Ünite 3: Mali Borçlar — Önemli Kavramlar

İşletmeye nakit para girişi sağlayan ve geri ödemeleri nakit ile yapılacak olan borç niteliğindeki yabancı kaynaklardır. Banka kredileri, çıkarılmış bonolar ve tahviller bu grupta yer alır.

Pasif kalemlerin gerçek değerleriyle gösterilmesini sağlamak amacıyla kullanılan ve bilanço pasifinde eksi (-) bakiye veren hesaplardır. Örnek olarak Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri ve Menkul Kıymetler İhraç Farkları verilebilir.

Bankaların müşterilerine ödünç para vermek suretiyle kullandırdıkları ve işletmeye nakit girişi sağlarken bankaya borçlanma yaratan kredi türüdür. Banka Kredileri ana hesabında izlenir.

Bankaların nakit para vermeksizin, kendi saygınlık ve kefaletlerini ortaya koyarak işletmenin taahhütlerini yerine getireceğini üçüncü kişilere garanti ettikleri kredi türüdür. Örnek olarak teminat mektupları verilebilir.

Bankaların maddî kıymetlerin (mal, senet, kıymetli maden vb.) rehnin karşılığı ve bir vade veya olayın doğması ile sınırlı olmak üzere verdikleri nakit kredilerdir.

Vadeye bağlı olmayan, bankanın belirli bir limit dâhilinde işletmeye tahsis ettiği ve işletmenin ihtiyaç duydukça para çekip fazlalıkta para yatırabildiği esnek kredi türüdür.

Kredi bonitesi çok yüksek, malî yapısı sağlam firmalara ticari itibarlarına güvenilerek ve kefalet ya da maddî teminat alınmaksızın kullandırılan borçlu cari hesap şeklindeki kredidir.

Finansal nitelikli olmayan, bilanço unsurlarını doğrudan etkilemeyen ancak bilgi, takip ve kontrol amacıyla kullanılan çift taraflı kayıt ilkesine uygun açıklayıcı hesaplardır. Teminatlı senetler ve teminat mektupları bu hesaplarda izlenir.

Borçlunun alacaklıya karşı üstlendiği yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde bankanın kayıtsız şartsız ödemeyi taahhüt ettiği, gayri nakdi kredi aracı olan belgedir.

Bankalar veya anonim şirketler tarafından kısa vadeli (60-360 gün arası) fon sağlamak amacıyla iskontolu olarak ihraç edilen borçlanma senetleridir.

İskontolu ihraç edilen finansman bonoları veya tahvillerin nominal değeri ile satış fiyatı arasındaki farkın izlendiği, vadesine göre finansman giderine dönüşen pasif düzenleyici bir hesaptır.

Anonim şirketlerin orta veya uzun vadeli borç para bulabilmek amacıyla itibari kıymetleri eşit ve ibareleri aynı olmak üzere çıkardıkları borç senetleridir.

Bir tahvil veya borçlanma senedinin üzerinde yazılı olan itibari (nominal) değeri üzerinden satışa çıkarılması durumudur.

Tahvillerin üzerinde yazılı olan itibari değerinden daha yüksek bir bedelle satışa çıkarılması durumudur.

Finansman bonosu veya tahvillerin itibari değerinin altında (indirimli) bir bedelle satışa çıkarılması durumudur.

Bilanço tarihinden itibaren bir yıl içinde ödenecek tahvil anapara borç taksitleri ile tahakkuk edip de ödenmeyen faizlerin izlendiği pasif karakterli kısa vadeli yabancı kaynak hesabıdır.

İşletmenin tahvil çıkartarak sağladığı uzun vadeli yabancı kaynak niteliğindeki borçların nominal bedelleriyle kaydedildiği ve izlendiği hesaptır.

Amaçlanan kullanıma veya satışa hazır duruma getirilebilmesi zorunlu olarak uzun bir süreyi gerektiren varlıklardır; bu varlıklar için kullanılan kredilerin kur farkları maliyete aktifleştirilir.