Ünite 2: Psikolojide Araştırma Yöntemleri — Okuma Parçası

Bu ünitede genel olarak bilimsel yöntemi ve psikoloji biliminin kullandığı araştırma metotlarının temel özelliklerini öğrendik. Peki, psikologlar bilimsel yöntemi kullanarak bir araştırma yaparken ne gibi basamakları izlerler? Akademik bir araştırmanın süreçleri aşağıdaki şekilde özetlenmektedir. • Çalışmanın APA (Amerikan Psikoloji Derneği) formatına uygun olarak makale halinde yazılması • Çalışmanın konferanslarda sunulması • Makalenin basılmak amacıyla hakemli dergilere gönderilmesi • Hakemlerden gelen geri bildirimlere göre gerekli düzeltmelerin yapılması Çalışmanın makale haline getirilmesi ve basılması Verilerin Analizi Verilerin Toplanması Araştırma Fikri Araştırma Deseni • Verilerin temizlenmesi • Verilerin kodlanması • Analizlerin yapılması • Analizlerin yorumu • Araştırma deseninin seçilmesi (korelasyon, deney gibi) • Değişkenlerin belirlenmesi • Değişkenlerin işlemsel tanımlarının belirlenmesi • Prosedürün belirlenmesi • Katılımcıların belirlenmesi • Uygulama için etik kurullardan izin alınması • Katılımcıların seçilmesi • Verilerin toplanması • Gerekiyorsa verilerin bilgisayara girilmesi • Araştırma fikrinin belirlenmesi • Literatür araştırması • Fikrin soruya dönüşmesi • Sorunun test edilebilir hipotez haline dönüşmesi Şekil 2.2 Bir psikoloji araştırmasının basamakları Araştırmacı öncelikle yapacağı araştırmanın konusunu belirler. Araştırma konusu bilim insanının kendi deneyimlerinden veya başkaları ile ilgili gözlemlerinden ortaya çıkacağı gibi, var olan kuramları test etmek veya literatürde yer alan araştırmaların bulgularından yola çıkarak yeni sorular sormak şeklinde de ortaya çıkabilir. Araştırma fikri çok geneldir; araştırmacı üzerinde çalışacağı konuyu belirledikten sonra uzun bir sürece girer. Bu süreçteki amacı araştırmak istediği konuyu ampirik veri toplayarak test edilebilecek bir soru (hipotez) haline getirmektir. Bir fikrin hipoteze dönüşmesinde var olan kuramlardan ve benzer konularda yapılmış çalışmalardan faydalanılır. Ünite 1’de de anlatıldığı gibi, hipotez en az iki kavram (değişken) ve bu kavramların ilişkisini yordayan, test edilebilir bir yargıdan oluşur. Kavramlar belirlendikten sonra, yukarıda anlatıldığı gibi her kavramın işlemsel tanımı yapılır. Aynı zamanda araştırmanın deseni belirlenir. Desen araştırmanın verilerinin nasıl toplanacağının bir planıdır. Örneğin korelasyonel bir çalışma veya deney yapılabilir. Daha sonra bu desenin belirlediği adımlardan yola çıkarak ve hazırlanmış ölçme aletleri kullanılarak, katılımcılardan ilgili veriler toplanır ve analiz edilir. Verilerin analizinde genellikle özel istatistik programlarından yararlanılır. Analizlerin sonucuna göre araştırmanın hipotezi ya desteklenir, ya da çürütülür. Son adım, bu araştırmanın bulgularının literatürde var olan diğer çalışmalar ve ilgili kuramlar ışığında yorumlanması ve daha sonra bir makale haline getirilmesidir. Burada ana hatlarıyla anlatılan araştırma metodları ve istatistiki analiz, psikoloji eğitiminin önemli bir kısmını teşkil eder. Eğer daha detaylı bilgi edinmek isterseniz, http://psychology.about.com/od/researchmethods/a/steps-of-scientific-method.htm adresine bakabilirsiniz.