myders

Kavram Sözlüğü

Ticaret Hukuku dersindeki 171 kavram, ünite sırasına göre.

Ticari İşletmeÜnite 1

Esnaf işletmesi sınırını aşan gelir hedefi olan, devamlı ve bağımsız yürütülen faaliyetler bütünüdür. Örneğin, bir süpermarket işletmesi ticari işletmedir.

Esnaf İşletmesiÜnite 1

Gelir düzeyi Cumhurbaşkanınca belirlenen sınırın altında kalan, daha küçük ölçekli işletmelerdir. Ticari işletmeden temel farkı faaliyet kapsamı ve gelir düzeyidir.

DevamlılıkÜnite 1

İşletme faaliyetlerinin süreklilik arz etmesidir; tesadüfi işler ticari işletme sayılmaz. Örneğin, yazın açılan bir plaj işletmesi devamlılık unsurunu taşır.

BağımsızlıkÜnite 1

İşletmenin tacir tarafından kendi adına ve hesabına yürütülmesidir. Şubeler veya temsilciler bağımsız olmadıkları için tacir sayılmazlar.

GoodwillÜnite 1

İşletmenin müşteri çevresinden kaynaklanan rağbeti ve sahip olduğu müşteri hakkıdır. İşletme devrinde 'hava parası' olarak da bilinir.

Tasarruf İşlemiÜnite 1

Bir hakka doğrudan etki eden, onu kuran veya ortadan kaldıran işlemdir. Ticari işletme devrinde tüm unsurlar için ayrı tasarruf işlemi gerekmez.

Merkeze bağlı, ancak yer ve yönetim bakımından ayrı, bağımsız faaliyet yürüten birimdir. Örneğin, bir bankanın farklı semtteki şubesi.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Ticari İşletme RehniÜnite 1

İşletmenin taşınır malvarlığı üzerinde, zilyetliği devretmeksizin kurulan rehin hakkıdır. TİTRK kapsamında sicile tescille kurulur.

Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişidir. Tacir sıfatı, işletmenin fiilen çalıştırılmasıyla kazanılır.

Basiretli İş AdamıÜnite 1

Tacirin ticari faaliyetlerinde objektif olarak normal bir tacirin göstermesi gereken özeni gösterme yükümlülüğüdür. Örneğin, nakliyecinin eşyayı brandasız taşıması basiretsizliktir.

FaturaÜnite 1

Mal satan veya iş gören tacirin, talep üzerine düzenlediği belgedir. 8 gün içinde itiraz edilmezse içeriği kabul edilmiş sayılır.

Teyit MektubuÜnite 1

Sözlü veya telefonla yapılan sözleşmenin içeriğini doğrulamak için gönderilen yazıdır. 8 gün içinde itiraz edilmezse sözleşme içeriği kesinleşir.

Hapis HakkıÜnite 1

Alacaklının, borçlunun rızasıyla elinde bulundurduğu malı, alacak ödenene kadar vermeme hakkıdır. Tacirler için bağlantı şartı aranmaz.

Ticari İş KarinesiÜnite 1

Tacirin yaptığı her türlü işin ticari sayılması kuralıdır. Tüzel kişi tacirlerin tüm işlemleri ticari sayılır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Müteselsil SorumlulukÜnite 1

Birden fazla borçlunun, borcun tamamından alacaklıya karşı sorumlu olmasıdır. Ticari işlerde aksi kararlaştırılmadıkça kuraldır.

Temerrüt FaiziÜnite 1

Borcun ödenmesinde gecikme durumunda istenen faizdir. Ticari işlerde adi işlere göre daha yüksek oranlarda uygulanabilir.

Mutlak Ticari DavaÜnite 1

Tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın TTK'da düzenlenen konulardan doğan davalardır. Örneğin, kıymetli evrak uyuşmazlıkları.

Nispi Ticari DavaÜnite 1

Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Örneğin, iki tacir arasındaki satım sözleşmesi uyuşmazlığı.

Ticaret SiciliÜnite 2

Ticari işletmelerin hukuki durumlarını gösteren, ticaret ve sanayi odaları bünyesinde tutulan resmi bir kayıt sistemidir. Örneğin, bir anonim şirketin kuruluşu bu sicile tescil ile hukuki varlık kazanır.

