Ünite 3: Çoğunlukçu Kurumsallaşmış Yarı-Başkanlık Rejimi: Fransa — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Fransa'nın coğrafi konumu ile ekonomik faaliyetleri arasındaki ilişkiyi, Beşinci Cumhuriyet öncesi merkeziyetçi geleneklerin ve tarımsal/sanayi varlıklarının (Beauce Ovası, ileri sanayi dalları vb.) metindeki yansımaları üzerinden inceleyerek iki paragraflık bir analiz yazınız.
Yanıt / ipucu
Fransa'nın altıgen coğrafyası, Alp ve Pirene dağları ile tahıl deposu Beauce Ovası tarımsal zenginliği beslerken; akarsu ağları ve zengin coğrafi konum sanayi dallarının (otomotiv, uzay teknolojisi, nükleer enerji) gelişmesine zemin hazırlamıştır. Metne göre bu maddi altyapı, merkeziyetçi devlet geleneğiyle birleşerek ülkenin ekonomik ve siyasi gücünü şekillendirmiştir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Alexis de Tocqueville'in 'Eski Düzen ve Devrim' adlı eserindeki görüşlerinden hareketle, Fransa'daki merkeziyetçi eğilimlerin ve eşitlikçilik tutkusunun 1789 Büyük Devrimi sonrasındaki rejim değişikliklerine etkisini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Tocqueville'e göre devrim öncesinde de sürekli bir merkeziyetçi eğilim ve statü farklarına tahammülsüzlük (eşitlik tutkusu) vardır. 1789 Devrimi bu yönüyle eski düzenin merkeziyetçi yapısının bir sürekliliği iken, ayrıcalıkların kaldırılmasıyla 'milli irade' ekseninde büyük bir kırılma yaratmış ve tarihteki cumhuriyetler ile imparatorluklar sarmalının yolunu açmıştır.
Alıştırma 3myders hazırladı
1958 Anayasası ile kurulan Beşinci Cumhuriyet rejiminin yürütme organı yapısını, Cumhurbaşkanı ve Başbakan/Bakanlar Kurulu arasındaki yetki dağılımı ile 'birlikte yaşama' (cohabitation) olgusu bağlamında somut örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Yürütmenin zirvesindeki Cumhurbaşkanı iki turlu halk oyuyla seçilir ve milli güvenliğin hakemi olup 16. madde gibi geniş yetkilere sahiptir; Başbakan ve hükümet ise ulusun siyasetini yürütür ve Meclis güven oylamasına tabidir. Cumhurbaşkanı ile Meclis çoğunluğu farklı siyasal kesimlerden olduğunda 'birlikte yaşama' (cohabitation) deneyimi ortaya çıkarak güç dengesini değiştirmektedir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Fransız siyasal kültürünün ayırt edici özellikleri olan 'katılımcı kültür', toplu gösteri/grev gelenekleri ve otoriteye karşı duruş eğilimini, ülkenin tarihi devrimler mirası ve siyasal yelpazenin dönüşümü açısından değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Fransa, tarih boyunca yaşanan çetin devrimler ve mücadeleler sonucunda yurttaşların eylemleriyle sonuç alabileceğine inandığı 'katılımcı kültür' kazanmıştır. Toplu gösterilere, grevlere katılım ve otoriteye 'hayır' deme kültürü, sağ-sol kökenli siyasal yelpazenin ve sivil toplumun toplumsal denge unsurunu oluşturur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Fransa'ya eski sömürgelerinden yaşanan göç hareketlerinin (özellikle Mağrip ve Türk göçmenler) yarattığı entegrasyon süreçlerini, TeO raporu bulguları ve işsizlik/ayrımcılık sorunları çerçevesinde araştırarak çözüm önerileri geliştiriniz.
Yanıt / ipucu
TeO raporuna göre entegrasyon başarılı olsa da, göçmen çocuklarının ve özellikle birinci/ikinci nesil Türk gençlerinin önünde ayrımcılık ve düşük eğitim/istihdam oranları büyük sorunlar teşkil etmektedir. Çözüm için eğitim olanaklarının artırılması, aşırı sağın yabancı karşıtı söylemleriyle mücadele edilmesi ve istihdamda fırsat eşitliğinin sağlanması gereklidir.
