← Ünite 5
İletişim Bilgisi

Ünite 5: Örgütsel İletişim

Taylor'ın Bilimsel Yönetim İlkeleri
Fayol ve Weber'in bürokratik kuramlarına karşılık Taylor, işin bilimsel olarak analiz edilmesi, zamanlama ve doğru hareket etme çalışmalarıyla insan-makine-sistem ilişkisini standartlaştırmıştır.
Elton Mayo ve Hawthorne Çalışmaları
1920'lerin sonu ve 1930'ların başında yapılan çalışmalar, örgütün sadece insan-makine ilişkisinden ibaret olmadığını, grupların ve sosyal normların üretimi belirlediğini kanıtlamıştır.
Fayol'un Yönetici ve Yönetim İlkeleri
Fayol, başarılı bir örgüt için planlama, düzenleme, emretme, koordinasyon ve kontrol olmak üzere 5 yönetici ilkesi ile emir-kumanda zinciri dahil 14 yönetim ilkesi ortaya koymuştur.
Maslow'un Gereksinimler Hiyerarşisi
İnsan kaynakları yaklaşımında temel alınan bu model; fiziksel, güvenlik, kabul görme, onaylanma-takdir edilme ve kendini gerçekleştirme olmak üzere 5 basamaktan oluşur.

Anahtar Kavramlar

Bilgi YeterliliğiÖrgütsel iletişim ortamını anlama yeteneğidir. Bireyin belirli bir alanda neyi bilmesi gerektiğiyle ve örgütsel yaşama olan duyarlılığını desteklemesiyle ilgilidir.
Geleneksel OtoriteWeber'in otorite sınıflamasında yer alan, gücün belirli bir makam veya yerleşik pozisyon tarafından temsil edildiği otorite türüdür.
Karizmatik OtoriteLiderin kişisel etkililiği, çekiciliği ve karakter özellikleri sayesinde diğer insanların onu gönüllü olarak izlemesini sağlayan otorite türüdür.
Bürokratik OtoriteKişinin teknik eğitimi, uzmanlığı ve yasal olarak onaylanmış nitelikleri sonucu elde ettiği, kurallara ve yasalara dayalı otoritedir.
X YaklaşımıMcGregor'un, insanların çalışmayı sevmediğini, sorumluluktan kaçtığını ve dışarıdan kontrol edilmeleri gerektiğini savunan klasik yönetim anlayışıdır.
Y YaklaşımıMcGregor'un, insanların örgütsel amaçlara bağlı olduğunu, kendi kendilerini yönetebileceklerini ve yaratıcı olduklarını savunan insan kaynakları odaklı yaklaşımdır.
Örgüt KültürüBir örgütteki bireylerin paylaştığı ortak beklenti, değer ve inançlar bütünüdür. Örgütün kimliğini oluşturur ve uzun dönemlidir.
Örgütsel İklimÖrgüt üyeleri arasındaki ilişkilerin kalitesini ve niteliğini ölçen, o anki yönetime bağlı olarak değişebilen kısa dönemli barometredir.
Destekleyici İklimYargılamadan uzak betimleme, problem oryantasyonu, dürüstlük, eşitlik ve katılımın ön planda olduğu, iletişimi kolaylaştıran olumlu örgütsel ortamdır.
Savunmacı İklimDeğerlendirme, kontrol, hile, ilgisizlik, üstünlük ve kesinlik gibi iletişimi engelleyen ve çalışanları savunmaya iten olumsuz ortamdır.
Geri BildirimGönderilen mesajın alıcı tarafından nasıl algılandığını gösteren, iki yönlü iletişimin kurulmasını ve sistemin kendini düzeltmesini sağlayan yanıttır.
Halkla İlişkilerBir örgüt ile ilişkide olduğu hedef kitle (halk) arasında karşılıklı anlayış ve güveni oluşturup sürdürmek için planlanan iki yönlü iletişim çabasıdır.
Üçüncü Taraf YaklaşımıÖrgüt içi çatışmaların çözümünde, tarafsız bir kişinin araya girerek diyalogda açıklığı, eşitliği ve karşılıklı motivasyonu sağlaması sürecidir.
Kültürel AğÖrgüt içindeki biçimsel ve biçimsel olmayan kanallarla oluşturulan, kültürel değerlerin ve hikayelerin çalışanlar arasında yayılmasını sağlayan iletişim sistemidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Likert'in Dörtlü Sistem Modeli

McGregor'un X ve Y kuramlarını Sistem 1 (istismarcı-otoriter), Sistem 2, Sistem 3 ve Sistem 4 (katılımcı) olarak adlandırarak örgütsel iletişim ve karar vermeyi derecelendirmiştir.

Goldhaber'in Örgütsel İletişim Benzetmeleri

Goldhaber, iletişimi örgütün yaşaması için gerekli olan 'kan', örgütü birleştiren 'yapıştırıcı', fonksiyonları yumuşatan 'yağ' ve sistemi bağlayan 'ip' olarak tanımlamıştır.

McCroskey'in İlişki Tanımı

McCroskey, örgütsel iletişimin ve iklimin önemini vurgulamak amacıyla örgütleri 'soğuk binalarda sıcak ilişkiler' olarak nitelendirmiştir.

Dinlemenin Dört Aşaması

Duyma ve dinlemenin farklı olduğunu belirten modele göre dinleme; duyma, yorumlama, değerlendirme ve yanıt verme aşamalarından oluşan aktif bir süreçtir.

Sözsüz İletişimde Dokunmanın Beş Fonksiyonu

Örgütlerde dokunma; fonksiyonel-profesyonel, toplumsal-nazik, sevgi gösterisi, mantıklı-hâkim ve mantıklı-belli bir amaçlı olmak üzere 5 farklı rolde gerçekleşir.

Örgüt İmajı Yaratma Soruları

İmaj çalışmasında örgütler; pazardaki mevcut pozisyon, hedeflenen pozisyon, mücadele edilecek rakipler ve yeterli kaynak varlığı olmak üzere 4 kritik soruyu analiz ederler.

Sınavda Dikkat Et

  • Klasik Yaklaşım kuramcılarını (Taylor, Fayol, Weber) ve onların yukarıdan aşağıya, tek yönlü iletişim tarzını mutlaka aklında tut; sınavda sıkça karşılaştırılır.
  • McGregor'un X (çalışmayı sevmeyen, otorite isteyen) ve Y (kendini yönetebilen, motive olan) kuramlarının temel farklarını bilmek soruları çözmede hız kazandırır.
  • Örgütsel iklimin kısa dönemli ve yönetime bağlı olduğunu, örgüt kültürünün ise uzun dönemli ve değerlere dayalı olduğunu unutma; bu iki kavramın süre farkı sınavda kritik bir ayırt edicidir.
  • Destekleyici iklim (betimleme, eşitlik) ile savunmacı iklim (değerlendirme, üstünlük) özelliklerini birbiriyle karıştırma; hangisinin hangi iklime ait olduğu doğrudan sorulmaktadır.
  • Dinleme aşamalarının sırasını (Duyma, Yorumlama, Değerlendirme, Yanıt verme) ezberle; kronolojik sıra sorularında karşına çıkacaktır.
  • Halkla ilişkiler iç etkinlikleri (örgüt içi çalışanlara yönelik) ile dış etkinlikleri (kamuoyuna yönelik) arasındaki farkı lobi yapma ve öneri sistemleri örnekleri üzerinden ayırt et.