TescilÜnite 2

Bir hukuki durumun veya işlemin ticaret siciline ilk defa kaydedilmesi işlemidir. Örneğin, yeni açılan bir ticari işletmenin sicile kaydedilmesi tescildir.

Sicilde kayıtlı olan mevcut bir bilginin değiştirilmesi işlemidir. Örneğin, şirket merkezinin başka bir şehre taşınması durumunda sicil kaydının güncellenmesi tadildir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
TerkinÜnite 2

Sicilde kayıtlı olan bir bilginin veya işletmenin kaydının tamamen silinmesidir. Örneğin, tasfiye süreci biten bir şirketin sicilden kaydının silinmesi terkindir.

Kurucu EtkiÜnite 2

Tescil işleminin, bir hakkın veya hukuki durumun doğumu için zorunlu olmasıdır. Örneğin, ticaret şirketlerinin kuruluşu tescil ile gerçekleşir.

Açıklayıcı EtkiÜnite 2

Zaten doğmuş olan bir hukuki durumun üçüncü kişilerce bilinmesini sağlamak için yapılan tescildir. Örneğin, ticari işletmenin tescili tacir sıfatının kazanılması için açıklayıcıdır.

Olumlu EtkiÜnite 2

Tescil edilmesi gereken bir hususun tescil edilmiş olması durumunda, üçüncü kişilerin bunu bilmediğini iddia edememesidir. Örneğin, tescilli bir temsilcinin yetkisini üçüncü kişi 'bilmiyordum' diyerek reddedemez.

Olumsuz EtkiÜnite 2

Tescili gereken bir hususun tescil edilmemesi durumunda, üçüncü kişilerin iyiniyetinin korunmasıdır. Örneğin, tescil edilmemiş bir yetki değişikliğini bilmeyen üçüncü kişinin işlemi geçerlidir.

Ticaret UnvanıÜnite 2

Tacirin ticari işletmesiyle ilgili işlemlerde kullandığı ve onu tanıtmaya yarayan addır. Örneğin, 'Ali Taş Konfeksiyon Mağazası' bir ticaret unvanıdır.

İşletme AdıÜnite 2

Taciri değil, doğrudan işletmenin kendisini tanıtmaya ve benzerlerinden ayırt etmeye yarayan addır. Örneğin, 'Sultanahmet Köftecisi' bir işletme adıdır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeye yarayan, sicilde gösterilebilir her türlü işarettir. Örneğin, 'Scotch-Brite' bir marka örneğidir.

Haksız RekabetÜnite 2

Rakipler veya piyasa aktörleri arasındaki ilişkilerde dürüstlük kuralına aykırı, aldatıcı davranışlardır. Örneğin, rakip ürün hakkında asılsız kötüleme yapmak haksız rekabettir.

İnhisari LisansÜnite 2

Marka sahibinin, markayı kullanma hakkını sadece bir kişiye tanıdığı ve kendisinin bile kullanmaktan vazgeçebildiği tekelci lisans türüdür.

Garanti MarkasıÜnite 2

Marka sahibinin kontrolü altında birçok işletme tarafından ürünlerin ortak özelliklerini ve kalitesini garanti etmeye yarayan işarettir. Örneğin, 'Woolmark' bir garanti markasıdır.

Menşe AdıÜnite 2

Ürünün tüm özelliklerini ait olduğu coğrafi alandan alan ve o yöre dışında üretilemeyen işaretlerdir. Örneğin, 'Finike portakalı' bir menşe adıdır.

Mahreç İşaretiÜnite 2

Belirgin bir niteliği o coğrafi bölgeyle özdeşleşen ancak yöre dışında da üretilebilen ürünleri tanımlayan addır. Örneğin, 'Hereke ipek halısı' bir mahreç işaretidir.

Mutlak Red NedeniÜnite 2

Bir markanın tesciline engel olan ve kurum tarafından resen dikkate alınan nedenlerdir. Örneğin, dini değerleri içeren bir işaret marka olarak tescil edilemez.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Nisbi Red NedeniÜnite 2

Önceki bir marka sahibinin itirazı üzerine dikkate alınan tescil engelleridir. Örneğin, benzer bir markanın önceden tescil edilmiş olması.

