Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Maliye Lisans Programı » Vergi Uygulamaları

Ünite 2: Serbest Çalışanların ve Ücret Geliri Sahiplerinin Vergilendirilmesi — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 17 soru var.

1 / 170 doğru

Arızi Kazanç

Serbest meslek faaliyetinin süreklilik arz etmeyecek şekilde, aralıklı veya bir defaya mahsus olarak yapılması sonucu elde edilen •••. Örneğin, bir mühendisin sadece bir kereye mahsus arkadaşının projesine çizim yapıp gelir elde etmesi •••.

Arızi Kazanç — Serbest meslek faaliyetinin süreklilik arz etmeyecek şekilde, aralıklı veya bir defaya mahsus olarak yapılması sonucu elde edilen kazançtır. Örneğin, bir mühendisin sadece bir kereye mahsus arkadaşının projesine çizim yapıp gelir elde etmesi arızi kazançtır.

Tahsil Esası — Gelirin vergilendirilebilmesi için mükellefin tasarruf alanına fiilen veya hukuken girmiş, yani nakden veya hesaben ödenmiş olması kuralıdır. Serbest meslek kazançları ve gayrimenkul sermaye iratlarında vergilendirme tahsil esasına tabidir.

Mütemmim Cüz ve Teferruat — Bir gayrimenkulün bütünleyici parçası (mütemmim cüz) ve eklentileridir (teferruat). Bunların gayrimenkulden ayrı olarak kiraya verilmesi durumunda elde edilen kazanç da gayrimenkul sermaye iradı olarak kabul edilir.

Serbest Meslek Faaliyeti — Sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye dayanan ve bir işverene bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına yürütülen ticari nitelikte olmayan faaliyetlerdir. Avukatlık, doktorluk ve serbest muhasebeci mali müşavirlik bu faaliyetlerin en belirgin örnekleridir.

Asgari Geçim İndirimi (AGİ) — Ücretlinin medeni durumu ve çocuk sayısına göre asgari ücretin belirli oranları esas alınarak hesaplanan ve hesaplanan gelir vergisinden düşülen indirim tutarıdır. Ücretlinin kendisi için %50, çalışmayan eşi için %10 oranında uygulanır.

Engellilik İndirimi — Çalışma gücü kaybı derecesine göre ücretlilerin brüt maaşlarından yapılan ve vergi matrahını azaltan yasal indirimdir. Engelli olan çalışanın kendisi, eşi veya bakmakla yükümlü olduğu çocukları için bu indirimden ayrı ayrı yararlanılabilir.

Telif Kazançları İstisnası — Müellif, mütercim, heykeltıraş, ressam ve bilgisayar programcılarının eserlerinden elde ettikleri kazançların belirli limitler dahilinde gelir vergisinden muaf tutulmasıdır. Bu istisnadan yararlananlara yapılan ödemelerden %17 oranında stopaj kesintisi yapılır.

İşletme Büyüklüğü Ölçüsü — Çiftçilerin gerçek usulde vergilendirilip vergilendirilmeyeceğini belirleyen, sahip olunan tarım arazisinin yüzölçümü veya hayvan sayısı gibi kriterleri içeren yasal sınırlardır. Bu sınırların aşılması halinde gerçek usul zorunlu olur.

Zirai Faaliyet — Arazide, göl ve nehirlerde ekim, dikim, bakım, üretme ve yetiştirme yollarıyla doğrudan tabiattan yararlanarak bitki, hayvan ve orman ürünlerinin üretilmesi ve satılması faaliyetidir. Kapalı alanda yapılan mantar yetiştiriciliği veya arıcılık da bu kapsamda kabul edilir.

Kıst Amortisman — İşletmelerin aktifine giren binek otomobiller için satın alındığı ilk hesap döneminde, aktifte kaldığı ay süresi kadar (ay kesirleri tam ay sayılarak) amortisman ayrılması yöntemidir. Örneğin, Kasım ayında alınan binek araç için ilk yıl sadece 2 aylık amortisman ayrılır.

Öztüketim — Çiftçinin kendi tarımsal işletmesinde ürettiği ürünlerden kendisi, eşi ve çocuklarının tüketimi için ayırdığı kısımdır. Zirai kazancın tespitinde ticari kazançtan farklı olarak öztüketim bedelleri hasılattan gider olarak indirilebilmektedir.

Ücret — Bir işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığında nakden, ayın olarak veya para ile temsil edilebilen menfaat şeklinde sunulan ödemelerdir. Fabrikada çalışan bir işçiye ödenen aylık maaş ve sağlanan servis hizmeti ücrettir.

Gayrimenkul Sermaye İradı — Kanunda gayrimenkul olarak kabul edilen mal ve hakların şahsi mülkiyet kapsamında kiraya verilmesi karşılığında elde edilen iratlardır. Örneğin, bir bireyin şahsına ait dairesini konut olarak kiraya vermesi bu kapsamdadır.

Transfer Fiyatlandırması — Teşebbüs sahibinin ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak düşük veya yüksek bedellerle işlem yapması yoluyla kazancı transfer etmesidir. Rayici 5 TL olan fotokopi kağıdının oğlundan 15 TL'ye alınması durumunda aradaki fark gider yazılmaz.

Ödeme Esası — Giderlerin matrahtan indirilebilmesi için fiilen ödenmiş olması şartını arayan kuraldır. Serbest meslek kazançlarında ve SGK işveren prim paylarında gider yazabilmek için tahakkuk yetmeyip ödemenin yapılmış olması gerekir.

Voli Mahalleri ve Dalyanlar — Deniz, göl ve nehirlerde balık avlamaya elverişli doğal veya yapay olarak hazırlanmış su alanlarıdır. Bu alanların kiraya verilmesinden elde edilen gelirler gayrimenkul sermaye iradı olarak vergilendirilir.

Emsal Bedel — Kira bedelinin mal veya hizmet olarak tahsil edilmesi ya da işletmeden karşılıksız çekilen değerlerin vergilendirilmesinde esas alınan, piyasadaki ortalama satış veya takas değeridir. Ceket üreten bir işletme sahibinin kendine aldığı ceket emsal bedelle hasılat yazılır.