Ünite 8: Bilimsel Araştırmalarda Etik — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Nürnberg Kodu, Helsinki Bildirgesi ve Belmont Raporu kronolojisine ve temel farklarına dikkat et; Nürnberg insan deneklerin korunmasının başlangıcı, Helsinki sorumlu araştırma ve rıza formunun tıp alanındaki öncüsüdür.
Denek ve katılımcı kavramlarının farkını unutma; deneysel müdahaleye maruz kalan 'denek', sadece bilgi/veri sağlayan ise 'katılımcı'dır.
Bilimsel ihmal (kasıtsız/bilgisizlik) ile bilimsel saptırma (kasıtlı/sahtekarlık) ayrımını iyi yap; p değerini yanlış yorumlamak ihmalkarlıkken, p değerini .05'in altına çekmek için veri değiştirmek çarpıtmadır.
Yazar sıralamasının unvana veya idari kıdeme göre değil, sadece çalışmaya yapılan bireysel katkı düzeyine göre belirlenmesi gerektiğini sınavda mutlaka hatırla.
Aşırma (intihal) türlerinden dilimleme (bölerek çok yayın üretme) ve bilimsel korsanlık (izinsiz veri kullanma) tanımlarını birbiriyle karıştırma.
Çift yönlü körleştirme (double-blind) sürecinde hakem yazarın kimliğini öğrenirse hakemlikten çekilmek zorundadır; bu kural nesnelliği korumak için kritiktir.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
Bilim EtiğiDenekKatılımcıBilimsel YanıltmaBilimsel İhmalBilimsel SaptırmaÇarpıtmaUydurmaBilimsel Aşırma (İntihal)DilimlemeBilimsel KorsanlıkÇift Yönlü Körleştirme
