Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » İşletme Lisans Programı » Mikro İktisat

Ünite 3: Üretim Kuramı — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Üretim Fonksiyonu — Teknoloji veri iken her bir spesifik girdi bileşeni için firmanın üretebileceği maksimum çıktı düzeyini gösteren matematiksel ifadedir. Örnek olarak Q = f(L, K, D, T) formülü, emek, sermaye, doğal kaynak ve teknoloji girdileriyle elde edilebilecek en yüksek üretimi ifade eder.

Sabit Girdi — Üretim sürecinde kullanılan ve kısa dönemde miktarı hemen değiştirilemeyip sabit kalan üretim faktörüdür. Örneğin bir fabrikanın binası veya büyük makineleri kısa dönemde sabit girdi niteliğindedir.

Değişken Girdi — Üretim sürecinde kullanılan ve miktarı kısa veya uzun dönemde kolaylıkla değiştirilebilen üretim faktörüdür. Örneğin vasıfsız iş gücü veya hammadde miktarı kısa dönemde değiştirilebilen değişken girdidir.

Kısa Dönem — Üretim sürecinde kullanılan üretim faktörlerinden sadece bir tanesinin miktarının değiştirilmesini ve diğerlerinin sabit miktarlarda kullanılmasını mümkün kılan zaman dilimidir.

Uzun Dönem — Üretim sürecinde kullanılan üretim faktörlerinin tamamının miktarının istenildiği gibi değiştirilmesini mümkün kılan, sabit girdinin bulunmadığı zaman dilimidir.

Toplam Fiziki Ürün (TPP) — Üretim sürecinde kullanılan değişken girdi miktarının artırılması sonucu elde edilen toplam ürün veya çıktı miktarıdır. Örneğin 3 birim emek kullanıldığında elde edilen toplam 60 birim ürün TPP'yi gösterir.

Marjinal Fiziki Ürün (MPP) — Diğer girdiler sabitken sadece bir girdinin miktarındaki bir birimlik değişimin toplam fiziki üründe meydana getirdiği değişmedir. İş sürecine katılan her bir ilave işçinin üretime ne kadar katkı sağladığını gösterir.

Ortalama Fiziki Ürün (APP) — Bir birim girdi başına elde edilen ürün miktarıdır ve Toplam Fiziki Ürün'ün girdi miktarına oranlanmasıyla bulunur. Örneğin 4 birim emek ile 80 birim ürün elde ediliyorsa emek başına ortalama ürün 20 birimdir.

Azalan Marjinal Getiriler Kanunu — Diğer girdiler sabit tutulup tek bir girdinin miktarı artırıldığında, bir noktadan sonra o girdinin marjinal fiziki ürününün azalmaya başlamasını ifade eden iktisat kanunudur. Değişken girdi başına düşen sabit girdi miktarının azalmasından kaynaklanır.

Eş Ürün Eğrisi — Aynı çıktı düzeyini sağlayan tüm teknolojik olarak etkin emek-sermaye kombinasyonlarını gösteren geometrik eğridir. Eş ürün eğrisi üzerinde hareket edildiğinde üretim miktarı değişmez, sadece girdi bileşenleri değişir.

Ölçeğe Göre Getiri — Üretim sürecinde kullanılan tüm girdiler aynı oranda artırıldığında çıktı düzeyinin ne oranda arttığını gösteren orandır. Girdilerin tümü artırıldığında çıktının artış hızına göre artan, sabit veya azalan getiri şeklinde sınıflandırılır.

Marjinal Teknik İkame Oranı (MRTS) — Aynı çıktı düzeyinde kalabilmek için girdilerden birinin miktarını bir birim artırdığımızda diğer girdiden kaç birim vazgeçmek zorunda olduğumuzu gösteren orandır. İki girdinin marjinal fiziki ürünlerinin oranına eşittir.

Üretimin Ekonomik Bölgesi — Her iki girdinin marjinal fiziki ürününün pozitif olduğu ve eş ürün eğrisinin eğiminin negatif olduğu bölgedir. Sırt çizgileri arasında kalan bu bölge rasyonel firmaların üretim yaptığı alandır.

Üretimin Ekonomik Olmayan Bölgesi — Girdilerden birinin marjinal fiziki ürününün negatif olduğu ve eş ürün eğrisinin pozitif eğimli olduğu bölgedir. Bu bölgede üretim yapmak girdi israfına yol açtığı için kâr maksimize eden firmalarca tercih edilmez.

Teknolojik Gelişme — Firmaların aynı girdi bileşeni ile daha fazla çıktı elde etmelerine veya aynı çıktı düzeyini daha düşük bir girdi bileşeni ile elde etmelerine imkân tanıyan üretim sürecindeki ilerlemelerdir.

İkame Esnekliği — Çıktı düzeyi sabit iken bir girdinin diğeri ile ne kadar kolay ikame edilebildiğini yüzdesel olarak ölçen ölçüttür. MRTS'deki yüzde değişimin sermaye-emek oranındaki yüzde değişime oranını ifade eder.

Doğrusal Üretim Fonksiyonu — İkame esnekliği sonsuz olan üretim fonksiyonudur. Bu fonksiyonun eş ürün eğrileri doğrudur ve MRTS her noktada sabittir; girdiler birbiriyle mükemmel ikamedir.

Sabit-Oranlı (Leontief) Üretim Fonksiyonu — İkame esnekliği sıfır olan, dik-kenarlı eş ürün eğrilerine sahip üretim fonksiyonudur. Bir birim çıktıyı elde etmek için girdilerin sadece tek bir sabit oranda bir araya gelmesi gerekir, girdiler mükemmel tamamlayıcıdır.