← Ünite 6
Halkla İlişkiler Yönetimi

Ünite 6: Uygulama ve Değerlendirme

Altın Pusula Birinciliği Ödülü (2004)
Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi öğrencileri, 'Hasankeyf İçin Sırt Sırta' projesi ile 2004 yılında düzenlenen Türkiye Halkla İlişkiler Derneği (THİD) 4. Altın Pusula Ödülleri Genç İletişimciler kategorisinde birincilik kazanmıştır.
Ilısu Barajı ve Hasankeyf Riski
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında elektrik enerjisi üretmek ve Cizre Barajı için su depolamak amacıyla kurulması planlanan Ilısu Barajı, ortaçağ şehri bütünlüğü taşıyan tarihi Hasankeyf'in sular altında kalma tehlikesini doğurmuştur.
Singapur Canlı Domino Dünya Rekoru (2000)
Canlı Domino Dünya Rekoru, 2000 yılında Singapur'da 9.234 kişinin katılımıyla kırılmıştır. Bireylerin peş peşe oturarak devrildiği bu insan zinciri 4,2 kilometre uzunluğunda olup devrilme süreci yaklaşık 10 dakika sürmüştür.
Hasankeyf Rekor Denemesi Hedefi
'Hasankeyf İçin Sırt Sırta' projesi kapsamında Singapur'daki rekoru kırmak ve kamuoyu dikkatini Hasankeyf'e çekmek amacıyla en az 9.235 kişinin katılımıyla Hasankeyf'i tamamen çevreleyecek canlı domino zinciri hedeflenmiştir.

Anahtar Kavramlar

Uygulama SüreciHalkla ilişkiler kampanyasının kamuoyu tarafından maruz kalınan ve görünen kısmıdır. Stratejik araştırmalar doğrultusunda belirlenen hedeflere taktiksel araçlar ve iletilerle ulaşma aşamasını ifade eder.
Proje KünyesiBir halkla ilişkiler projesinin konusunu, uygulayıcılarını, paydaşlarını, hedef kitlelerini, zaman çizelgesini ve bütçe planlamasını genel hatlarıyla özetleyen tanıtım dokümanıdır.
Yaratıcı StratejiYaratıcı fikirlerin ve bunların nasıl işleyeceğinin belirlendiği, kampanya hedefleriyle paralellik gösteren ve projenin fark edilmesini sağlayan stratejik planlama boyutudur.
Satışların Yüzdesi YöntemiHalkla ilişkiler ve iletişim bütçesinin, kurumun toplam satış gelirleri içerisinde belirlenen belirli bir oran/yüzde baz alınarak hesaplandığı bütçeleme yöntemidir.
Rakiplere Göre Bütçeleme YöntemiPazardaki rakiplerin iletişim ve pazarlama faaliyetlerine ayırdıkları bütçe miktarları ve oranları dikkate alınarak kurumsal bütçenin belirlenmesi yöntemidir.
Yatırımın Karlılığı YöntemiPazarlama iletişimi harcamalarını bir gider veya maliyet olarak değil, bir yatırım aracı olarak gören ve elde edilecek getirinin yapılan yatırıma oranını hesaplayan bütçeleme yaklaşımıdır.
Amaç ve Görev Yöntemiİletişim planında belirlenen spesifik amaçlara ve bu amaçları gerçekleştirmek için yapılması gereken görevlerin maliyetlerinin toplanmasına dayanan en mantıklı bütçeleme yöntemidir.
Cutlip, Center ve Broom ModeliHalkla ilişkilerde değerlendirmeyi Hazırlık, Uygulama ve Etki olmak üzere üç temel kademede inceleyen, çıktı ile etkiyi birbirinden ayıran değerlendirme modelidir.
MacNamara Makro ModeliDeğerlendirme sürecini bir piramit şeklinde ele alan; tabanda Girdiler, ortada Çıktılar ve en tepede Sonuçlar basamağının yer aldığı kapsamlı değerlendirme modelidir.
IPRA Değerlendirme ModeliUluslararası Halkla İlişkiler Derneği tarafından geliştirilen; Ölçülebilir Hedefler, Girdi Değerlemesi, Çıktı Değerlemesi ve Sonuç Değerlemesi unsurlarından oluşan modeldir.
Girdi DeğerlemesiHalkla ilişkiler çalışmasının en başında arka plan verilerini, hedef kitle tutumlarını, mesaj kalitesini ve planların uygunluğunu değerlendiren ilk süreçtir.
Çıktı DeğerlemesiHalkla ilişkiler çabalarının üretimini ve medya görünürlüğünü (bülten sayısı, haber olma oranı, ulaşılan kişi sayısı) hedeflerle karşılaştırarak ölçen aşamadır.
Sonuç DeğerlemesiHalkla ilişkiler çalışmalarının hedef kitle üzerinde yarattığı nihai etkiyi, tutum, bilgi ve davranış değişikliklerini değerlendiren son aşamadır.
Benchmark (Nirengi) AraştırmasıHalkla ilişkiler projesine başlamadan önce mevcut durumun ve başlangıç noktasının saptanması amacıyla hedef kitle ve medyanın konuya yönelik tutumlarını ölçen araştırma türüdür.
PRE Süreci (PRCA, IPR, PRWeek Modeli)Planlama, araştırma ve değerlendirmeyi bütünleşik bir yapıda ele alan; Denetim, Hedefler, Strateji/Plan, Devam Eden Araştırma ve Sonuçlar adımlarından oluşan 5 aşamalı modeldir.

