Sigortalılık Hâllerinin ÇakışmasıBir kişinin aynı anda birden fazla sigortalılık türüne (4/a, 4/b, 4/c) tabi çalışması durumudur. Örneğin, bir avukatın kendi bürosunda çalışırken aynı zamanda bir şirkette iş sözleşmesiyle çalışması.
Sosyal Sigorta Teklik İlkesiKişinin birden fazla sigortalılık türüne tabi olması durumunda, sadece birinin esas alınması prensibidir. 6111 sayılı Kanun ile bu ilke esnetilerek bazı durumlarda birden fazla statüde prim ödenmesine olanak tanınmıştır.
Zorunluluk İlkesiSigortalı olmanın kişisel iradeye bağlı olmayıp, kanuni şartların oluşmasıyla kendiliğinden başlamasıdır. Kişi sigortalılık haklarından vazgeçemez ve bu hakları başkasına devredemez.
Kontrol MuayenesiKurumun, malullük veya iş göremezlik durumlarının devam edip etmediğini tespit etmek için sigortalılara yaptırdığı muayenedir. Örneğin, malul bir çocuğun durumunun değişip değişmediğinin tespiti için istenir.
Hizmet BirleştirmeFarklı sigortalılık statülerinde (4/a, 4/b, 4/c) geçen sürelerin, yaşlılık veya malullük aylığına hak kazanmak için toplanmasıdır. 5510 sayılı Kanun'da en fazla sürenin geçtiği statü esas alınır.
Gelir ve Aylıkların BirleşmesiBir kişinin birden fazla sigorta kolundan veya dosyadan gelir/aylık alması durumudur. Kanun, ikiden fazla dosyadan aylık bağlanmasını engeller ve yüksek olanın esas alınmasını sağlar.
İlişiksizlik Belgesiİşverenin Kuruma prim borcunun bulunmadığını gösteren belgedir. İhale konusu işlerin kesin teminatının iadesi için bu belgenin alınması zorunludur.
Rehberlik ve Teftiş BaşkanlığıSosyal güvenlik mevzuatının uygulanmasını denetleyen, usulsüzlükleri önleyen ve rehberlik eden Kurum birimidir. Denetim memurları, işyerlerinde her türlü kayıt ve belgeyi inceleme yetkisine sahiptir.
Vazife MalullüğüKamu görevlilerinin görevlerini yaparken uğradıkları kaza veya hastalık sonucu çalışma gücünü kaybetmeleridir. Bu durumda bağlanan aylıklar, diğer sigorta kollarıyla birleştiğinde özel kurallara tabidir.
Sürekli İş Göremezlik Geliriİş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün bir kısmını veya tamamını kaybeden sigortalıya bağlanan gelirdir. Kontrol muayenesi ile bu gelir artırılabilir veya kesilebilir.
Haciz YasağıKurumdan alınan gelir ve aylıkların, prim borçları ve nafaka dışında haczedilememesidir. Bu, sigortalının geçimini temin etmeye yönelik bir koruma kalkanıdır.
Sosyal Güvenlik Sicil NumarasıSigortalıların tescil işlemlerinde kullanılan numaradır. Türk vatandaşları için T.C. kimlik numarası, yabancılar için İçişleri Bakanlığınca verilen numara esas alınır.
Avans ÖdemesiKurumun, hak sahiplerine ödemeleri süresinde yapamaması durumunda veya sağlık hizmeti sunucularına fatura karşılığı yaptığı ön ödemedir.
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık KuruluTıbbi uyuşmazlıklarda yetkili en yüksek organdır. Meslek hastalığı tespiti veya maluliyet kararlarına yapılan itirazları inceleyerek karara bağlar.
İdari YaptırımlarKanun hükümlerine aykırı davranan işverenlere veya kişilere uygulanan para cezaları ve diğer yaptırımlardır. Denetim memurlarının raporları bu yaptırımların temelini oluşturur.
Kısmi Süreli ÇalışmaHaftalık çalışma süresinin tam süreli iş sözleşmesine göre daha az olduğu çalışmalardır. Bu kişiler eksik kalan süreleri için isteğe bağlı sigortalı olabilirler.
Müteselsil SorumlulukKurumun alacaklarının tahsilinde, işverenle birlikte diğer yetkililerin de (yönetim kurulu üyeleri gibi) borçtan sorumlu tutulmasıdır.
İsteğe Bağlı SigortalılıkKişinin zorunlu sigortalılık dışında kendi primini ödeyerek sosyal güvenlik sistemine dahil olmasıdır. Zorunlu sigortalılık başladığında isteğe bağlı sigortalılık sona erer.
Yoklama İşlemleriGelir veya aylık alma şartlarının devam edip etmediğinin tespiti için yapılan kontrollerdir. 6 ay boyunca aylığını almayanların ödemeleri bu kapsamda durdurulabilir.
Prime Esas KazançPrimlerin hesaplanmasına esas teşkil eden tutardır. 4/a'lılar için ücret, ikramiye ve primler; 4/b'liler için beyan edilen kazanç esas alınır.
