Ünite 5: İş Kazası ve Meslek Hastalığından Doğan Tazminat Davaları — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
İşgörebilme çağı ile yaşam süresi kavramları arasındaki farkları açıklayarak, yeraltı maden işçileri ile diğer sektör çalışanlarının işgörebilme çağı sınırlarını Yargıtay uygulamaları çerçevesinde karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
İşgörebilme çağı aktif çalışma dönemini kapsarken, yaşam süresi emeklilik (pasif) dönemini de içine alan daha uzun bir süreci ifade eder. Standart işgörebilme çağı sınırı 60 yaş olarak kabul edilirken, yeraltı maden işçileri için bu sınır 50 yaş olarak uygulanır; ancak maden işçilerinin 50 yaşından sonra yerüstü işlerinde 60 yaşına kadar çalışabileceği varsayılır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir iş kazası davasında işçinin kaza tarihi ile bilirkişi raporu tarihi arasındaki ücretinin hiçbir belgeyle tespit edilemediği ve emsal ücret araştırmasının da sonuçsuz kaldığı bir senaryoda, tazminat hesabına esas alınacak ücretin nasıl belirleneceğini ve sonraki dönemler için nasıl bir artış uygulanacağını araştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Belgelerin ve emsal ücretlerin bulunmadığı durumlarda Yargıtay uygulaması gereği işçinin asgari ücretle çalıştığı kabul edilir. Bilirkişi raporu tarihi ile hüküm tarihi ve sonrasındaki bilinemeyen dönemlerdeki ücret artışları için ise yargısal içtihatlar uyarınca her yıl %10 artırım oranı uygulanarak hesaplama yapılır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir iş kazası sonrasında ceza mahkemesinin verdiği beraat kararının veya kusur değerlendirmesinin, hukuk mahkemesinde açılan maddi tazminat davasına etkisini Türk Borçlar Kanunu m.74 çerçevesinde tartışınız.
Yanıt / ipucu
Türk Borçlar Kanunu m.74 uyarınca, hukuk hâkimi ceza mahkemesinin verdiği beraat kararı veya kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir. Hukuk hâkimi, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına göre görevlendireceği uzman bilirkişiler aracılığıyla kusur oranlarını kendisi bağımsız olarak tespit eder.
Alıştırma 4myders hazırladı
İş kazası sonucu bedensel zarara uğrayan bir işçinin talep edebileceği 'efor kaybı' (güç kaybı) ile 'ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar' arasındaki farkı örnekler vererek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Efor kaybı, işçinin çalışmasını sürdürebilmesine rağmen kaza nedeniyle aynı işi yaparken normalden daha fazla fiziki güç sarf etmesidir. Ekonomik geleceğin sarsılması ise çalışma gücünde azalma olmasa bile, kaza sonucu oluşan fiziki veya psikolojik izler nedeniyle işçinin ileride daha iyi bir iş bulmasının zorlaşması veya mesleki ilerleyişinin engellenmesidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Destekten yoksun kalma tazminatında 'gerçek destek' ve 'farazi destek' kavramlarını tanımlayarak, ölen işçi ile destek talep eden kişi arasında resmi bir nikah bulunmaması durumunda bu tazminatın talep edilip edilemeyeceğini gerekçelendiriniz.
Yanıt / ipucu
Gerçek destek ölüm anına kadar fiilen yapılan yardımları, farazi destek ise çocukların anne babalarına gelecekte yapması muhtemel yardımları ifade eder. Destek ilişkisi için resmi bağ şart olmadığından, nikahsız eşler veya birlikte yaşayanlar da fiili destek ilişkisini ispatlayarak bu tazminatı talep edebilirler.