Ticari MümessilÜnite 2

Ticari işletme sahibinin, işletmeyi yönetmek ve temsil etmek üzere atadığı ve tescili zorunlu olan kişidir.

Bir borcu ödeyenin, asıl sorumluya karşı ödediği miktarı geri isteme hakkıdır. Örneğin, sicil hatasından dolayı devletin ödediği tazminatı kusurlu görevliden istemesi.

Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kişidir. Defter tutma yükümlülüğünün temel muhatabıdır.

Yevmiye DefteriÜnite 3

İşlemlerin tarih sırasına göre ve madde halinde kaydedildiği zorunlu ticari defterdir. Kapanış onayı izleyen faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar yapılır.

Defteri KebirÜnite 3

Yevmiye defterine kaydedilmiş olan işlemleri sistemli bir şekilde hesaplara dağıtan ve tasnif eden zorunlu defterdir.

Envanter DefteriÜnite 3

İşletmenin açılış bilançosunun, yılsonu finansal tablolarının ve envanter çalışmalarının kaydedildiği zorunlu defterdir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Zayi BelgesiÜnite 3

Defterlerin afet veya hırsızlık gibi nedenlerle kaybolması halinde tacirin 15 gün içinde mahkemeden alması gereken, defterlerin kaybolduğunu ispatlayan belgedir.

Ticari TemsilciÜnite 3

İşletmeyi yönetmek ve taciri temsil etmek üzere atanan, en geniş yetkilere sahip bağımlı tacir yardımcısıdır.

Ticari VekilÜnite 3

Ticari temsilcilik yetkisi olmaksızın, işletmenin olağan işlerini yürütmekle görevli, yetkisi daha sınırlı olan yardımcıdır.

PazarlamacıÜnite 3

Sürekli olarak işletme dışında, tacir adına işlemlere aracılık eden veya sözleşme yapan bağımlı yardımcıdır.

AcenteÜnite 3

Belirli bir bölgede, sürekli olarak tacir adına sözleşmelere aracılık eden veya sözleşme yapan bağımsız yardımcıdır.

Simsar (Tellal)Ünite 3

Tarafları bir araya getirerek sözleşme kurulmasına aracılık eden, temsil yetkisi olmayan bağımsız yardımcıdır.

KomisyoncuÜnite 3

Kendi adına ancak müvekkili hesabına kıymetli evrak veya taşınır alım satımı yapan dolaylı temsilcidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Cari HesapÜnite 3

Tarafların karşılıklı alacaklarını takas ve mahsup etmek amacıyla kalem kalem kaydettikleri yazılı sözleşmedir.

BakiyeÜnite 3

Cari hesap devresi sonunda borç ve alacak kalemleri arasındaki farktır; hesap kesiminde talep edilebilir.

Tekel HakkıÜnite 3

Acentenin faaliyet gösterdiği bölgede, tacirin başka bir acente atamasını engelleyen veya acenteye münhasır işlem yapma yetkisi veren haktır.

Dolaylı TemsilÜnite 3

Temsilcinin kendi adına ancak başkasının hesabına işlem yapmasıdır; komisyonculukta görülür.

Basiretli TacirÜnite 3

Ticari işletmesiyle ilgili faaliyetlerinde, dürüst ve tedbirli bir iş adamı gibi davranması beklenen tacir sıfatıdır.

MuacceliyetÜnite 3

Bir borcun ödenme zamanının gelmiş olması ve alacaklının ifayı talep edebilme durumudur.

İbrazÜnite 3

Ticari defterlerin veya belgelerin mahkemeye veya ilgili makama inceleme için sunulmasıdır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Taksiratlı MüflisÜnite 3

Defterlerini kanuna uygun tutmayan veya hileli işler yapan iflas etmiş tacire verilen sıfattır.

FranchisingÜnite 3

Bir tacirin, markasını ve işletme sistemini (know-how) belirli bir ücret karşılığı başka bir tacire kullandırmasıdır.

Hapis HakkıÜnite 3

Alacaklının, alacağı ödenene kadar borçluya ait malı elinde tutma yetkisidir; acente ve komisyoncuda mevcuttur.

Fiil EhliyetiÜnite 4

Bir kişinin kendi fiilleriyle hak sahibi olabilmesi ve borç altına girebilmesidir. Şirket ortağı olabilmek için Medeni Kanun'daki genel fiil ehliyeti kuralları geçerlidir.