Diğer Önemli Bilgiler

Mercan Dede Konseri Seçim Nedeni

Hasankeyf projesinde kutlama etkinliği için Mercan Dede'nin seçilme nedeni, sanatçının yaptığı elektronik tasavvuf müziğinin doğu-batı sentezi oluşturarak hem üniversite gençliğine hem de yöre halkına hitap edebilme niteliğidir.

Bütçedeki Medya Maliyeti Oranı

Halkla ilişkiler ve reklam bütçelerinde mecralardan yer satın alma ve mecra komisyonlarını içeren medya maliyetleri genellikle toplam harcama bütçesinin yaklaşık %15'ine karşılık gelmektedir.

Hasankeyf Projesinin Kanı Önderleri

Kampanyada kamuoyu oluşturmak ve mesajın Cumhurbaşkanlığına kadar duyurulmasını sağlamak amacıyla Nasuh Mahruki, Yılmaz Erdoğan, Emin Çölaşan ve Hıncal Uluç gibi tanınmış kanı önderleri belirlenmiştir.

Zamanlama Çizelgesinde Ağustos Hata Örneği

Üniversite öğrencilerine yönelik hazırlanan geniş kapsamlı bir halkla ilişkiler projesinin, kampüslerin neredeyse tamamen boş olduğu ağustos ayında gerçekleştirilmesi telafisi zor bir zamanlama hatasıdır.

Bülten Hedefindeki Maliyet Sınırı

Halkla ilişkilerde ölçülebilir hedef belirleme örneği olarak: 'Her ayın 10'unda basılıp tüm çalışanlara dağıtılmak üzere, sayfa başı veya sayı maliyeti 3000 TL'yi aşmayacak 4 sayfalık bülten çıkarmak' gösterilmektedir.

Cutlip, Center ve Broom'un 3 Basamağı

Model değerlendirmeyi üç seviyede yürütür: Stratejik planlamayı içeren Hazırlık, taktikleri kapsayan Uygulama ve davranışsal geri bildirimleri ölçen Etki basamaklarıdır.

PRE Sürecinin 5 Kritik Sorusu

PRCA/IPR/PRWeek modelinde şu 5 soruya yanıt aranır: Neredeyiz? (Denetim), Nerede Olmalıyız? (Hedefler), Hedeflere Nasıl Ulaşabiliriz? (Strateji), Hedeflerimize Ulaştık mı? (Devam Eden Araştırma), Hedeflere Nasıl Ulaştık? (Sonuçlar).

Sınavda Dikkat Et

  • Sınavda Cutlip, Center ve Broom Modeli sorulursa, bu modelin en önemli özelliğinin 'Çıktı' ile 'Etki' kavramlarını birbirinden ayırmış olduğunu unutmayın.
  • MacNamara Makro Modeli'nin 'Piramit' şekilli yapısını ve tabandan tepeye 'Girdiler -> Çıktılar -> Sonuçlar' sırasını mutlaka ezberleyin.
  • IPRA modelindeki tekniklerin hangi aşamaya ait olduğuna dikkat edin; örneğin 'Ön Test - Son Test' Çıktı değil, 'Sonuç Değerlemesi' tekniğidir.
  • Bütçeleme yöntemlerinden 'Amaç ve Görev Yöntemi' hedeflere giden işlerin maliyetini topladığı için en bilimsel; 'Keyfi Ele Alış' ise kişisel öngörülere dayandığı için en az bilimsel yöntemdir.
  • Yaratıcı proje stratejisinin 4 aşamasının sırasını (Hazırlık -> Dikkat Çekme/Merak Uyandırma -> Bilgilendirme -> Harekete Geçirme) karıştırmayın.
  • PRE Süreci (PRCA/IPR/PRWeek) 5 adımdan oluşur ve 1. adımı 'Denetim - Neredeyiz?' sorusudur, sorular ile adımların eşleşmesine dikkat edin.