← Ünite 3

Ünite 3: Kıta Rasyonalistleri: Kartezyenler, Spinoza ve LeibnizÜnite Özeti

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için kapanış özeti basılmamış. Aşağıdaki kısa özet ünite içeriğinden hazırlandı; kitabın kendi cümleleri değildir.

Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı

Bu bölümde, Descartes sonrası zihin-beden düalizminin yarattığı sorunları çözmeye çalışan Kartezyen düşünürlerin vesilecilik (ara-nedencilik) anlayışı ele alınmıştır. Malebranche, evrendeki tek gerçek nedenin Tanrı olduğunu savunarak, insan zihninin bilgiyi ancak Tanrı'da-görüş yoluyla edinebileceğini öne sürmüştür. Ardından Spinoza'nın töz anlayışı incelenmiş; onun Tanrı ve doğayı bir tutan panteist sistemi, geometrik yöntemle temellendirilmiştir. Spinoza, insanı varlığını sürdürme çabası olan conatus üzerinden tanımlamış ve akıl ile sezgi yoluyla ulaşılan özgürlüğü siyaset felsefesinde demokrasi ile ilişkilendirmiştir. Son olarak Leibniz'in rasyonalist sistemi, us ve olgu doğrulukları ayrımı üzerinden incelenmiştir. Leibniz, evreni bölünemeyen, tinsel ve penceresiz tözler olan monadlardan oluşan bir yapı olarak tanımlamıştır. Ruh ve beden arasındaki etkileşimi reddeden Leibniz, bu iki alan arasındaki uyumu Tanrı tarafından başlangıçta kurulan 'önceden kurulmuş uyum' ilkesiyle açıklamıştır. Böylece ünite, 17. yüzyıl rasyonalizminin Tanrı, töz ve bilgi üzerine kurduğu farklı metafizik sistemleri özetlemektedir.