Sözleşme UnsuruÜnite 4

Ortaklığın temelini oluşturan, tarafların irade beyanlarının uyuşmasıdır. Adi ortaklıkta şekil şartı aranmazken, ticaret şirketlerinde resmi yazılı şekil zorunludur.

SermayeÜnite 4

Ortakların şirkete getirdiği para, mal, alacak veya emek gibi ekonomik değerlerdir. Anonim ve limited şirketlerde emek ve ticari itibar sermaye olarak konulamaz.

Affectio SocietatisÜnite 4

Ortakların ortak amacı gerçekleştirmek için birlikte çaba gösterme niyetidir. Şahıs şirketlerinde çok güçlü, sermaye şirketlerinde ise zayıftır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Tüzel KişilikÜnite 4

Ortaklıktan ayrı bir malvarlığına, unvana ve ehliyete sahip olma durumudur. Adi ortaklığın tüzel kişiliği yoktur, ticaret şirketlerinin ise tescil ile kazanılır.

Elbirliği MülkiyetiÜnite 4

Adi ortaklıkta sermaye olarak konulan malların ortakların hepsine ait olmasıdır. Paylar ayrılmamıştır ve tasarruf için oybirliği gerekir.

Paylı MülkiyetÜnite 4

Ortakların aynı eşya üzerinde fiilen bölünmüş paylara sahip olmasıdır. Adi ortaklıkta taraflar isterse bu sisteme geçebilirler.

Müteselsil SorumlulukÜnite 4

Bir borçtan dolayı birden fazla kişinin her birinin borcun tamamından sorumlu olmasıdır. Adi ortaklıkta ortaklar şirket borçlarından müteselsilen sorumludur.

KonsorsiyumÜnite 4

Belirli bir işi gerçekleştirmek için bir araya gelen şirketlerin, işin sadece kendi üstlendikleri kısmından sorumlu oldukları ortaklık yapısıdır.

Ortak Girişim (Joint Venture)Ünite 4

Birden fazla kişinin belirli bir işi yapmak için bir araya gelip, işin tamamından müteselsilen sorumlu oldukları yapıdır.

İnfisahÜnite 4

Ortaklığın kanunda belirtilen nedenlerle kendiliğinden sona ermesidir (örneğin amacın imkansızlaşması).

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Ortaklığın ortakların kararı veya mahkeme kararı gibi iradi bir müdahale ile sona erdirilmesidir.

TasfiyeÜnite 4

Sona eren ortaklığın malvarlığının paraya çevrilmesi, borçların ödenmesi ve kalan değerin ortaklara dağıtılması sürecidir.

Limited ŞirketÜnite 4

Sermayesi belirli, ortakların sorumluluğunun taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı olduğu bir sermaye şirketidir. Tek kişi ile kurulabilir.

MüdürÜnite 4

Limited şirketin yönetim ve temsil organıdır. Şirket sözleşmesi veya genel kurul kararı ile atanır.

Genel KurulÜnite 4

Limited şirketin en yetkili organıdır; devredilemez yetkileri vardır ve kararlar genellikle temsil edilen oyların salt çoğunluğu ile alınır.

Ek Ödeme YükümlülüğüÜnite 4

Limited şirket sözleşmesinde öngörülmüşse, ortakların şirketin özkaynak ihtiyacını karşılamak için şirkete nakdi ödemede bulunma zorunluluğudur.

Yan Edim YükümlülüğüÜnite 4

Limited şirket ortaklarının şirket sözleşmesinde belirtilen, sermaye dışında yerine getirmeleri gereken ek yükümlülüklerdir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Rüçhan HakkıÜnite 4

Sermaye artırımında mevcut ortakların, yeni payları öncelikle satın alma hakkıdır.

Ticari Örf ve AdetÜnite 4

Ticari uyuşmazlıklarda, kanun ve sözleşme hükümlerinden sonra uygulanan, bir ticaret dalına özgü kurallardır.

Ultra Vires İlkesiÜnite 4

Eski hukukta şirketin hak ehliyetinin işletme konusu ile sınırlı olmasıydı; yeni TTK ile bu kurala veda edilmiştir.

