İnfografik
Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Kamu Yönetimi Lisans Programı » Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar
← Ünite 3
Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar

Ünite 3: Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama

5393 Sayılı Belediye Kanunu
03.07.2005 tarihinde yürürlüğe giren bu kanun, nüfusu 50.000'in üzerinde olan belediyelere yerel seçimlerden sonraki altı ay içinde beş yıllık stratejik plan hazırlama yükümlülüğü getirmiştir.
Faaliyet Raporu Sunum Takvimi
Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik uyarınca, il özel idarelerinin raporları Mart ayında vali tarafından, belediyelerin raporları ise Nisan ayında belediye başkanı tarafından meclislerine sunulur.
Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı Bildirimi
İl özel idareleri faaliyet raporlarını Mart ayı sonuna kadar, belediyeler ve mahalli idare birlikleri ise Nisan ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklayıp birer örneğini Sayıştay ve İçişleri Bakanlığına göndermek zorundadır.
Stratejik Planlama Yönetmeliği Yenilenmesi
Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ilk olarak 26.05.2006 tarihinde yürürlüğe girmiş, daha sonra 26.02.2018 tarihinde güncellenerek yenilenmiştir.

Anahtar Kavramlar

Stratejik PlanKamu idarelerinin kalkınma planları, programlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde, orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını, hedef ve önceliklerini ve bunlara ulaşmak için izlenecek yöntemler ile kaynak dağılımlarını içeren beş yıllık belgedir.
Performans ProgramıStratejik planın yıllık uygulama dilimini oluşturan, bir mali yılda ulaşılması gereken performans hedeflerini, bu hedeflere ulaşmak için yürütülecek faaliyetleri ve bunların kaynak ihtiyacını gösteren programdır.
Faaliyet RaporuYerel yönetimlerin geçmiş bir mali yıl boyunca yürüttükleri faaliyetleri, belirlenmiş performans göstergelerine göre hedeflere ulaşma durumlarını ve bütçe gerçekleşmelerini içeren, hesap verebilirliği sağlayan kapsamlı belgedir.
SWOT AnaliziKurumun içsel analizini oluşturan Güçlü (Strengths) ve Zayıf (Weaknesses) yönleri ile dışsal analizini oluşturan Fırsat (Opportunities) ve Tehditleri (Threats) belirlemek için kullanılan stratejik analiz yöntemidir.
MisyonBir örgütün varoluş nedenini, neyi, kimin için ve nasıl yaptığını özlü, açık ve akılda kalıcı bir şekilde ifade eden temel felsefesidir.
VizyonÖrgütün gelecekte ulaşmak istediği ideal durumu, uzun vadeli yönünü ve gelecekteki konumunu gösteren ilham verici yol haritası veya geleceğin fotoğrafıdır.
Temel DeğerlerÖrgütün vizyonuna ulaşmaya çalışırken çalışanların uyması gereken, kurumsal kimliği, çalışma felsefesini ve iş yapış biçimini şekillendiren ödün verilmez ilkelerdir.
AmaçlarÖrgütün misyonu çerçevesinde vizyonuna ulaşabilmesi için belirlediği, ölçmeye dayalı olmayan, zaman sınırı bulunmayan uzun vadeli genel yönelimleridir.
HedeflerAmaçlara ulaşabilmek için belirlenen, kısa ve orta vadeli, zaman sınırı belli, somut, anlaşılır ve sayısal olarak ölçülebilir alt amaçlardır.
StratejiBelirlenen amaç ve hedeflere nasıl ulaşılacağını gösteren, kaynakların nasıl yönlendirileceğini belirleyen uygulamaya dönük hareket tarzı ve yöntemler bütünüdür.
Performans GöstergesiBelediyelerin veya il özel idarelerinin hedeflerine ne derece ulaştıklarını sayısal ve niteliksel olarak ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ölçülebilir araçlardır.
Paydaş AnaliziÖrgütün sunduğu hizmetlerden etkilenen veya örgütü etkileyen iç (çalışanlar, yöneticiler) ve dış (vatandaşlar, kamu kurumları, sivil toplum örgütleri) aktörlerin belirlenmesi ve beklentilerinin alınması sürecidir.
Stratejik LiderGeleceği görebilme, vizyon yaratabilme, esnek olabilme ve diğer çalışanları yetkilendirip güçlendirerek gerektiğinde stratejik değişimleri başarıyla gerçekleştirebilme yeteneğine sahip yöneticidir.
Örgüt KültürüTüm çalışanlar tarafından paylaşılan ve kabul edilen inançlar, değerler, normlar ve düşünceler sistemi olup, kurumun faaliyetlerini biçimlendiren temel felsefedir.
YeteneklerÖrgütlerin sahip oldukları maddi ve maddi olmayan kaynakları etkili bir şekilde koordine ederek amaçlarına ulaşmalarını sağlayan kendilerine özgü beceri ve bilgi birikimidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Performans Programlarının Bakanlık Gönderimi

