Negatif Statü HaklarıDevlete müdahale etmeme ödevi yükleyen, bireyin devlet tarafından dokunulmaması gereken kişisel alanını koruyan haklardır. Örneğin, hukuka aykırı olarak konuta girilmemesi durumunda konut dokunulmazlığı hakkı kendiliğinden gerçekleşmiş olur.
Pozitif Statü HaklarıBireylerin devletten olumlu bir davranış, hizmet veya yardım talep etmelerini sağlayan sosyal ve ekonomik haklardır. Eğitim ve öğrenim hakkı, sağlık hizmetleri ve sosyal güvenlik hakları bu kategoride yer alır.
Ölçülülük İlkesiTemel hakları sınırlandırırken başvurulan aracın amacı gerçekleştirmeye elverişli olmasını, bu amaç için gerekli olandan daha ağır olmamasını ve araç ile amaç arasında makul bir dengenin bulunmasını gerektiren anayasal ilkedir.
ElverişlilikÖlçülülük ilkesinin alt unsurlarından biri olup, temel hakkı sınırlandırmak için seçilen tedbirin ulaşılmak istenen kamu yararı amacına hizmet etmeye uygun ve katkı sağlayıcı olmasını ifade eder.
GereklilikSınırlama amacına ulaşmak için aynı derecede etkili birden fazla araç varsa, temel hakka en az zarar veren, en hafif ve en yumuşak olan aracın seçilmesi zorunluluğudur.
OranlılıkSınırlandırma tedbiriyle bireye yüklenen külfet ile elde edilmek istenen kamusal yarar arasında aşırı, adaletsiz ve ölçüsüz bir dengesizliğin bulunmamasını öngören alt ilkedir.
Çekirdek Haklar (Dokunulmaz Alan)Savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde dahi hiçbir şekilde dokunulması, durdurulması veya sınırlandırılması mümkün olmayan en temel insan hakları grubudur. Yaşama hakkı, işkence yasağı, din ve vicdan hürriyeti ile masumiyet karinesi bu gruptadır.
Masumiyet KarinesiBir kişinin suçluluğu mahkeme kararı ile kesin olarak saptanıncaya kadar suçsuz sayılacağını garanti eden, olağanüstü dönemlerde dahi dokunulamayan temel hukuk ilkesidir.
Temel Hakların Kötüye Kullanılması YasağıAnayasa'da yer alan hak ve hürriyetlerin, demokratik laik cumhuriyeti ortadan kaldırmak veya hakların kendisini yok etmek amacıyla bir faaliyet halinde kullanılmasını yasaklayan kuraldır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne taraf olan devletlerin sözleşmedeki hakları ihlal edip etmediğini denetleyen, her üye devlet için birer yargıçtan oluşan uluslararası yargı organıdır.
