Grolnick ve Slowiazek (1994), aile katılımının çocuk üzerindeki motivasyonel etkisini açıklamak için katılımı davranışsal, bilişsel ve kişisel olmak üzere üç farklı boyutta kavramsallaştırmış ve ebeveyn adanmışlığını merkeze koymuştur.
Hoover-Dempsey ve Sandler tarafından 1995 yılında geliştirilen aile katılım modeli, en altta ailenin katılım kararı almasını etkileyen öz-yeterlilik inancından başlayarak, en üstte öğrenci çıktılarının iyileşmesine kadar uzanan 5 basamaklı hiyerarşik bir yapı sunar.
Hill ve Taylor (2004), aile katılımının okul başarısını doğrudan nasıl yükselttiğini açıklamak için 'sosyal etkileşim' ve 'sosyal kontrol' adını verdikleri iki temel kuramsal mekanizmayı literatüre kazandırmıştır.
Hall, Rutland ve Grisham-Brown (2011) tarafından belirlenen ilkelere göre; ailelerin değerlendirme sürecine katılımı öğretim programının doğal bir parçası olmalı, veliler süreç hakkında ayrıntılı bilgilendirilmeli ve bu katılım tesadüfi değil sistematik olmalıdır.
Baştürk ve Taştepe (2013) tarafından tanımlanan bilimsel anket hazırlama süreci; problemin ortaya konması, alan yazın taraması, madde havuzu oluşturulması, taslak maddelerin yazılması, uzman görüşü alınması, pilot uygulama yapılması ve geri bildirimlerle son biçimin verilmesi adımlarından oluşur.
Herhangi bir ders kapsamında her öğrenci için özel olarak oluşturulan iş birliği defterleri, derste işlenen güncel tema çerçevesinde hem öğretmenin hem de velinin düzenli olarak karşılıklı notlar, gözlemler ve değerlendirmeler yazmasını gerektiren bir iletişim aracıdır.
Öğretmenlerin velilere gönderdiği ve üzerinde 'Ben bugün çocuğumla ilgili ............ öğrendim' ifadesi yer alan yarım bırakılmış cümle kartları, ebeveynlerin çocuklarını ev ortamında daha dikkatli gözlemlemelerini sağlayan pratik bir değerlendirme etkinliğidir.
Çokluk, Yılmaz ve Oğuz (2011) tarafından vurgulandığı üzere, odak grup görüşmeleri önceden belirlenmiş yönergelerle yürütülen, katılımcıların öznelliklerini ön planda tutan ve söylemlerin toplumsal bağlamına derinlemesine odaklanan nitel bir tekniktir.
Velilerin çocuklarında gözlemledikleri olumlu/olumsuz davranışları ve ev içi yaşantıları kaydettikleri yansıtıcı defterlerin uygulanmasında, öğretmenin bu defterlerin tamamen kişiye özel olduğunu vurgulaması ve gizlilik güvencesi vermesi katılımın gerçekçiliğini artırır.
Velilerin evde çocuklarıyla birlikte uygulayabilecekleri bu kontrol listesi; çocuğun okuduğu metinle ilgili soruları yanıtlama, bilinmeyen kelimeleri belirleme, metni ebeveynine anlatma ve yorumda bulunma gibi gözlemlenebilir performans ölçütlerini içerir.