Sirkülasyon Yoluyla KararÜnite 4

Genel kurul toplantısı yapmaksızın, ortakların gündem maddesine yazılı onay vermesiyle alınan karardır.

Anonim OrtaklıkÜnite 5

Sermayesi paylara bölünmüş, ortakların sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı olan ticaret şirketi. Örn: Büyük ölçekli sanayi kuruluşları.

Kayıtlı Sermaye SistemiÜnite 5

Yönetim kuruluna anasözleşme değişikliği yapmadan sermaye artırma yetkisi veren sistem. Örn: Halka açık şirketlerin hızlı sermaye artırımı.

Esas SermayeÜnite 5

Anasözleşmede yazılı olan ve değiştirilmesi için genel kurul kararı gereken sabit sermaye. Örn: Küçük ölçekli aile şirketleri.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Pay (Hisse)Ünite 5

Sermayenin bir parçası, ortaklık statüsü ve kıymetli evrak anlamlarına gelen temel birim. Örn: Şirketin 100 TL'lik paylarına sahip olmak.

İtibari DeğerÜnite 5

Pay senedinin üzerinde yazılı olan nominal değer. Örn: 1 TL değerindeki bir pay.

Halka ArzÜnite 5

Payların satın alınması için halka çağrıda bulunulması. Örn: Şirketin borsaya açılması.

Ön OrtaklıkÜnite 5

Anasözleşmenin noterce onaylanması ile tescil öncesi kurucular arasında oluşan hukuki ilişki. Örn: Şirket kurulmadan önceki hazırlık dönemi.

TescilÜnite 5

Ticaret siciline kayıt yapılarak tüzel kişiliğin kazanılması. Örn: Şirketin resmi olarak doğuşu.

Borca BatıklıkÜnite 5

Aktiflerin borçları karşılamaya yetmemesi durumu. Örn: Şirketin iflas riski taşıması.

Murahhas ÜyeÜnite 5

Yönetim kurulu tarafından yetki devredilen, icra işlerini yürüten üye. Örn: Şirketin günlük işlerini yöneten genel müdür/yönetici.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Huzur HakkıÜnite 5

Yönetim kurulu üyelerine toplantı başına ödenen ücret. Örn: Toplantı katılım bedeli.

Rekabet YasağıÜnite 5

Yönetim kurulu üyesinin şirketle aynı konuda faaliyet gösterememesi. Örn: Bir süt şirketinin yöneticisinin rakip süt şirketi kuramaması.

Bağımsız DenetimÜnite 5

Finansal tabloların standartlara uygunluğunun dış uzmanlarca incelenmesi. Örn: Yeminli mali müşavir denetimi.

Özel DenetimÜnite 5

Belirli bir olayın aydınlatılması için yapılan özel inceleme. Örn: Şirketteki yolsuzluk şüphesinin araştırılması.

ButlanÜnite 5

İşlemin baştan itibaren geçersiz olması. Örn: Kanuna açıkça aykırı bir yönetim kurulu kararı.

YoklukÜnite 5

Kurucu unsurların eksikliği nedeniyle işlemin hiç doğmamış sayılması. Örn: Hiç toplanmadan alınan karar.

İptal DavasıÜnite 5

Hukuka aykırı kararların mahkemece geçersiz kılınması. Örn: Genel kurul kararının iptali.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
İmtiyazlı PayÜnite 5

Bazı haklar bakımından diğer paylara göre üstünlük sağlayan pay. Örn: Oy hakkı fazla olan hisseler.

Rüçhan HakkıÜnite 5

Yeni çıkarılan payları öncelikli alma hakkı. Örn: Ortakların sermaye artırımında paylarını koruması.

Temsil YetkisiÜnite 5

Şirketi üçüncü kişilere karşı bağlayıcı işlem yapma yetkisi. Örn: Yönetim kurulunun imza sirküleri.

Yönetim kurulunun genel kurulca aklanması. Örn: Yıllık hesapların genel kurulca onaylanması.

Yedek AkçeÜnite 5

Şirketin kârından gelecekteki riskler için ayrılan fon. Örn: Kanuni yedek akçeler.

BilirkişiÜnite 5

Özel uzmanlık gerektiren konularda görüşüne başvurulan kişi. Örn: Şirkete konulan ayın sermayeyi değerleyen uzman.

