Eşzamanlı İletişim Araçları. İletişim, bireylerin karşılıklı bilgi, duygu ve düşünce alışverişinde bulunarak anlamlarda ortaklaşması sürecidir. Bu sürecin temel unsurları kaynak, mesaj (ileti), alıcı, kanal, geribildirim ve iletişim engelleridir. Kaynak iletileri kodlayarak gönderen kişi ya da kurumdur; alıcı ise bu iletileri alan ve yorumlayandır. Kanal, iletimin gerçekleştiği ortamı veya medyayı ifade eder. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte iletişim süreçleri zaman boyutuna göre ikiye ayrılmıştır: Eşzamanlı iletişim ve eşzamansız (asenkron) iletişim. Eşzamanlı iletişim, kaynak ve alıcının aynı zaman diliminde iletişim sürecinde yer aldığı, telefon, anlık sohbet veya web konferans gibi araçlarla sağlanan, yüz yüze iletişime en yakın biçimdir. Eşzamanlı iletişimin en büyük avantajı, hızlı mesaj alışverişi sağlaması, anında geribildirim alınabilmesi ve gerçek bir yüz yüze etkileşim ortamı hissi yaratmasıdır. Buna karşılık, tarafların aynı anda sistemde bulunma zorunluluğu, anlık geribildirim ihtiyacının karşılanamaması durumunda yanlış algıların düzeltilememesi ve alıcıda yalnızlık hissi oluşturabilmesi en önemli sınırlılıklarıdır. Telefon, geleneksel eşzamanlı uzaktan iletişim araçlarının başında gelir. Uzun yıllar Graham Bell telefonun mucidi olarak tanınmış olsa da, 2002 yılında ABD Temsilciler Meclisi'nin kararıyla ilk telefon düşüncesinin Antonio Meucci tarafından geliştirildiği ancak patentinin alınamadığı tescillenmiştir. Buna rağmen Graham Bell telefonun yaygınlaşmasında öncü olmuştur. Telefon teknolojisi sesli iletişimle başlasa da, 1973 yılında Motorola'da mühendis olan Martin Cooper tarafından ticari anlamda ilk cep telefonu geliştirilmiştir. 1990'ların başından itibaren baz istasyonları, ekran ve batarya teknolojilerindeki ilerlemelerle cep telefonları hızla yaygınlaşmıştır. Günümüzde ise cep telefonları, PDA (avuç-içi bilgisayarlar) ve akıllı telefonların evrimiyle birer mobil bilgisayar hâline gelmiştir. Akıllı telefonlar Android, IOS ve Windows gibi mobil işletim sistemleriyle çalışmakta, Apple Store ve Google Play gibi platformlardan indirilen 'App' adı verilen mobil uygulamalarla desteklenmektedir. Radyo frekans alanlarını (düşük enerjili elektromanyetik dalgalar) kullanan cep telefonları, baz istasyonları aracılığıyla ana şebekeye bağlanarak sesli, görsel-işitsel arama, kısa mesaj ve internet erişimi sağlar. Anlık sohbet, uzaktan kişilerarası iletişim kurmaya yardımcı olan, metin tabanlı ağırlıklı ancak görsel-işitsel mesajlaşmaya da izin veren eşzamanlı bir iletişim aracıdır. Sohbet odalarından farklı olarak, anlık sohbet birebir veya kişisel sohbet alanları yaratır. Mesajlaristemci yazılımlar aracılığıyla 'paket' adı verilen küçük bilgi parçacıkları hâline getirilerek internet üzerinden taşınır. Anlık sohbet istemcileri; tekli-protokol, çoklu-protokol, web-tabanlı, kurumsal ve mobil uygulama olmak üzere farklı türlere ayrılır. Tekli-protokol istemcileri yeni başlayanlar için idealdir; çoklu-protokol istemcileri ise birden fazla hesabı tek uygulamada birleştirir. En yaygın geçmiş örnekler arasında MSN Messenger ve Yahoo Messenger yer alırken, günümüzde Skype, Facebook Messenger ve Google Hangout sıkça kullanılmaktadır. Dünyada ve Türkiye'de en yaygın anlık sohbet ve sesli/görüntülü görüşme araçlarından biri olan Skype, internet üzerinden neredeyse hiçbir ek ücret ödemeden kişilerarası veya grup toplantıları yapılmasına olanak tanır. Kullanıcılar hesap oluşturup tanıdıklarını 'Kişiler' listesine ekledikten sonra sesli, görüntülü çağrı yapabilir veya yazılı mesajlaşabilirler. Web konferans sistemleri, internet teknolojileri kullanılarak çevrim içi ve eşzamanlı olarak bire bir ya da bir merkezden birçok alıcıya metin, görsel, ses ve video gönderilmesini sağlayan sistemlerdir. İş yaşamında ve eğitimde (örneğin Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi e-seminerleri) yaygın olarak kullanılmaktadır. Frost & Sullivan araştırmalarına göre üst düzey firmaların %55'i bu sistemleri kullanmaktadır. Web konferanslarında sunumu yapan kişi ekranını paylaşabilir, beyaz tahta üzerinde çizimler yapabilir, PowerPoint sunumları yükleyebilir, anketler düzenleyebilir ve oturumları kaydederek daha sonra eşzamansız olarak izlenmesini sağlayabilir. Varsayılan olarak katılımcıların kamera ve mikrofonlarının kapalı tutulması düzen açısından önemlidir. Zoom gibi modern web konferans sistemleri, ücretsiz olarak 40 dakikaya kadar toplantı düzenleme imkânı sunar. E-posta ile hesap aktivasyonu yaptıktan sonra kullanıcılar 'Host a Meeting' seçeneğiyle kendi konferanslarını başlatabilir, katılımcıları davet edebilir ve ses/video ayarlarını alt komut çubuğundan yönetebilirler. Eşzamanlı iletişim araçları (telefon, anlık sohbet, web konferans) hayatı kolaylaştırırken dolandırıcılar tarafından da sıklıkla hedef yapılmaktadır. Dolandırıcılar kendilerini polis, savcı veya asker olarak tanıtarak 'terör örgütü hesabınızı ele geçirdi', 'hediye kazandınız', 'hesabınızda bloke var' veya 'sigorta borcunuz var' diyerek para ve kişisel bilgi talep etmektedirler. Adli merciler hiçbir şekilde vatandaşlardan para istemez. Telefon kullanırken dikkat edilmesi gereken etik kurallar arasında, aramaya kurum/isim tanıtımıyla başlamak, ahizeyi ağza 2.5-3 cm mesafede tutmak, uzun konuşmalardan kaçınmak, aranan kişinin uygunluk durumunu sormak, halka açık yerlerde yüksek sesle konuşmamak ve araç kullanırken telefonla konuşmamak yer alır. Anlık sohbet ve web konferanslarında ise şifreleri kimseyle paylaşmamak, tanımayan kişilerden gelen ekleme isteklerini ve dosyaları dikkatli incelemek, büyük harfle yazarak bağırma izlenimi yaratmamak, web konferanslarında söz almak için parmak kaldırma düğmelerini kullanmak ve empati çerçevesinde iletişim kurmak güvenli ve etik bir iletişim için şarttır.