Sosyolojik İmgelemToplumsal olayları tarihsel, antropolojik ve eleştirel bir bakış açısıyla inceleme yetisidir. Örneğin, bir işçinin işsizliğini sadece kişisel bir sorun değil, ekonomik sistemin tarihsel bir sonucu olarak görmektir.
EtnosantrizmBir kişinin kendi kültürünü veya toplumunu evrensel ölçü alarak diğerlerini yargılamasıdır. Örneğin, Batı'daki 'meta olarak çalışma' anlayışını tek doğru kabul edip diğer kültürleri geri saymaktır.
Taylorizmİş süreçlerinin bilimsel yöntemlerle parçalara ayrılması ve verimliliğin artırılmasıdır. İşçinin hareketlerinin saniyelik zaman araştırmalarıyla optimize edilmesini içerir.
FordizmMontaj hattı, standart üretim ve kitlesel tüketim modelidir. Henry Ford'un otomobil fabrikasında uyguladığı, işçilerin tek bir işi sürekli tekrarladığı sistemdir.
Post-FordizmEsnek üretim, çoklu beceri ve müşteri odaklı çeşitliliğin öne çıktığı üretim modelidir. Standartlaşmadan ziyade kişiselleştirilmiş ürünlere odaklanır.
Sanayi ToplumuSanayileşmenin ekonomik örgütlenmenin temeli olduğu toplumdur. Sınıf çatışmalarının demokratik kurumlarla çözülebileceğini savunan bir yaklaşımdır.
KapitalizmÜretim araçlarının özel mülkiyetine ve kâr odaklı ücretli emeğe dayalı sistemdir. İşçi ve kapitalist arasındaki çatışmayı temel alır.
SanayisizleşmeSanayileşmiş bölgelerin imalat sektörünü kaybederek sanayi öncesi bir yapıya dönmesidir. Örneğin, İngiltere'de kömür ve çelik sektörlerinin kapanmasıdır.
Sanayi Sonrası Toplumİmalatın yerini hizmet sektörünün ve bilginin aldığı toplum yapısıdır. Daniel Bell tarafından popülerleştirilmiştir.
KüreselleşmeDünyanın ekonomik, kültürel ve siyasal olarak birbirine bağlı hale gelmesidir. Üretimin dünyanın farklı yerlerine dağılması buna örnektir.
Mavi YakalıFabrika ve atölyelerde kol gücüyle çalışan işçilerdir. Sanayi toplumunun temel emek gücüdür.
Beyaz YakalıOfis ve hizmet sektöründe kafa emeğiyle çalışanlardır. Sanayi sonrası toplumun yükselen grubudur.
Organik DayanışmaDurkheim'ın modern toplumlar için kullandığı kavramdır. İş bölümü sayesinde bireylerin birbirine karşılıklı bağımlı olmasıdır.
Mekanik DayanışmaGeleneksel toplumlarda benzerliklere dayalı toplumsal bağdır. İş bölümü gelişmemiştir.
YabancılaşmaMarx'ın işçinin ürettiği ürüne, sürece ve kendine yabancılaşmasını ifade eden kavramdır. İşçi, kendi emeğinin ürününe hükmedemez.
RasyonelleşmeWeber'in modern toplumun özelliği olarak gördüğü, her şeyin hesaplanabilir ve verimli hale getirilmesidir. Bürokrasinin gelişimi buna örnektir.
Çifte MesaiKadınların hem işte çalışıp hem de ev işlerini üstlenmesidir. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bir göstergesidir.
İşgücü PiyasasıEmek arz ve talebinin karşılaştığı sosyal organizasyondur. Ücretlerin belirlendiği alandır.
Ücretli EmekBir başkası için geçimini sağlamak amacıyla emek gücünü satmaktır. Kapitalizmin temelidir.
Düşük Güven Sistemiİşçinin denetlendiği ve özerkliğinin olmadığı çalışma ortamıdır. Taylorist sistemler buna örnektir.
Yüksek Güven Sistemiİşçinin kendi çalışma hızını ve yöntemini belirleyebildiği ortamdır. Esnek modellerde hedeflenir.
İlkel BirikimKapitalizmin başlangıcında üreticilerin topraklarından koparılması sürecidir. Marx'a göre kapitalizmin ön koşuludur.
Stoksuz Üretimİhtiyaç duyulduğu anda üretim yapılmasıdır. Post-Fordist esnekliğin bir parçasıdır.
Çoklu Beceriİşçinin tek bir iş yerine birden fazla işi yapabilmesidir. Esnek üretimde işçiden beklenen yetkinliktir.
Karakter AşınmasıRichard Sennett'in esnek çalışmanın insani değerleri yok etmesi için kullandığı kavramdır. Uzun vadeli bağlılığın imkansızlaşmasıdır.
