Ünite 2: İş Hukukunun Temel Kavramları — Önemli Kavramlar

İş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişidir. Yaptığı işin niteliği önemli olmayıp, sözleşme ile çalışması yeterlidir; örneğin bir fabrikadaki mühendis de temizlikçi de işçidir.

İşçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişidir. İş sözleşmesinin tarafı olup yönetim hakkını kullanır ve hukuki sorumluluğu taşır; örneğin bir anonim şirket işveren sıfatına sahiptir.

İşveren adına hareket eden ve işyerinin yönetiminde görev alan kişidir. Müdür veya ustabaşı gibi kişiler işveren vekili olabilir ve idari sorumlulukları vardır.

Asıl işverenin işyerinde yardımcı işleri veya uzmanlık gerektiren asıl işin bir bölümünü üstlenen diğer işverendir. Örneğin bir bankanın güvenlik hizmetini dışarıdan bir şirkete yaptırmasıdır.

İşverenin mal veya hizmet üretmek için maddi ve maddi olmayan unsurlarla işçiyi örgütlediği birimdir. Örneğin bir fabrika binası ve içindeki makineler işyerini oluşturur.

Mesleki Eğitim Kanunu'na göre bir mesleği öğrenmek amacıyla çalışan kişidir. İşçi sayılmazlar ancak iş kazası riskine karşı korunurlar.

Teorik eğitimini tamamlamak için işyerinde uygulama yapan kişidir. İşçi değildirler ve iş mevzuatının temel haklarından yararlanamazlar.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin gerçekte olmadığı halde varmış gibi gösterilerek işçi haklarının kısıtlanmasıdır. Örneğin işçilerin alt işveren üzerinden çalıştırılarak haklarının azaltılmasıdır.

Kâr amacı güden, bir veya birden fazla işyerinin örgütlenmesinden oluşan iktisadi birimdir. Örneğin bir bankanın tüm şubeleri bir işletme bütünlüğüdür.

Birden fazla üretim biriminin tek bir işyeri sayılabilmesi için aynı işveren tarafından örgütlenmiş olması şartıdır.

İşyerinin parçası sayılan dinlenme, yemek, çocuk emzirme yerleri gibi alanlardır. Örneğin bir fabrikanın bahçesindeki kreş eklenti sayılır.