Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » İşletme Lisans Programı » Yönetimde Güncel Yaklaşımlar
← Ünite 5
Yönetimde Güncel Yaklaşımlar

Ünite 5: Sanal Organizasyonlar, Şebeke Organizasyonlar ve Stratejik Ortaklıklar

IBM Fransa ve Paris Stadyumu Projesi
1998 yılında kullanıma açılan Paris yakınlarındaki stadyum, yapımından önce IBM Fransa tarafından sanal olarak inşa edilmiştir. Bu simülasyonun amacı, tasarım aşamasında insan akınlarını analiz etmek ve güvenlik birimlerini en doğru noktalara yerleştirmektir.
Frauenhofer Enstitüsü Uçuş Simülatörü
Almanya'da Frauenhofer Enstitüsü tarafından yolcuların uçuş korkusunu yenmeleri amacıyla ilk uçuş simülatörü geliştirilmiştir. Katılımcılar sanal gerçeklik kaskı ve kulaklığıyla 40 dakikalık sanal bir uçuş deneyimi yaşamaktadır.
Olimpiyat Sloganı ve İş Dünyası Uyarlaması
Olimpiyatların 'Citius, Altius, Fortius' (Daha hızlı, daha yüksek, daha kuvvetli) sloganı, günümüz iş dünyasında 'daha ucuz, daha kaliteli, daha çabuk' rekabet ilkesi olarak karşılık bulmaktadır.
Toyota ve Dengeli Şebeke Modeli
Otomotiv devi Toyota, yan sanayi ve tedarikçileriyle kurduğu ilişkilerde dengeli şebeke organizasyon modelini çok geniş ve etkin bir şekilde kullanarak sabit masraflarını azaltmayı başarmıştır.

Anahtar Kavramlar

SanalGerçekte mevcut olmayıp insan zihninde tasarlanan, gerçekte olmadığı halde varmış gibi görülen ve hissedilen olguları ifade eden kavramdır.
Sanal GerçeklikGerçekte mevcut olmayan bir olay veya varlığın, bilgi ve iletişim teknolojileri yardımıyla sanki mevcutmuş gibi hissedilmesini ve görülmesini sağlayan simülasyon teknolojisidir.
Sanal Bellek1960'lı yıllarda bilgisayar bilimlerinde ortaya çıkan ve bilgisayarların sahip oldukları fiziksel bellek kapasitesinin daha fazlasını kullanabilmesine olanak tanıyan teknolojik kavramdır.
Sanal OrganizasyonYeteneklerin birleştirilmesi ve maliyetlerin azaltılması amacıyla, bilgi teknolojileri aracılığıyla geçici olarak birbirine bağlanmış bağımsız işletmelerden oluşan coğrafi olarak dağınık bir ağ yapısıdır.
GloballeşmeÜlkeler arasında mal, hizmet, sermaye ve teknoloji akımlarının hızlı bir şekilde artmasını, serbestleşmesini ve bunun sonucunda ortaya çıkan dünya ölçeğindeki ekonomik bütünleşmeyi ifade eden kavramdır.
SinerjiBir bütünün, kendisini oluşturan parçaların tek tek toplamından daha büyük bir değer yaratmasını ifade eden, yönetimde '2+2=5' formülüyle sembolize edilen ortak güç etkisidir.
EtkinlikBir organizasyonun önceden belirlediği amaç ve hedeflere ulaşabilme derecesini ortaya koyan performans göstergesidir.
VerimlilikÜretim sürecinde elde edilen çıktı ile bu çıktıyı üretmek için kullanılan girdi arasındaki ilişkiyi ifade eden, amaca en az girdiyle ulaşmayı hedefleyen kavramdır.
Aracı Organizatör (Broker)Şebeke organizasyonlarında iş yaptırılacak bağımsız işletmeler hakkında bilgi toplayan, işi dağıtan ve bu taşeronların faaliyetlerini uyumlaştıran merkezi birimdir.
Dâhili ŞebekeBir işletme bünyesindeki farklı faaliyetlerin yine aynı holding veya organizasyon çatısı altındaki farklı uzman işletmeler tarafından piyasa disipliniyle yürütüldüğü şebeke türüdür.
Dengeli ŞebekeBelirli bir mal veya hizmeti üretmek için mülkiyet ve yönetim açısından bağımsız olan taşeron işletmelerin, lider bir işletme etrafında toplanarak çalıştığı şebeke yapısıdır.
Dinamik ŞebekeLider bir işletmenin bulunmadığı, şebekeye dahil bağımsız firmaların bir broker koordinasyonunda geçici anlaşmalarla faaliyetlerini birleştirdiği en esnek şebeke türüdür.
Stratejik Ortaklıkİki ya da daha fazla bağımsız işletmenin, belirli bir stratejik amacı gerçekleştirmek ve rekabet avantajı sağlamak üzere kaynak ve yeteneklerini birleştirdikleri işbirliği anlaşmalarıdır.
Ortak Girişim (Joint Venture)İki veya daha fazla bağımsız işletmenin, kendi öz yeteneklerini birleştirerek belirli bir faaliyeti yürütmek amacıyla kendilerinden ayrı, yeni bir hukuki kimliğe sahip ortak işletme kurmalarıdır.

