Ünite 1: Medya ve Siyaset — Önemli Kavramlar

Bireylerin ortak bir sorun etrafında akıl yürüterek rasyonel tartışmalar gerçekleştirdikleri, ortak kanılar ve kamuoyu oluşturdukları yaşam alanıdır. İlk kez Eski Yunan kent-devletinde siyasal alanla aynı anlamda kullanılmıştır.

Ekonomik üretim ilişkilerini, bu ilişkilerden bağımsızlaşan çekirdek aile ve akrabalık gibi bireysel ilişkileri barındıran gizlilik alanıdır. Eski Yunan'da hiyerarşinin ve zorunlulukların geçerli olduğu ev yaşamını temsil eder.

Toplumun genel yararını belirlemeye yönelik düşünce, söylem ve eylemlerin üretildiği, devlet otoritesinin baskısından ve sermaye egemenliğinden bağımsız ortak toplumsal etkinlik alanıdır. 18. yüzyılda Avrupa'da yükselişe geçmiştir.

M.Ö. 800 ile M.S. 1800 yılları arasındaki tarihsel dönemi ve feodalizmi ifade eden kavramdır. Özellikle 18. yüzyıl İngiltere ve Fransa'sında ticaretle uğraşan sınıf ile yönetimdeki bürokratların feodal ayrıcalık sahipleriyle yan yana geliştiği dönemi tanımlar.

Siyasal gücün merkezi bir otoritede toplanmayıp, yerel düzeyde özerklik kazanmış derebeylerinde ve toprak sahiplerinde odaklanması durumunda ortaya çıkan yönetim biçimidir.

Hıristiyan Kilisesi'nin toplumsal ve dinsel yaşama dair öne sürdüğü düşünce ve kuralların, hiçbir sorgulama, eleştiri veya tartışmaya tabi tutulmadan mutlak gerçek olarak benimsenmesidir.

14. yüzyılda İtalya'da başlayıp tüm Avrupa'ya yayılan, laiklik, bireyselleşme ve insan merkezli toplum anlayışını getirerek Ortaçağ'ı kapatıp Yeniçağ'ı açan düşünsel ve tarihsel hareketlerdir.

15. ve 17. yüzyıllar arasında Katolik Kilisesi'nin yozlaşmasına ve dünyasallaşmasına karşı Almanya'da başlayıp Avrupa'ya yayılan, Protestanlık mezhebinin doğuşuna yol açan dinsel harekettir.

İnsanın yaşamını biçimlendirmede dinin ve kilisenin dogmatik yol göstericiliğini reddeden, ilerlemenin ancak akıl, bilim ve özgür düşünceyle gerçekleşebileceğini savunan 17. yüzyıl kökenli felsefi yaklaşımdır.

Toplumsal iktidarı elinde bulunduran güçlerin, egemenliklerini halkın çoğunluğunun onayını ve rızasını alarak sürdürmesi sürecidir. Gerektiğinde zor kullanma mekanizmalarını da içerir.

Oskar Negt ve Alexander Kluge tarafından geliştirilen, işçi sınıfının kendi pratik ve politik deneyimlerini burjuva sınırlarına hapsetmeden örgütlediği alternatif direniş ve kamusallık modelidir.

Kitap, gazete, radyo, televizyon, sinema, internet ve reklam gibi alanları kapsayan, kültürel ürünleri ticari birer meta olarak kitlelerin tüketimine sunan endüstriyel sistemdir.

Habermas'ın kitle iletişim araçlarının ticarileşmesi, tekelleşmesi ve apolitikleşmesi sonucu rasyonel kamusal alanın çökerek, feodal dönemin temsili ve pasif kamusallık biçimlerine geri dönülmesini tanımlamak için kullandığı kavramdır.

Yüksek tiraj elde etmek amacıyla sansasyonel, kişiselleştirilmiş, kaza, afet ve yolsuzluk gibi acil haberleri ön plana çıkaran, olay ile kurgu arasındaki sınırı belirsizleştiren ucuz kitle gazeteciliğidir.

Düzinelerce veya yüzlerce yerel katılımcının faks, fotokopi, telefon ve kişisel bilgisayarlar aracılığıyla etkileşime girdiği, sivil toplumun küçük grup ve örgütlerini kapsayan kamusal alan düzeyidir.

Milyonlarca insanın ulus-devlet sınırları içinde yüksek tirajlı gazeteler, radyo ve televizyon kanalları aracılığıyla etkileşim kurduğu orta düzey kamusal alandır.

Uluslararası medya tekelleşmesinin bir sonucu olarak ortaya çıkan, küresel veya bölgesel düzeyde yüz milyonlarca yurttaşın katılım gösterdiği en büyük kamusal alan kategorisidir.

Çalışarak toplumsal basamakları tırmanmayı öngören geleneksel Püriten ahlakın aksine, çalışmadan tüketmeye, entrikalarla yükselmeye ve anlık hazlara odaklanan modern tüketim ideolojisi ahlakıdır.