İşletim SistemiBilgisayar açılırken hafızaya yüklenen, donanım kaynakları ile yazılımları kullanıcılar arasında etkin ve güvenli bir biçimde paylaştıran sistem yazılımıdır. Örnek: Windows, Mac OS ve Linux birer işletim sistemidir.
Çekirdek (Kernel)İşletim sisteminin görünmeyen yüzü ve kalbidir. Kullanıcı arabirimi tarafından verilen komutları donanıma ileterek donanımla iletişim kurma işlevini üstlenir.
Kullanıcı Arabirimiİşletim sisteminin görünen yüzüdür ve kullanıcıların fare, klavye, ses veya dokunmatik ekranlar aracılığıyla komut vermesini sağlar. Örnek: Grafiksel kullanıcı arayüzü (GUI).
Dosya Yönetim SistemiBilgisayar sistemindeki dosya ve klasörlerin oluşturulması, düzenlenmesi, adlandırılması, taşınması ve silinmesinden sorumlu bileşendir. Örnek: Dosyaların .docx veya .pptx gibi uzantılarla organize edilmesi.
Zaman Paylaşımı (Zaman Uyumu)Merkezi işlem birimi ve bellek gibi donanım kaynaklarının, uygulama programları tarafından paylaşımlı ve belirli bir sırada kullanımını organize eden işletim sistemi fonksiyonudur.
Getir-Götür (Swap) İşlemiAna bellek ve ikincil bellek (disk) arasında yapılan veri ve program taşıma işlemidir. Örnek: Hemen gerekli olanlar ana bellekte tutulurken diğerlerinin diskte saklanarak bellek boyutunun artırılması.
Çevre BirimiBilgisayara bilgi giriş ve çıkışı yapan, bilgisayarı dış dünyaya bağlayan donanım elemanlarıdır. Örnek: Giriş birimi olarak klavye ve fare, çıkış birimi olarak monitör ve yazıcı.
Gömülü SistemGenellikle daha büyük bir sistemin içinde gömülü olarak çalışan, belirgin ve özel bir amacı yerine getirmek üzere tasarlanmış entegre sistemlerdir. Örnek: Çamaşır makinesi veya ATM cihazı mikrodenetleyicileri.
ENIACAmerikalı elektrik mühendisi John Presper Eckert tarafından 1943'te geliştirilmeye başlanan, vakumlu tüplerle çalışan ilk genel amaçlı sayısal elektronik bilgisayardır.
Çoklu ProgramlamaIV. Nesil işletim sistemleri döneminde ortaya çıkan, bilgisayar belleğinin birden fazla bölüme ayrılarak aynı anda birden fazla programın çalıştırılmasına olanak tanıyan kavramdır.
Yapay Zekaİnsan zekasına özgü algılama, öğrenme, problem çözme ve karar verme gibi üst bilişsel işlevleri sergilemesi beklenen VI. Nesil akıllı işletim sistemi ve makine teknolojisidir.
Sunucu (Server)Herhangi bir ağ üzerinde bir programı veya bilgiyi aynı anda birçok kullanıcıya paylaştıran ve dağıtan güçlü donanım özelliklerine sahip bilgisayar veya yazılımdır. Örnek: Windows Server.
Ticari (Kapalı Kaynak Kodlu) İşletim SistemiPatentli ve tescilli olan, kullanımı lisansa tabi bulunan, kaynak kodları gizli tutulan işletim sistemleridir. Örnek: Microsoft Windows ve Apple Mac OS.
Açık Kaynak Kodlu YazılımHerkese açık olan, kullanıcıya serbest erişim, inceleme ve değiştirme özgürlüğü tanıyan, genellikle ücretsiz yazılımlardır. Örnek: Linux işletim sistemi.
Masaüstüİşletim sisteminin kullanıcı ile etkileşime girdiği, simgelerin, kısayolların ve dosyaların bulunduğu görsel arabirim ortamıdır. Örnek: Gerçek bir ofis masasının bilgisayar ortamındaki karşılığı.
Görev ÇubuğuMasaüstünde ekranın alt tarafı boyunca uzanan; başlat menüsünü, çalışan program pencerelerini ve bildirim alanını kapsayan çubuktur.
Bildirim AlanıGörev çubuğunun sağ köşesinde yer alan; ağ bağlantı durumu, ses ayarları, saat ve güncellemeler gibi yerleşik uygulamalara ait simgeleri barındıran alandır.
Geri Dönüşüm KutusuBilgisayardan silinen dosya ve klasörlerin yanlışlıkla silinme riskine karşı geçici olarak depolandığı özel bir masaüstü klasörüdür.
Windows GezginiBilgisayardaki sürücüler, klasörler ve dosyalar içinde gezinti yapmanızı, bunları görüntülemenizi ve yönetmenizi sağlayan temel araçtır. Örnek: C veya D sürücülerine erişim.
Denetim MasasıBilgisayarın donanım, yazılım, ağ ve kullanıcı hesapları gibi tüm ayarlarını değiştirmek ve işleyişini özelleştirmek için geliştirilmiş kontrol merkezidir.
FinderMac OS işletim sisteminde sürücülere, uygulamalara ve dosyalara erişimi ve bunlar arasında gezinmeyi sağlayan temel Mac OS gezgini aracıdır.
Dock (Hızlı Erişim Menüsü)Mac OS işletim sisteminde ekranın alt kısmında yer alan, sıklıkla kullanılan uygulamalara ve dosyalara tek tıklamayla hızlı erişim sağlayan menüdür.
PardusTÜBİTAK BİLGEM-UEKAE tarafından geliştirilen, tam Türkçe desteğine sahip Linux tabanlı ilk ulusal işletim sistemimizdir.
Bulut BilişimUygulama, program ve verilerin sanal sunucularda depolandığı ve internete bağlı olunan her yerden kolayca erişim sağlandığı hizmetler bütünüdür. Örnek: Google Drive veya sosyal medya depolama alanları.
Çoklu Görev (Multitasking)Mobil veya masaüstü cihazlarda aynı anda birden fazla programın arka planda çalıştırılmasını ve uygulamalar arasında hızlı geçiş yapılmasını sağlayan özelliktir.