Diğer Önemli Bilgiler

Massey-Ferguson ve Uzel Makine İşbirliği

Massey-Ferguson traktörlerinin Türkiye'de Uzel Makine A.Ş. tarafından üretilip pazarlanması, yönetim literatüründe başarılı bir lisans anlaşması (lisanslama) örneği olarak gösterilmektedir.

Nike ve Adidas Taşeronluk Üretimi

ABD menşeili Nike ve Almanya menşeili Adidas firmaları, spor malzemelerinin üretimini Tayvan'daki bağımsız taşeron işletmelere yaptırarak küresel ölçekte dış kaynak kullanımı (outsourcing) gerçekleştirmektedir.

Sansu ve Nestle Waters Birleşmesi

Türkiye'de Sanko Holding bünyesindeki Sansu, dünya su lideri Nestle Waters ile birleşmiş ve bu stratejik ortaklık sonrasında Sansu markası 'Nestle Pure Life' olarak değiştirilmiştir.

İstanbul Havalimanı TAV Ortak Girişimi

İstanbul Havalimanı projesinin yap-işlet-devret modeliyle inşası için Türk Tepe ve Akfen grupları, Avusturyalı Vie şirketi ile bir araya gelerek Tepe-Akfen-Vie (TAV) ortak girişim grubunu kurmuştur.

Koç Holding Gıda Sektörü Konsolidasyonu

Koç Holding, 2002 yılında bünyesindeki SEK, Pastavilla ve Maret firmalarını Tat Konserve çatısı altında birleştirerek ölçek ekonomisinden yararlanan 200 milyon Euro cirolu dev bir gıda şirketi oluşturmuştur.

Sınavda Dikkat Et

  • Sanal organizasyonların 'sanal bellek' kavramından türediğini unutmayın; sınavda bu teknolojik köken sorulabilir.
  • Her sanal organizasyonun bir şebeke organizasyonu olduğunu, ancak her şebeke organizasyonunun bir sanal organizasyon olmadığını aklınızda tutun.
  • Şebeke organizasyonlarında koordinasyonu sağlayan merkezi birime 'broker' veya 'aracı organizatör' dendiğini mutlaka bilin.
  • Toyota örneğinin 'dengeli şebeke', holding içi uygulamaların 'dâhili şebeke', ortak girişimlerin ise 'dinamik şebeke' örneği olduğunu eşleştirerek çalışın.
  • Sinerji kavramının '2+2=5' formülüyle açıklandığını ve bütünün parçaların toplamından büyük değer yaratması anlamına geldiğini unutmayın.
  • Taşeronlaştırma ile fason imalat arasındaki farka dikkat edin; fason imalat kuruluş aşamasından itibaren planlanan bir yapıdır.