Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Ortaklardan alınan borçların örtülü sermaye olarak kabul edilmesinin işletmenin vergi matrahına ve maliyet unsurlarına olan etkilerini bir aile şirketi örneği üzerinden karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Örtülü sermaye sınırını (öz sermayenin üç katını) aşan tutarlar üzerinden ödenen faiz ve kur farkları Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak dikkate alınır. Aile şirketlerinde sermaye artırımı yerine borç verme yolunun seçilmesi bu riski doğurur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bağlı ortaklık ve iştirak kavramlarını oy hakkı oranları, kontrol gücü ve Tekdüzen Hesap Planı'ndaki karşılık gelen kısa vadeli borç hesapları açısından birbirleriyle kıyaslayınız.
Yanıt / ipucu
Bağlı ortaklıkta ana ortaklık oy haklarının yarıdan fazlasını (veya kontrolü) elinde tutar ve borçlar 333/433 nolu hesaplarda izlenir. İştiraklerde ise oy hakkı %10 ile %50 arasındadır ve borçlar 332/432 nolu hesaplarda takip edilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
İşletmede çalışan bir işçinin aylık brüt ücreti üzerinden yapılan vergi, SGK kesintileri ile net ücretin '335 Personele Borçlar' ve diğer ilgili hesaplara yansıtılma sürecini adım adım bir uygulama senaryosu olarak yazınız.
Yanıt / ipucu
Brüt ücretten işçi SGK payı ve gelir/damga vergisi düşülür; bu kesintiler 360 ve 361 nolu hesaplara alacak kaydedilir. Kalan net tutar ise 335 Personele Borçlar hesabının alacağına yazılır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Kıdem tazminatı karşılığı ayrılması ile bu karşılığın fiilen ödenmesi aşamalarındaki muhasebe kayıtlarının vergi mevzuatı (KKEG) açısından doğurduğu sonuçları tartışınız.
Yanıt / ipucu
Dönem sonunda ayrılan kıdem tazminatı karşılığı muhasebenin dönemsellik kavramı gereği gider yazılır ancak vergi mevzuatına göre fiilen ödenmediği sürece KKEG niteliğindedir. Ödeme yapıldığında kanuni indirim hakkı doğar.
Alıştırma 5myders hazırladı
Dönemsellik kavramının finansal tablolara yansıması bağlamında 'Gelecek Aylara Ait Gelirler' ile 'Gider Tahakkukları' hesaplarının işleyiş mantığını birer örnek vererek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Gelecek aylara ait gelirler peşin tahsil edilen ama hizmeti ileride verilecek tutarları (örn. peşin kira) kapsarken; gider tahakkukları cari dönemde doğan ama ödemesi sonra yapılacak giderleri (örn. biriken banka faizi) kapsar.