Ticaret ÜnvanıÜnite 5

Şirketin ticari hayatta kullandığı resmi isim. Örn: X Anonim Şirketi.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
TasfiyeÜnite 5

Şirketin sona ermesi halinde malvarlığının paraya çevrilmesi süreci. Örn: Şirketin kapatılması işlemleri.

Genel KurulÜnite 6

Anonim ortaklığın en üst karar organı olup, anasözleşme değişikliği, yönetim kurulu seçimi ve tasfiye memuru atama gibi devredilemez yetkilere sahiptir.

İşlevler Ayrılığı İlkesiÜnite 6

Şirket organlarının (genel kurul, yönetim kurulu, denetçi) yetkilerinin kanunla ayrıştırılmasıdır; genel kurul, yönetim kurulunun münhasır yetkilerine müdahale edemez.

Gündeme Bağlılık KuralıÜnite 6

Genel kurulda gündemde yer almayan konuların görüşülememesi ve karara bağlanamaması ilkesidir. Örnek: Gündemde olmayan bir varlık satışı kararı alınamaz.

Çağrısız Genel KurulÜnite 6

Tüm pay sahiplerinin katıldığı ve kimsenin itiraz etmediği durumlarda çağrı usullerine uyulmadan yapılan toplantıdır.

Azınlık HaklarıÜnite 6

Sermayenin belirli bir oranını (genelde 1/10) temsil eden pay sahiplerinin, genel kurulu toplantıya çağırma gibi özel yetkileridir.

İmtiyazlı PayÜnite 6

Kâr dağıtımı, oy hakkı veya yönetimde temsil gibi konularda diğer paylara göre üstün haklar sağlayan paylardır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Hazır Bulunanlar ListesiÜnite 6

Genel kurula katılma hakkı olan pay sahiplerinin yönetim kurulu tarafından hazırlanan ve toplantı yerinde bulundurulan listesidir.

YoklukÜnite 6

Bir kararın kurucu unsurlarının (toplantı veya oylama) eksik olması nedeniyle hiç doğmamış sayılmasıdır. Örnek: Yetkisiz bir kişinin yaptığı çağrı ile toplanan kurul.

ButlanÜnite 6

Kararın kanunun emredici hükümlerine veya ahlaka aykırı olması nedeniyle kesin geçersizliğidir. Örnek: Şirketin temel yapısını bozan kararlar.

İptal DavasıÜnite 6

Kanuna, anasözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararlarının mahkemece geçersiz kılınması için açılan davadır.

Dürüstlük KuralıÜnite 6

Genel kurul kararlarının, ortaklık çıkarları ile çoğunluğun çıkarları arasında denge gözetilerek, hakkaniyete uygun alınması zorunluluğudur.

İnfisahÜnite 6

Kanunda veya anasözleşmede öngörülen bir nedenin gerçekleşmesiyle şirketin kendiliğinden sona ermesidir. Örnek: Sürenin dolması.

Mahkeme veya genel kurul kararı ile şirketin dağıtılmasıdır. Örnek: Haklı sebeple fesih davası.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
TasfiyeÜnite 6

Sona eren şirketin malvarlığının paraya çevrilmesi, borçların ödenmesi ve artan değerin pay sahiplerine dağıtılması sürecidir.

Tasfiye MemuruÜnite 6

Tasfiye sürecini yürüten, şirketi tasfiye amacıyla temsil eden ve genel kurul veya mahkemece atanan kişidir.

Ek TasfiyeÜnite 6

Tasfiye bittikten sonra unutulan veya sonradan ortaya çıkan işlemlerin yapılması için şirketin yeniden tescil edilmesidir.

Tasfiyeden DönmeÜnite 6

Malvarlığı dağıtımına başlanmamışsa, genel kurulun %60 çoğunlukla şirketin faaliyetine devam etmesine karar vermesidir.

Bakanlık TemsilcisiÜnite 6

Bazı genel kurul toplantılarında mevzuata uygunluğu denetlemekle görevli, Ticaret Bakanlığı tarafından atanan kişidir.

İntifa HakkıÜnite 6

Bir payın mülkiyeti başkasına aitken, o payın getirdiği kâr payı gibi haklardan yararlanma yetkisidir.

