Ünite 4: Post-Heckscher-Ohlin Theories — Önemli Kavramlar

Heckscher-Ohlin Teorisinden sonra geliştirilen, onun gerçek dışı varsayımlarını gevşeterek teoriyi reddetmek yerine günümüz ticaret yapısına uyarlayan tamamlayıcı yeni dış ticaret teorileridir.

Bir malın bir ülkede emek-yoğun iken diğer ülkede sermaye-yoğun olarak üretilmesi durumudur; bu durum Heckscher-Ohlin Teorisini geçersiz kılar.

Çok ülkeli ve çok faktörlü gerçek dünya analizlerinde, ülkelerin göreli faktör donatımlarını ve fiyatlarını belirlemek amacıyla kullanılan istatistiksel göstergedir.

Üretimde kullanılan girdiler artırıldığında, elde edilen çıktı miktarının girdilerdeki artıştan daha yüksek oranda artması ve birim maliyetlerin düşmesi durumudur.

Bir ülkedeki belirli bir endüstrinin uzun vadede karşılaştırmalı üstünlük potansiyeli taşımasına rağmen, başlangıçta dış rekabetten korunması gerektiğini savunan geçici korumacılık argümanıdır.

Sanayi mamulleri ticaretinin temel belirleyicisinin iç talep koşulları ve tüketicilerin gelir düzeyleri olduğunu savunan talep yönlü dış ticaret modelidir.

Gelirdeki yüzde değişime karşılık, talep edilen mal miktarında meydana gelen yüzde değişimin derecesini gösteren duyarlılık ölçütüdür.

Tüketicilerin gelirleri arttıkça talebi azalan, genellikle düşük gelirli grupların tükettiği patates veya pirinç gibi mallardır.

Benzer kişi başına gelir düzeyine sahip ülkelerin benzer sanayi mamullerini talep etmesi ve bu durumun aralarındaki ticareti yoğunlaştırması olgusudur.

Bir firmanın ürettiği malı, reklam, kalite veya marka gibi unsurlarla rakiplerininkinden farklı ve benzersiz gösterme sürecidir.

Michael Posner tarafından geliştirilen, teknolojik yeniliklerin ve bu yeniliklerin diğer ülkeler tarafından taklit edilme süresinin ticareti başlattığını savunan teoridir.

Raymond Vernon tarafından geliştirilen, yeni bir ürünün icadından standartlaşmasına kadar geçen 5 aşamalı süreçte karşılaştırmalı üstünlüğün ülkeler arasındaki yer değişimini açıklayan modeldir.

Ürün Dönemleri Modelinde, yeni bir ürünü yüksek teknoloji ve Ar-Ge yatırımlarıyla ilk kez üreten ve pazara sunan ülkedir.

Ürün Dönemleri Modelinde, yenilikçi ülkenin geliştirdiği ürünü teknoloji yayıldıktan sonra daha düşük maliyetlerle üreten ülkedir.

Buluş yapan kişiye, buluş konusu ürünü belirli bir süre boyunca üretme, kullanma veya satma hakkını veren tekel niteliğindeki fikri mülkiyet hakkıdır.

Benzer veya standartlaştırılmış ürünler üreten firmaların, daha düşük üretim maliyetleri sayesinde pazar payı kazanma yeteneğidir.

Ürünlerin fiyatından ziyade, tüketicilerde oluşturulan marka algısı, kalite ve imaj farklılıkları üzerinden rekabet etme gücüdür.

Bir firmanın birim üretim maliyetinin, firmanın kendi büyüklüğüne değil, içinde bulunduğu sektörün toplam büyüklüğüne bağlı olarak azalmasıdır.

Bir firmanın birim üretim maliyetinin, firmanın kendi üretim ölçeğinin ve kapasitesinin artmasıyla azalması durumudur.

Bir ülkenin aynı sanayi veya ürün grubu (örneğin otomotiv) altındaki malları hem ihraç hem de ithal etmesi durumudur.

Bir ülkenin belirli bir sektördeki endüstri içi ticaret derecesini 0 ile 1 arasında bir değerle ölçen matematiksel formüldür.

Farklı sektörlere ait malların karşılıklı ticareti olup, Grubel-Lloyd endeksinin sıfıra eşit olduğu durumu ifade eder.