Yerel yönetimler, Ocak ayı içinde kamuoyuna açıkladıkları ve kesinleşen bütçeye göre revize ettikleri yıllık performans programlarını en geç Mart ayının on beşine kadar İçişleri Bakanlığına göndermekle yükümlüdür.

Almanya Kamu Personeli Azaltma Örneği

Kamu performans yönetimi ve küçülme politikaları kapsamında Almanya'da 1993 yılından itibaren yıllık %1 ila %1,5 oranında olmak üzere toplamda 17.000 kadro ve pozisyon iptal edilmiştir.

Kore Hükümeti Kadro İptalleri

Kore hükümeti, kamu sektörünü personel açısından küçültme politikaları çerçevesinde 2001 yılı sonuna kadar polis ve öğretmenler dışındaki kamu personeli kadrolarından toplam 26.000 adedini iptal etmiştir.

Finlandiya Kamu Kuruluşları Statü Değişimi

Finlandiya'da 1989-1990 yılları arasında Posta, Demiryolları ve Ulusal Matbaa gibi altı temel kamu kuruluşunun statüsü değiştirilerek kamu personeli kadrolarında %10'luk bir azaltmaya gidilmiştir.

Yalova İl Özel İdaresi Misyon Örneği

Yalova İl Özel İdaresi 2007-2011 Stratejik Planı'nda misyonunu; Yalova halkının yerel ortak ihtiyaçlarını en verimli şekilde karşılamak, ilin sürdürülebilir gelişmesini ve refahını artırmak olarak belirlemiştir.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Vizyon Örneği

İzmir Büyükşehir Belediyesi 2006-2017 Stratejik Planı'nda vizyonunu; uygarlıkların mirasını yaşatan, doğayı koruyan, çağdaş ve güvenilir bir belediye olmak şeklinde tanımlamıştır.

Osmaniye İl Özel İdaresi Yol Hedefi

Osmaniye İl Özel İdaresi 2010-2014 Stratejik Planı'nda somut ve ölçülebilir bir hedef örneği olarak '2010 yılında 25 km köy yolunda 1. kat asfalt kaplama yapılacaktır' ifadesine yer vermiştir.

Sınavda Dikkat Et

  • 5393 sayılı Kanun'daki nüfus sınırına dikkat edin; nüfusu 50.000 ve üzerinde olan belediyeler için stratejik plan hazırlamak zorunludur.
  • Seçimlerden sonraki '6 ay' süresi sınavda sıkça sorulur; stratejik planın seçimden sonra meclise sunulma süresidir.
  • Faaliyet raporlarının meclise sunulma aylarını karıştırmayın; İl Özel İdaresi Mart ayında, Belediyeler ise Nisan ayında sunar.
  • Stratejik planlama modelinin üçlü sacayağını (Stratejik Plan, Performans Programı, Faaliyet Raporu) ve bunların sürelerini (5 yıllık, yıllık, yıllık) iyi öğrenin.
  • Amaç ve hedef arasındaki farkı unutmayın; amaç genel ve zamansızdır, hedef ise ölçülebilir ve zaman sınırlıdır.
  • Performans programlarının İçişleri Bakanlığına gönderilme son tarihinin '15 Mart' olduğunu mutlaka aklınızda tutun.