Oy SözleşmeleriÜnite 6

Pay sahiplerinin genel kurulda nasıl oy kullanacaklarına dair kendi aralarında yaptıkları özel anlaşmalardır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Anonim ortaklık sermayesinin bölünmüş parçalarından her biri olup, sahibine ortaklık sıfatı kazandıran ve mali/kişisel haklar sağlayan hukuki bir değerdir.

İmtiyazlı PayÜnite 7

Anasözleşme ile kâr, tasfiye, rüçhan veya oy hakkı gibi konularda diğer paylara göre üstün haklar tanınmış paylardır. Örneğin, bir paya 5 oy hakkı verilmesi oyda imtiyazdır.

BağlamÜnite 7

Anasözleşmede yer alan ve nama yazılı payların devrini kısıtlayan veya onaya bağlayan hükümlerdir. Şirketin, payın rakiplere geçmesini engellemek için kullandığı bir araçtır.

Sermaye borcunu süresinde ödemeyen pay sahibinin, şirketin ihtarına rağmen ödeme yapmaması durumunda, pay sahipliği haklarından yoksun bırakılarak ortaklıktan çıkarılmasıdır.

Rüçhan HakkıÜnite 7

Sermaye artırımı sırasında mevcut pay sahiplerinin, yeni çıkarılan payları mevcut pay oranlarında öncelikli olarak satın alma hakkıdır. Bu hak, ortaklık payının ve gücünün korunmasını sağlar.

Bedelsiz PayÜnite 7

Sermaye artırımının ortaklık içi kaynaklardan karşılanması durumunda, mevcut pay sahiplerine bedel alınmaksızın dağıtılan paylardır.

İtibari DeğerÜnite 7

Pay senedinin üzerinde yazılı olan ve sermayenin bir parçasını temsil eden nominal değerdir. En az bir kuruş olabilir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Kâr Payı (Temettü)Ünite 7

Şirketin net dönem kârından, yedek akçeler ayrıldıktan sonra pay sahiplerine payları oranında dağıtılan mali haktır.

Özel DenetimÜnite 7

Pay sahibinin, şirketin faaliyetlerinde kanuna veya anasözleşmeye aykırılık şüphesi duyduğunda, belirli olayların açıklığa kavuşturulması için mahkemeden talep ettiği denetimdir.

Nama Yazılı PayÜnite 7

Senedin üzerinde hak sahibinin isminin yazılı olduğu ve devrinin ciro ve zilyetliğin nakli ile gerçekleştiği pay senedi türüdür.

Hamiline Yazılı PayÜnite 7

Senedi elinde bulunduranın hak sahibi sayıldığı, devri sadece zilyetliğin nakli ile gerçekleşen pay senedi türüdür.

Tek Borç İlkesiÜnite 7

Anonim ortaklıkta pay sahibinin sermaye taahhüdü dışında, rızası olmaksızın ek bir ödeme veya borç altına sokulamayacağını ifade eden ilkedir.

İlmühaberÜnite 7

Pay senetleri basılıncaya kadar, pay sahipliğini kanıtlamak üzere geçici olarak çıkarılan ve kıymetli evrak niteliği taşıyan senettir.

TahvilÜnite 7

Anonim ortaklığın ödünç para bulmak amacıyla çıkardığı, sahibine faiz geliri sağlayan ve alacaklılık hakkı veren borç senedidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Sermaye ArtırımıÜnite 7

Şirketin esas sermayesinin artırılması işlemidir; dış kaynaklardan (bedelli) veya iç kaynaklardan (bedelsiz) yapılabilir.

Azınlık HaklarıÜnite 7

Sermayenin belirli bir oranını temsil eden pay sahiplerine, çoğunluğun kararlarına karşı tanınan koruyucu haklardır (örn. özel denetçi isteme).

Yedek AkçeÜnite 7

Şirketin kârından, gelecekteki zararları karşılamak veya sermayeyi korumak amacıyla ayrılan ve dağıtılmayan tutarlardır.

TemerrütÜnite 7

Sermaye borcunun vadesinde ödenmemesi durumudur. Bu durumda şirket faiz talep edebilir veya ıskat yoluna gidebilir.

