İşgücüne Katılım Oranı15-64 yaş grubundaki çalışan, işsiz ve aktif iş arayan nüfusun, aynı yaş grubundaki toplam çalışabilir nüfusa oranını ifade eder. Örneğin, TÜİK Haziran 2019 verilerine göre Türkiye'de bu oran %53.3'tür ve çalışma çağındaki her iki kişiden birinin piyasa dışında kaldığını gösterir.
Kayıt Dışı EkonomiDevletin denetim ve kayıt mekanizmalarının dışında kalan, vergi ödenmeyen ve çalışanların sosyal güvenlikten yoksun olduğu ekonomik faaliyetler alanıdır. Türkiye'de içgöç ve yoksulluk nedeniyle yaygın olup, TÜİK verilerine göre kayıt dışı çalışma oranı %35.2 civarındadır.
Çarpık KentleşmeHızlı içgöç ve plansız şehirleşme sonucunda metropollerde ortaya çıkan, estetikten yoksun, yüksek binaların ağırlıkta olduğu ve altyapı sorunları barındıran kaotik yerleşim düzenidir. İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük kentlerde yoğun olarak görülmektedir.
NEET (Ne Eğitimde Ne İstihdamda Olanlar)Genç nüfus içinde herhangi bir okulda eğitim almayan ve herhangi bir işte de çalışmayan kesimi tanımlayan göstergedir. Türkiye'de genç nüfusta bu oranın %26.2 olması, her dört gençten birinin toplumsal üretimin dışında kaldığını ortaya koymaktadır.
Ataerkil Aile YapısıErkek egemenliğine dayanan, aile içindeki rollerin keskin çizgilerle belirlendiği geleneksel aile modelidir. Bu yapıda erkekten evin geçimini sağlaması, kadından ise ev işleri ile anne/eş rollerine odaklanması beklenir.
Keynesyen Ekonomi PolitikalarıDevletin ekonomiye ve çalışma hayatına aktif olarak müdahale ettiği, sosyal devlet uygulamalarını desteklediği ekonomi modelidir. 1970'lerin ikinci yarısından itibaren yerini yeni liberal politikalara bırakmıştır.
Yeni Liberal PolitikalarDevletin ekonomideki rolünün sınırlandırıldığı, serbest piyasa ekonomisinin, özelleştirmelerin ve özel sektör rekabetinin ön plana çıkarıldığı 1970 sonrasının hakim ekonomik paradigmasıdır.
Dikey Sosyal HareketlilikBireylerin veya grupların sahip oldukları ekonomik, toplumsal veya mesleki statüde aşağıdan yukarıya ya da yukarıdan aşağıya doğru yer değiştirmesidir. Eğitim, Türkiye'de alt gelir gruplarının yukarı hareket etmesinde geleneksel olarak en önemli araçtır.
Maddi Yoksunluk (Ciddi Maddi Yoksunluk)Finansal sıkıntı ve yoksulluk durumunu yansıtan; çamaşır makinesi, renkli TV, otomobil sahipliği, beklenmedik harcamalar, evden uzakta tatil ve iki günde bir et/tavuk içeren yemek yiyebilme gibi 9 temel maddeden en az 4'ünün karşılanamaması durumudur.
AR-GE (Araştırma-Geliştirme)Bilgi dağarcığını artırmak ve yeni uygulamalar tasarlamak için yürütülen sistematik çalışmalardır. Küresel rekabette öne geçmek isteyen ülkeler ve şirketler (örneğin Vestel) AR-GE birimlerine büyük yatırımlar yapmaktadır.
Endüstri 4.0Bilgisayar teknolojileri, otomasyon ve yapay zekanın entegrasyonuyla şekillenen, insansız üretimi ve akıllı fabrikaları merkeze alan dördüncü sanayi devrimi sürecidir.
Göreli YoksullukToplumun genel gelir düzeyine kıyasla belirli bir sınırın (örneğin medyan gelirin %50'si) altında gelire sahip olma durumunu ifade eden yoksulluk türüdür.
Paternalist Asta YapısıGeleneksel toplumlarda ağa veya işveren konumundaki kişinin, emri altındakilere karşı koruyucu, kollayıcı ve babacan bir tavır sergilemesini ifade eden ilişkisel biçimdir.
Mobbingİşyerlerinde çalışanlara yönelik uygulanan psikolojik taciz, yıldırma, dışlama ve ayrımcı davranışların tümüdür; kadınların çalışma hayatındaki motivasyonunu olumsuz etkiler.
Fiziksel ŞiddetKişinin bedensel bütünlüğüne zarar veren sarsma, hırpalama, dövme, hapsetme, yaralama ve öldürme gibi eylemlerin bütünüdür.
Duygusal ŞiddetKişinin ruh sağlığını hedef alan bağırma, hakaret etme, küçük düşürme, tehdit etme ve iletişimi yasaklama gibi yıkıcı eylemlerdir.
Ekonomik ŞiddetÇalışmanın engellenmesi, kişinin gelirine zorla el konulması veya ekonomik olarak bağımlı kılınması suretiyle uygulanan şiddet türüdür.
Cinsel ŞiddetKişinin rızası hilafına cinsel ilişkiye zorlanması, cinsel yönden aşağılanması veya beden bütünlüğüne bu yolla zarar verilmesidir.
Mekânsal AyrışmaŞehir içinde farklı gelir gruplarının (üst gelir gruplarının lüks sitelerde, alt gelir gruplarının çeper mahallelerde yaşaması gibi) coğrafi olarak birbirinden kopması ve ayrışmasıdır.
