağlığı ve güvenliğinin bir yaşam biçimi haline gelmesi, bireylerin davranışlarının değişmesi ve toplumda bu bilincin içselleştirilmesidir.

Risk Değerlendirmesiİş yerinde var olan veya dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi ve bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörlerin analiz edilerek kontrol altına alınması sürecidir.

KOBİ1-249 arası çalışanı olan küçük ve orta ölçekli işletmelerdir. Türkiye'deki iş yerlerinin %99'undan fazlasını oluştururlar ve İSG kazalarının yoğunlaştığı yerlerdir.

Meslek HastalığıSigortalının çalıştığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halidir.

İSG KATİPİş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin kayıt altına alınması, takibi ve izlenmesi amacıyla kullanılan dijital yazılım sistemidir.

OSGBİş yerlerine İSG hizmetlerini sunmak üzere kurulan, gerekli donanım ve personele sahip ortak sağlık ve güvenlik birimleridir.

MYK BelgesiTehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışanların mesleki yeterliliğini kanıtlayan, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından verilen sertifikadır.

Sosyal DiyalogİSG politikalarının oluşturulmasında devlet, işçi ve işveren örgütlerinin karşılıklı görüş alışverişinde bulunarak ortak kararlar alması sürecidir.

İş KazasıSigortalının iş yerinde bulunduğu sırada veya işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle meydana gelen, kişiyi hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren olaydır.

Sürekli İş Göremezlikİş kazası veya meslek hastalığı sonucu çalışanın meslekte kazanma gücünü kalıcı olarak kaybetmesi durumudur.

İkincil MevzuatKanunların uygulanmasını detaylandırmak amacıyla çıkarılan yönetmelik ve tebliğler bütünüdür. 6331 sayılı Kanun sonrası 36 yönetmelik yayımlanmıştır.

Piyasa GözetimiKişisel Koruyucu Donanımların (KKD) standartlara uygunluğunun denetlenmesi ve piyasadaki ürünlerin güvenliğinin sağlanması faaliyetidir.

İSG Konseyiİş sağlığı ve güvenliği politikalarının belirlenmesinde ve uygulanmasında rol alan, ilgili kurum ve kuruluşların temsilcilerinden oluşan üst kuruldur. Örnek: Politika Belgesi III'teki hedeflerin gerçekleşmesi için konsey üyelerinin sorumluluk alması beklenmektedir.

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)Çalışanı iş kazası ve meslek hastalıklarından korumak amacıyla tasarlanmış ekipmanlardır. Örnek: Piyasaya arz edilen KKD'lerin teknik düzenlemelere uygunluğunun denetlenmesi, birinci hedefin parçasıdır.

İSG Yönetim Sistemiİş yerinde İSG'nin sistematik olarak iyileştirilmesini sağlayan, görev ve sorumlulukların netleştirildiği organizasyonel yapıdır. Örnek: Sektöre özgü İSG yönetim sistemlerinin geliştirilmesi, iş yerlerinde sistematik bir yaklaşım sağlar.

Meslek HastalığıÇalışanın maruz kaldığı fiziksel, kimyasal veya biyolojik etkenler sonucu oluşan hastalıklardır. Örnek: 2013 yılında SGK tarafından onaylanan 371 meslek hastalığı vakası istatistiklere yansımıştır.

Piyasa GözetimiÜrünlerin teknik düzenlemelere uygunluğunun ve güvenliğinin piyasaya arz edildikten sonra denetlenmesidir. Örnek: KKD'lerin piyasa gözetimi, çalışanların güvenliğini sağlamak için kritik bir süreçtir.

Ulusal Meslek StandartlarıBir mesleğin başarıyla icra edilebilmesi için gerekli bilgi, beceri ve yetkinliklerin tanımlandığı dokümanlardır. Örnek: Eğitim programlarının bu standartlarla uyumlu olması, iş gücü kalitesini artırır.

İş Güvenliği Uzmanıİş yerlerinde İSG hizmetlerini yürütmekle görevli, özel eğitim almış yetkin personeldir. Örnek: Uzmanların görevlendirilmesinde sektörel uzmanlaşmaya gidilmesi, hizmet kalitesini artıracaktır.

Ön TanıMeslek hastalığının kesinleşmeden önce, sağlık hizmeti sağlayıcıları tarafından yapılan ilk teşhis aşamasıdır. Örnek: Meslek hastalıklarının ön tanısının artırılması, erken müdahaleyi mümkün kılar.

Güvenlik KültürüBireylerin ve toplumun İSG'yi bir yaşam biçimi haline getirmesi, riskleri algılama ve önleme bilincidir. Örnek: İSG kültürünün yaygınlaştırılması için kamu spotları ve eğitimler düzenlenmektedir.

6331 Sayılı İSG KanunuTürkiye'de iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını düzenleyen temel yasal mevzuattır. Örnek: Bu kanun, kamu ve tarım sektörünü de kapsayarak İSG uygulamalarını genişletmiştir.

Sınavda Dikkat Et

İstatistiklerdeki 'bildirim esaslı' değişimine dikkat edin; 2013 sonrası verilerdeki artışın bir kısmının kayıt yöntemindeki değişiklikten kaynaklandığını unutmayın.
KOBİ'lerin Türkiye'deki iş yerlerinin %99'undan fazlasını oluşturduğunu ve kazaların büyük kısmının burada yaşandığını mutlaka not edin.
İnşaat sektörünün ölümlü kazalarda ilk sırada olduğunu, maden ve metal sektörlerinin ise kaza sayısı ve sıklığında öne çıktığını karıştırmayın.
III. Ulusal İSG Politika Belgesi'nin 2014-2018 dönemini kapsadığını ve AB stratejileriyle uyumlu olduğunu bilin.
Proaktif yaklaşımın 6331 sayılı Kanun'un ruhu olduğunu ve 'önleyici' kelimesiyle eş anlamlı kullanıldığını unutmayın.
Meslek hastalıklarının tespitinde ciddi bir 'eksik bildirim' sorunu olduğunu, istatistiklerin gerçek durumu yansıtmadığını göz önünde bulundurun.
İstatistiksel hedeflere dikkat edin: 2014-2018 yılları arasındaki performans göstergeleri (KKD uygunsuzluğu, meslek hastalığı ön tanı sayısı vb.) sınavda soru olarak gelebilir.
Sektörel riskleri ezberleyin: İnşaat (yüksekten düşme), maden (göçük/patlama) ve metal (sıkışma) eşleşmeleri sınavın en klasik soru tiplerindendir.
Sorumlu kurumları karıştırmayın: MoLSS (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı) birçok hedefin ana sorumlusudur, ancak tarım gibi alanlarda MoFAL gibi farklı bakanlıkların rolü olduğunu unutmayın.
Yasal zorunluluk tarihlerini not edin: Özellikle kamu kurumlarında İSG uzmanı çalıştırma zorunluluğunun 2016'da başlaması gibi tarihler kritik detaylardır.
Kavramsal ayrıma odaklanın: 'Ön tanı' ile 'kesin teşhis' arasındaki farkı ve istatistiklerin neden SGK verilerine dayandığını iyi anlayın.
Performans göstergeleri tablosundaki (2016-2018 arası 30 meslek) rakamlara dikkat edin, sınavda sayısal veri sorulabilir.