Ünite 3: Sağlık Kurumlarında Kaynak Tahsisi, Üretim ve Kapasite Planlamada Doğrusal Programlama ile — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir sağlık kurumundaki ameliyathane kullanımını optimize etmek amacıyla doğrusal programlama modeli kurmak istiyorsunuz. Bu senaryo için karar değişkenlerini, amaç fonksiyonunu ve en az iki kısıtı sözel ve matematiksel olarak tanımlayınız.
Yanıt / ipucu
Karar değişkenleri ameliyathanelerde haftalık olarak gerçekleştirilecek farklı cerrahi operasyon sayıları (X1, X2) olabilir. Amaç fonksiyonu toplam hasta memnuniyetini veya operasyon kârını maksimize etmek; kısıtlar ise haftalık kullanılabilir toplam cerrahi personel süresi ve anestezi odası kapasitesi sınırlarıdır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Grafik çözüm yönteminde karşılaşılan 'uygun çözüm bölgesi', 'bağlayıcı kısıt' ve 'atıl kısıt' kavramlarını bir sağlık kuruluşu bütçe planlaması örneği üzerinden karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Uygun çözüm bölgesi, bütçe ve personel sınırlarının tamamını sağlayan tüm olası bütçe dağılım seçeneklerini gösterir. Optimal çözümü doğrudan sınırlandıran ve tamamen tükenen bütçe kalemi 'bağlayıcı kısıt' iken, çözüm üzerinde hiçbir etkisi olmayan ve kullanılmayan kapasiteyi temsil eden kısıt 'atıl kısıt'tır.
Alıştırma 3myders hazırladı
MS Excel Çözücü eklentisini kullanarak bir doğrusal programlama modelini çözmek için yapılması gereken temel hücre tanımlamalarını ve çözüm yöntemi seçim adımlarını sırasıyla listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Öncelikle karar değişkenleri için boş hücreler ayrılır; amaç fonksiyonu ve kısıtlar TOPLA.ÇARPIM formülüyle bu hücrelere bağlanır. Çözücü penceresinde hedef hücre, değişken hücreleri ve kısıtlar tanımlandıktan sonra çözüm yöntemi olarak 'Basit LP' seçilir ve negatif olamama koşulu işaretlenir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir hastanenin yoğun bakım ünitesindeki yatak kapasitesinin artırılmasının finansal etkisini değerlendirmek için duyarlılık raporundaki 'Gölge Fiyat' sütununu nasıl analiz etmeniz gerektiğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Yatak kapasitesi kısıtının gölge fiyatı, yoğun bakım yatak kapasitesinin 1 birim artırılması durumunda hastanenin toplam kârında veya hizmet kapasitesinde meydana gelecek artışı gösterir. Eğer gölge fiyat sıfırdan büyükse, ek yatak tedarik etmenin finansal olarak mantıklı ve kârlı olduğu anlaşılır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Sağlık kurumlarında personel nöbet çizelgeleri hazırlanırken neden klasik doğrusal programlama yerine tamsayılı doğrusal programlama tercih edilmesi gerektiğini gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Klasik doğrusal programlama kesirli sonuçlar üretebilir ve '3.5 hemşirenin nöbete gelmesi' gibi bir durum gerçek hayatta uygulanamaz. Tamsayılı doğrusal programlama, değişkenlerin sadece tam sayılar almasını zorunlu kılarak nöbet çizelgelerinin uygulanabilir ve gerçekçi olmasını sağlar.
