Ünite 6: Türkiye’de Sağlık Sigortacılığının Tarihsel Gelişimi — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Osmanlı İmparatorluğu'nda kurumsallaşmış bir sosyal güvenlik sisteminin geç kurulmasında etkili olan toplumsal ve ailevi faktörleri, Avrupa'daki sanayileşme süreciyle karşılaştırarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
Avrupa'da sosyal güvenlik sanayi devrimi ve işçi sınıfının doğuşuyla gelişirken, Osmanlı'da sanayileşmenin olmaması bu süreci geciktirmiştir. Ayrıca Osmanlı'daki geniş aile yapısının bakım işlevini üstlenmesi ve bireysel hayırseverliğe dayalı dini yardımlar, kurumsal bir sisteme duyulan ihtiyacın geç fark edilmesine yol açmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Dilaver Paşa Nizamnamesi (1865) ve Maadin Nizamnamesi (1869) düzenlemelerini inceleyerek, Osmanlı'da işçi sağlığına yönelik ilk yasal adımların hangi sektörde ve ne amaçla atıldığını örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
İlk yasal adımlar madencilik sektöründe atılmıştır. Dilaver Paşa Nizamnamesi hafif hastaların maden doktorunca tedavisini, Maadin Nizamnamesi ise zorla çalıştırmanın yasaklanmasını ve madenlerde doktor ile ilaç bulundurulmasını zorunlu kılmıştır.
Alıştırma 3myders hazırladı
1930 tarihli Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun işverenlere yüklediği sağlık sorumluluklarını ve koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında getirdiği aşı zorunluluklarını araştırarak özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Kanun, belirli sayıda işçi çalıştıran işverenlerin hastalık, kaza ve analık durumlarında sağlık yardımı yapmasını zorunlu kılmıştır. Koruyucu hizmet olarak ise doğumdan sonraki ilk dört ayda çiçek aşısı yapılması ve 30 yaşına kadar her beş yılda bir tekrarlanması zorunluluğu getirilmiştir.
Alıştırma 4myders hazırladı
2006 yılındaki reforma kadar Türkiye'de faaliyet gösteren üç parçalı sosyal güvenlik yapısını (SSK, Emekli Sandığı, Bağ-Kur) sağlık hizmeti sunum yöntemleri ve hastane sahipliği açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
SSK, kendi hastaneleri ve eczaneleri aracılığıyla doğrudan sağlık hizmeti sunan tek kurumdur. Emekli Sandığı ve Bağ-Kur ise kendi hastanelerine sahip olmayıp, hizmeti kamu ve özel sağlık kuruluşlarından satın alma yöntemiyle karşılamışlardır.
Alıştırma 5myders hazırladı
1992 yılında yürürlüğe giren Yeşil Kart uygulamasının hak sahibi olma kriterlerini ve zaman içindeki bütçe yükünü analiz ederek, sistemin neden bir reforma ihtiyaç duyduğunu değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Yeşil Kart, kişi başına düşen aylık geliri asgari ücretin net tutarının 1/3'ünden az olanlara verilmiştir. Kart sahiplerinin 1995'te 1,3 milyondan 2003'te 13,4 milyona yükselmesi bütçede büyük bir finansal yük oluşturmuş ve tüm nüfusu kapsayan GSS reformuna zemin hazırlamıştır.
