Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Kamu Yönetimi Lisans Programı » Kamu Yönetimi

Ünite 1: Temel Kavramlar — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Planlama — Amaçların tanımlanması, politikaların saptanması ve bunların gerçekleştirilmesinde izlenecek yöntem ve işlemlerin kararlaştırılmasıdır. Yönetim sürecinin ilk basamağını oluşturur, örneğin bir kamu kurumunun 5 yıllık hedeflerini belirlemesi bu kapsamdadır.

Örgütleme — Belirlenen planları uygulamak için gerekli etkinlikleri gruplandırarak yönetim üniteleri oluşturmak ve bu ünitelerdeki çalışanların görevlerini tanımlamaktır. Örgütte kimin hangi yetki ve sorumlulukla çalışacağını netleştirir.

Koordinasyon — Örgütlerdeki iş bölümü ve işleyişin karmaşık nitelik göstermesinin ortaya çıkardığı bir sorunu çözmek için yapılan yönetsel eylemlerin bütünleştirilmesi çabasıdır. Farklı birimlerin uyum içinde çalışmasını sağlar.

Denetim — Belirlenen amaçların etkin ve verimli bir şekilde gerçekleşip gerçekleşmediğinin üstler tarafından sürekli olarak izlenmesi ve değerlendirilmesidir. Hataların erken fark edilmesini ve düzeltilmesini sağlar.

Hiyerarşi — Örgütte çalışanların en üst yöneticiden en alt iş görene kadar yetki ve görevler bakımından ast-üst biçiminde derecelenmesidir. Silsile-i meratip olarak da bilinir ve emir-komuta bütünlüğünü sağlar.

Statü — Kişilerin örgüt içindeki haklarını, yetki ve ödevlerini belirten konumdur. Sosyolojik olarak yönetim, statü ve rollere göre işleyen bir sistem olarak tanımlanır.

Kamu Yönetimi (İşlevsel) — Yasaların öngördüğü işler ile kamu politikası kararlarını uygulamakla ilgili süreçleri ve faaliyetleri anlatan yönüdür. Halkın temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik mal ve hizmet üretimini kapsar.

Kamu Yönetimi (Yapısal) — Devletin yürütmeye ilişkin kolunun örgütsel görünümünü yansıtan, siyasi organların yürütme kanadı olan ve devlet ile toplum düzeninin sürekliliğini sağlayan kurumsal yapıdır.

Geleneksel Kamu Yönetimi — 19. yüzyılın ikinci yarısından 20. yüzyılın sonuna kadar hakim olan; katı hiyerarşi, merkeziyetçilik, siyaset-yönetim ayrılığı ve Weberyen bürokrasi ilkelerine dayanan yönetim paradigmasıdır.

Yeni Kamu Yönetimi (Kamu İşletmeciliği) — 1980'lerden sonra özel sektör yönetim ilkelerini kamuya uyarlayan; performans ölçümü, rekabet, esneklik, müşteri odaklılık ve sonuç odaklılığı savunan modern yönetim yaklaşımıdır.

Kamu Politikası — Toplumsal sorunları tanımlama ve bunların çözümlerini belirleme amacıyla hükümetler ve yetkili organlar tarafından alınan kararlar ve izlenen yöntemlerdir; örneğin enflasyonla mücadele için sıkı para politikası uygulanması.

Norm Düzeni — Bir ülkede anayasa, kanunlar, tüzükler, yönetmelikler, idari kararlar ve yargı içtihatlarından oluşan kurallar bütünledir. Yönetimin yapı ve işleyişini yasal olarak sınırlar ve yönlendirir.

Yönetişim — Merkezi yönetim, yerel yönetimler, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarını içine alan, toplum-devlet ilişkilerinde karşılıklı etkileşime ve çok aktörlü karar almaya dayanan yeni yönetim tarzıdır.

Kamu Yararı — Kamu yönetiminin eylem ve işlemlerinde yöneldiği, toplumun bir kesiminin değil tümünün yararını kollamaya dönük temel ve genel hedeftir. Özel sektördeki kâr amacının kamudaki karşılığıdır.

Olumsuz Dışsallık (Sosyal Maliyet) — Bir mal veya hizmetin üretimi veya tüketimi esnasında çevre ve diğer kişiler üzerinde oluşan olumsuz etkilerdir; örneğin sanayi tesislerinin su ve hava kirliliğine neden olması.

Kamu Gücü — İdarenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklardır; örneğin belediyenin köprü yapmak için rıza aramadan kamulaştırma yapması.

Stratejik Yönetim — Zamanı ve fırsatları iyi kullanma, geleceğe yönelme ve günlük kararları stratejik plana bağlı olarak alma yaklaşımıdır. SWOT analizi ile iç ve dış çevre değerlendirmesi yapılır.

Bağımsız İdari Otorite (Üst Kurul) — Devletin ekonomik alanlardan çekilmesiyle piyasaların rekabet koşullarında adil işlemesini denetlemek için kurulan hakem kurumlardır; örneğin BDDK, RTÜK ve Rekabet Kurumu.