Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Kamu Yönetimi Lisans Programı » Temel Bilgi Teknolojileri 2

Ünite 1: İşletim Sistemleri — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 50 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

İşletim Sistemi — Bilgisayar açılırken hafızaya yüklenen, donanım kaynakları ile yazılımları kullanıcılar arasında etkin ve güvenli bir biçimde paylaştıran sistem yazılımıdır. Örnek: Windows, Mac OS ve Linux birer işletim sistemidir.

Çekirdek (Kernel) — İşletim sisteminin görünmeyen yüzü ve kalbidir. Kullanıcı arabirimi tarafından verilen komutları donanıma ileterek donanımla iletişim kurma işlevini üstlenir.

Kullanıcı Arabirimi — İşletim sisteminin görünen yüzüdür ve kullanıcıların fare, klavye, ses veya dokunmatik ekranlar aracılığıyla komut vermesini sağlar. Örnek: Grafiksel kullanıcı arayüzü (GUI).

Dosya Yönetim Sistemi — Bilgisayar sistemindeki dosya ve klasörlerin oluşturulması, düzenlenmesi, adlandırılması, taşınması ve silinmesinden sorumlu bileşendir. Örnek: Dosyaların .docx veya .pptx gibi uzantılarla organize edilmesi.

Zaman Paylaşımı (Zaman Uyumu) — Merkezi işlem birimi ve bellek gibi donanım kaynaklarının, uygulama programları tarafından paylaşımlı ve belirli bir sırada kullanımını organize eden işletim sistemi fonksiyonudur.

Getir-Götür (Swap) İşlemi — Ana bellek ve ikincil bellek (disk) arasında yapılan veri ve program taşıma işlemidir. Örnek: Hemen gerekli olanlar ana bellekte tutulurken diğerlerinin diskte saklanarak bellek boyutunun artırılması.

Çevre Birimi — Bilgisayara bilgi giriş ve çıkışı yapan, bilgisayarı dış dünyaya bağlayan donanım elemanlarıdır. Örnek: Giriş birimi olarak klavye ve fare, çıkış birimi olarak monitör ve yazıcı.

Gömülü Sistem — Genellikle daha büyük bir sistemin içinde gömülü olarak çalışan, belirgin ve özel bir amacı yerine getirmek üzere tasarlanmış entegre sistemlerdir. Örnek: Çamaşır makinesi veya ATM cihazı mikrodenetleyicileri.

ENIAC — Amerikalı elektrik mühendisi John Presper Eckert tarafından 1943'te geliştirilmeye başlanan, vakumlu tüplerle çalışan ilk genel amaçlı sayısal elektronik bilgisayardır.

Çoklu Programlama — IV. Nesil işletim sistemleri döneminde ortaya çıkan, bilgisayar belleğinin birden fazla bölüme ayrılarak aynı anda birden fazla programın çalıştırılmasına olanak tanıyan kavramdır.

Yapay Zeka — İnsan zekasına özgü algılama, öğrenme, problem çözme ve karar verme gibi üst bilişsel işlevleri sergilemesi beklenen VI. Nesil akıllı işletim sistemi ve makine teknolojisidir.

Sunucu (Server) — Herhangi bir ağ üzerinde bir programı veya bilgiyi aynı anda birçok kullanıcıya paylaştıran ve dağıtan güçlü donanım özelliklerine sahip bilgisayar veya yazılımdır. Örnek: Windows Server.

Ticari (Kapalı Kaynak Kodlu) İşletim Sistemi — Patentli ve tescilli olan, kullanımı lisansa tabi bulunan, kaynak kodları gizli tutulan işletim sistemleridir. Örnek: Microsoft Windows ve Apple Mac OS.

Açık Kaynak Kodlu Yazılım — Herkese açık olan, kullanıcıya serbest erişim, inceleme ve değiştirme özgürlüğü tanıyan, genellikle ücretsiz yazılımlardır. Örnek: Linux işletim sistemi.

Masaüstü — İşletim sisteminin kullanıcı ile etkileşime girdiği, simgelerin, kısayolların ve dosyaların bulunduğu görsel arabirim ortamıdır. Örnek: Gerçek bir ofis masasının bilgisayar ortamındaki karşılığı.

Görev Çubuğu — Masaüstünde ekranın alt tarafı boyunca uzanan; başlat menüsünü, çalışan program pencerelerini ve bildirim alanını kapsayan çubuktur.

Bildirim Alanı — Görev çubuğunun sağ köşesinde yer alan; ağ bağlantı durumu, ses ayarları, saat ve güncellemeler gibi yerleşik uygulamalara ait simgeleri barındıran alandır.

Geri Dönüşüm Kutusu — Bilgisayardan silinen dosya ve klasörlerin yanlışlıkla silinme riskine karşı geçici olarak depolandığı özel bir masaüstü klasörüdür.

Windows Gezgini — Bilgisayardaki sürücüler, klasörler ve dosyalar içinde gezinti yapmanızı, bunları görüntülemenizi ve yönetmenizi sağlayan temel araçtır. Örnek: C veya D sürücülerine erişim.

Denetim Masası — Bilgisayarın donanım, yazılım, ağ ve kullanıcı hesapları gibi tüm ayarlarını değiştirmek ve işleyişini özelleştirmek için geliştirilmiş kontrol merkezidir.

Finder — Mac OS işletim sisteminde sürücülere, uygulamalara ve dosyalara erişimi ve bunlar arasında gezinmeyi sağlayan temel Mac OS gezgini aracıdır.

Dock (Hızlı Erişim Menüsü) — Mac OS işletim sisteminde ekranın alt kısmında yer alan, sıklıkla kullanılan uygulamalara ve dosyalara tek tıklamayla hızlı erişim sağlayan menüdür.

Pardus — TÜBİTAK BİLGEM-UEKAE tarafından geliştirilen, tam Türkçe desteğine sahip Linux tabanlı ilk ulusal işletim sistemimizdir.

Bulut Bilişim — Uygulama, program ve verilerin sanal sunucularda depolandığı ve internete bağlı olunan her yerden kolayca erişim sağlandığı hizmetler bütünüdür. Örnek: Google Drive veya sosyal medya depolama alanları.

Çoklu Görev (Multitasking) — Mobil veya masaüstü cihazlarda aynı anda birden fazla programın arka planda çalıştırılmasını ve uygulamalar arasında hızlı geçiş yapılmasını sağlayan özelliktir.