Kanun YoluBir davada mahkemenin verdiği kararın haksız veya hukuka aykırı olduğunu düşünen tarafa, kararın bir üst derece mahkemesinde incelenmesi imkânını veren hukuki yoldur. İdari yargıda istinaf, temyiz ve yargılamanın yenilenmesi bu yollardandır.
Açıklama (Tavzih)Mahkeme kararının yeterince açık olmaması veya birbirine aykırı hüküm fıkraları taşıması durumunda, tarafların kararı veren mahkemeden kararın netleştirilmesini istemesidir. Kararın yerine getirilmesine kadar talep edilebilir.
Yanlışlıkların DüzeltilmesiKararı veren mahkemeden, karardaki tarafların ad-soyadı, sıfatı, iddiaları veya hüküm fıkrasındaki hesap hataları gibi maddi yanlışlıkların düzeltilmesini isteme yoludur. Bu talep için herhangi bir süre sınırı bulunmamaktadır.
İstinafİlk derece mahkemesi kararlarının, bölge idare mahkemesi tarafından hem maddi vakıalar hem de hukuki kurallar yönünden yeniden incelenmesini sağlayan iki dereceli yargılamanın ikinci aşaması olan kanun yoludur.
TemyizBölge idare mahkemelerinin veya ilk derece mahkemesi olarak Danıştay dairelerinin kararlarının, Danıştay tarafından sadece hukuka uygunluk yönünden denetlenmesini sağlayan kanun yoludur.
Kanun Yararına TemyizKesinleşen ancak yürürlükteki hukuka aykırı bir sonuç içeren kararların, hukuki sonuçlarını etkilememek üzere Başsavcı tarafından Danıştay'da temyiz edilmesini sağlayan olağanüstü kanun yoludur.
Yargılamanın YenilenmesiKesinleşmiş mahkeme kararlarında kanunda sınırlı olarak sayılan ağır hataların, sahteliklerin veya ihlallerin bulunması durumunda davanın aynı mahkemede yeniden görülmesini sağlayan olağanüstü yoldur.
İvedi Yargılama Usulüİhale, özelleştirme, acele kamulaştırma gibi hızlı çözülmesi gereken uyuşmazlıklarda uygulanan, istinaf aşaması olmaksızın doğrudan temyiz yoluna tabi olan hızlı yargılama usulüdür.
Kazanılmış HakHukuki düzenlemelerin veya bireysel işlemlerin ilgili kişi hakkında uygulanarak onun lehine tüm hukuki sonuçlarını doğurması ve bu durumun hukuk düzenince korunmasıdır.
Maddi İmkânsızlıkMahkeme kararının gerektirdiği işlemin veya eylemin fiili durumlar nedeniyle (örneğin yıkılan bir binanın aynen iade edilememesi) yerine getirilmesinin imkânsız olmasıdır.
Hukuki İmkânsızlıkMahkeme kararının uygulanmasının yürürlükteki başka bir emredici hukuk kuralı (örneğin kişinin yaş haddini doldurmuş olması) nedeniyle hukuken mümkün olmamasıdır.
Rücuİdarenin, mahkeme kararını uygulamaması nedeniyle ödemek zorunda kaldığı maddi ve manevi tazminat miktarını, kişisel kusuru bulunan kamu görevlisinden kusuru oranında talep etmesidir.
Kişisel SorumlulukKamu görevlilerinin hizmet sınırlarını aşan, kişisel kast veya ağır kusurlarından dolayı haksız fiil esaslarına göre şahsen sorumlu tutulmalarıdır.
İstinafın ReddiBölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesinin kararını usul ve esas yönünden hukuka uygun bularak başvuruyu sonlandırması kararıdır.
İstinafın KabulüBölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesinin kararını hukuka aykırı bularak kaldırması ve işin esası hakkında kendisinin yeni bir karar vermesidir.
OnamaTemyiz merci olan Danıştay'ın, alt mahkeme kararını hukuka uygun bularak geçerliliğini onaylaması ve kesinleştirmesi işlemidir.
BozmaDanıştay'ın, alt mahkeme kararında hukuka aykırılık, yetkisizlik veya ağır usul hatası tespit ederek kararı geçersiz kılmasıdır.
Israr Kararı (Direnme)İlk derece veya bölge idare mahkemesinin, Danıştay'ın bozma kararına uymayarak kendi verdiği ilk kararın doğruluğunu savunup aynı kararı tekrar vermesidir.
Uyma KararıAlt mahkemenin, Danıştay'ın bozma kararındaki hukuki gerekçeleri kabul ederek davanın çözümünde o doğrultuda işlem yapmasıdır.
Yürütmenin Durdurulmasıİdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda işlemin icrasını askıya alan geçici karardır.
Zımni Retİdareye yapılan bir başvuruya kanuni süre içinde (genellikle altmış gün) cevap verilmemesi durumunda talebin reddedilmiş sayılması karinesidir.
İstinabeDavanın görülmekte olduğu mahkemenin, kendi yargı çevresi dışındaki bir işlemi o yerdeki mahkemeden yapmasını rica etmesi usulüdür.
Manevi Tazminatİdarenin hukuka aykırı eylem veya işlemleri ya da mahkeme kararını uygulamaması nedeniyle kişinin duyduğu acı, elem ve üzüntüyü hafifletmek amacıyla hükmedilen para miktarıdır.
Kamu Mallarının HaczedilemezliğiKamu hizmetlerinin aksamaması amacıyla, devlete ve kamu tüzel kişilerine ait malların icra yoluyla haczedilmesini yasaklayan İcra ve İflas Kanunu kuralıdır.
Hüküm FıkrasıMahkeme kararının en sonunda yer alan, davanın kabul edilip edilmediğini ve taraflara yüklenen borç ve hakları net olarak gösteren nihai çözümdür.
