← Ünite 4

Ünite 4: Planlama ve Karar alma — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Kriz Yönetim Planları ile Senaryo Planlarını amaçları, hazırlık süreçleri ve geleceğe bakış açıları yönünden karşılaştırarak aralarındaki temel farkları açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Kriz yönetim planları, gerçekleşmiş tek ve negatif bir olayın etkilerini sınırlandırmaya ve kontrol altına almaya odaklanırken; senaryo planları gelecekteki birden fazla olasılığa ('ya böyle olursa') hazırlıklı olmak için esnek stratejiler geliştirmeyi amaçlar. Kriz yönetimi hazırlık ve kontrol aşamalarından oluşurken, senaryo planlaması yöneticileri yaratıcı düşünmeye ve alternatif gelecek tasarımları yapmaya yönlendirir.
  2. Alıştırma 2myders hazırladı
    Bir işletmede aşırı merkezcil ve tepeden inme yapılan planlama faaliyetlerinin yaratabileceği riskleri özetleyiniz ve bu riskleri azaltmak için ne tür önlemler alınabileceğini tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Aşırı merkezcil planlama, pazarın gerçeklerinden uzaklaşılmasına ve alt kademelerden gelebilecek iyi fikirlerin göz ardı edilmesine yol açar. Bu riskleri azaltmak için planlama sorumluluğu merkezden uzaklaştırılmalı, planı uygulayacak olan birincil sorumlular (üretim, pazarlama müdürleri vb.) planlama sürecine dahil edilmeli ve varsayımları sorgulamak için bağımsız bir 'şeytanın avukatı' görevlendirilmelidir.
  3. Alıştırma 3myders hazırladı
    Karar alma ortamlarından 'belirlilik', 'risk' ve 'belirsizlik' durumlarını tanımlayarak, her bir çevre koşuluna uygun birer işletme kararı örneği veriniz.
    Yanıt / ipucu
    Belirlilik ortamında gelecekteki sonuçlar net olarak öngörülebilir (örneğin, sabit faizli bir mevduat hesabı açmak). Risk ortamında sonuçlar değişken çevresel etkilerle sapabilir ancak olasılıklar tahmin edilebilir (örneğin, geçmiş verilere dayanarak yeni bir ürünün talep miktarını öngörmek). Belirsizlik ortamında ise seçenekler ve gelecekteki etkiler tamamen kestirilemez (örneğin, daha önce hiç var olmamış yepyeni bir teknoloji pazarına giriş yapmak).
  4. Alıştırma 4myders hazırladı
    Herbert Simon'ın 'Sınırlı Akılcılık' ve 'Tatmincilik' kavramlarını rasyonel karar alma modeli ile kıyaslayarak, yöneticilerin neden buluşsal yöntemlere başvurduğunu açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Rasyonel model yöneticilerin tam bilgiyle ekonomik ve optimal kararlar aldığını varsayarken, sınırlı akılcılık insanların düşünsel kapasitelerinin kısıtlı olduğunu ve en mükemmel çözüm yerine 'yeterince iyi' olanla (tatmincilik) yetindiklerini savunur. Bu bilişsel sınırlar nedeniyle yöneticiler, karmaşık kararları basitleştirmek ve hızlı hareket edebilmek için pratik iş görme usulleri olan buluşsal yöntemlere (göz kararı kurallara) başvururlar.
  5. Alıştırma 5myders hazırladı
    Grup Düşüncesi (Groupthink) kavramının karar alma süreçlerindeki olumsuz etkilerini önlemek amacıyla kullanılabilecek teknikleri araştırarak bu tekniklerin nasıl uygulanacağını açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Grup düşüncesini önlemek için 'şeytanın avukatı' tekniğiyle bir kişiye varsayımları sürekli sorgulama görevi verilebilir; 'diyalektik sorgulama' ile bir tez ve antitez münazarası ortamı yaratılabilir. Ayrıca Daniel Kahneman'ın önerdiği 'dış görüş' tekniğiyle, mevcut durum benzer geçmiş girişimlerin referans sınıfıyla kıyaslanarak tarafsız bir değerlendirme yapılabilir.