Pay DefteriÜnite 7

Nama yazılı payların devrinin geçerli olabilmesi için kaydedilmesi gereken, şirketin tutmakla yükümlü olduğu resmi defterdir.

Tasfiye PayıÜnite 7

Şirketin sona ermesi ve tasfiye edilmesi durumunda, alacaklılara ödemeler yapıldıktan sonra kalan değerin pay sahiplerine dağıtılan kısmıdır.

Kıymetli EvrakÜnite 8

Hakkın senetle bütünleştiği, senetsiz devredilemeyen ve ileri sürülemeyen senetlerdir. Örneğin, bir bono elinde bulunmayan kişi, üzerindeki alacak hakkını talep edemez.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Soyutluk İlkesiÜnite 8

Senedin, onu doğuran temel borç ilişkisinden bağımsız olmasıdır. Örneğin, mal ayıplı çıksa bile bono, iyiniyetli üçüncü kişiye karşı geçerliliğini korur.

Nama Yazılı SenetÜnite 8

Belirli bir kişi adına düzenlenen ve emre kaydı içermeyen senetlerdir. Devri temlik beyanı ve zilyetliğin nakli ile yapılır.

Emre Yazılı SenetÜnite 8

Ciro ve zilyetliğin nakli ile devredilebilen senetlerdir. Bono ve poliçe kanunen emre yazılıdır.

Hamiline Yazılı SenetÜnite 8

Senedi elinde bulunduranın hak sahibi sayıldığı senetlerdir. Sadece teslim ile devredilir.

Emre yazılı senetlerde hakkın devrini sağlayan yazılı beyandır. Örneğin, senedin arkasına 'Ali'ye ödeyiniz' yazıp imzalamak.

Kıymetli evrakta ciro için yer kalmadığında eklenen kağıt parçasıdır.

Borçlunun borcu ifadan kaçınmak için ileri sürdüğü savunmadır. Örneğin, vadenin gelmediğini söylemek.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Mutlak DefiÜnite 8

Herkese karşı ileri sürülebilen savunmalardır. Örneğin, senedin zamanaşımına uğramış olması.

Nisbi DefiÜnite 8

Sadece doğrudan ilişkili kişiye karşı ileri sürülebilen savunmalardır. Örneğin, temel ilişkideki hile iddiası.

Senet borçlusu lehine verilen özel kefalettir. Avalist, lehine aval verdiği kişiyle aynı derecede sorumludur.

ProtestoÜnite 8

Ödememe veya kabul etmeme durumunun noter tarafından resmen saptanmasıdır.

İmzaların BağımsızlığıÜnite 8

Senetteki her imzanın diğerlerinden bağımsız olmasıdır. Örneğin, bir imza sahte olsa bile diğer imzalar geçerli kalır.

Zayi OlmaÜnite 8

Senedin çalınması, kaybolması veya yırtılmasıdır. Bu durumda iptal davası açılması gerekir.

Kambiyo SenediÜnite 8

Para alacağını temsil eden poliçe, bono ve çek grubudur.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
PoliçeÜnite 8

Düzenleyenin muhataba, lehtara ödeme yapmasını emrettiği üçlü ilişkidir.

Düzenleyenin borcu ödeyeceğini vaat ettiği ikili ilişkidir.

Muhatabı mutlaka banka olan, görüldüğünde ödenen ödeme aracıdır.

İbrazÜnite 8

Senedin ödenmesi için borçluya sunulmasıdır.

Geriye CiroÜnite 8

Senette imzası olan birine yapılan cirodur. Bu kişi tekrar ciro yapabilir.

Beyaz CiroÜnite 8

Ciro edilenin adının yazılmadığı, sadece imza içeren cirodur.

Tahsil CirosuÜnite 8

Senedin mülkiyetini devretmeyip sadece tahsil yetkisi veren cirodur.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Rehin CirosuÜnite 8

Senedin teminat olarak rehnedilmesi için yapılan cirodur.

Müteselsil SorumlulukÜnite 8

Senette imzası olan herkesin borçtan zincirleme sorumlu olmasıdır.

Sebepsiz ZenginleşmeÜnite 8

Senetten doğan hakların zamanaşımı gibi nedenlerle düşmesi durumunda, borçlunun haksız yere zenginleşmesi halinde açılan davadır.