Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Sağlık Yönetimi Lisans Programı » Sağlık Kurumlarında Operasyon Yönetimi
← Ünite 8

Ünite 8: Hastanelerde Malzeme Yönetimi — Önemli Kavramlar

Lojistik
Hizmetlerin en akılcı, etkili ve seri bir biçimde plan ve programa göre uygulanmasını sağlayan hizmetler bütünüdür. İlk kez II. Dünya Savaşı'nda askeri sevkiyat, sağlık ve silah sağlama amacıyla kullanılmıştır.
Tedarik
İşletme amaçlarına ulaşmak için gerekli olan araç ve imkanların en uygun şekilde sağlanması ve kullanıma hazır bulundurulması sürecidir. Satın almanın yanı sıra kabul, depolama ve dağıtım aşamalarını da kapsar.
Envanter
Hammaddeden son kullanıcıya kadar olan tüm işlemlerin takibini ve kontrolünü içeren planlama sürecidir. Depolama ve taşıma esnasında oluşabilecek kayıp ve hırsızlıkların tespit edilmesini sağlar.
Stok
İşletmenin elinde bulundurduğu, hemen kullanılmayan veya hastaya arz edilmeden önce belirli bir süre bekletilen ekonomik değere sahip fiziksel mal miktarıdır. Hastanelerde ilaçlar ve tıbbi sarf malzemeleri stoklara örnektir.
Direkt Malzeme
Üretilen ürünün doğrudan bünyesine giren, onun esasını oluşturan ve birim maliyeti doğrudan hesaplanabilen malzemelerdir. Hastanelerde hastaya doğrudan uygulanan protezler bu gruba örnek verilebilir.
Endirekt Malzeme
Ürünün bünyesine doğrudan girmeyen veya teknik zorluklar nedeniyle birim maliyeti doğrudan ölçülemeyen malzemelerdir. Yardımcı malzemeler ve işletme malzemeleri olmak üzere ikiye ayrılır.
Demirbaş Malzeme
İşletmelerde kayıtlı olarak kullanılan ve görev değişimi sırasında personeller arasında devredilen dayanıklı eşyalardır. Hastanelerdeki röntgen cihazları, ameliyat masaları ve ofis mobilyaları demirbaş malzemelere örnektir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Süreli Tüketim Malları
Demirbaşlar gibi sürekli kullanılmayan ancak bir kez kullanılmakla hemen tükenmeyen, zamanla eskiyen tekstil ve benzeri ürünlerdir. Hastanelerde kullanılan çarşaflar, nevresimler, hasta önlükleri ve yastık yüzleri bu gruptadır.
Tüketim Malzemesi
Kullanıldığında tamamen sarf edilen, şeklini değiştiren, vasfını kaybeden veya başka bir malzemenin bünyesine dahil edilen malzemelerdir. Tek kullanımlık enjektörler ve diş dolgu malzemesi olarak kullanılan cıva bu gruba girer.
Malzeme Yönetimi
Malzemelerin planlanması, satın alınması, kabulü, depolanması, stok kontrolü ve atıkların değerlendirilmesi süreçlerini içeren yönetim faaliyetidir. Sağlık kurumlarında hayati öneme sahip malzemelerin kesintisiz sunumunu amaçlar.
Açık İhale Usulü
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre, tüm isteklilerin teklif verebildiği, rekabetin en yüksek düzeyde sağlandığı temel satın alma yöntemidir. Kamu hastanelerinin genel malzeme alımlarında öncelikli tercihidir.
Doğrudan Temin
İdare tarafından davet edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın doğrudan görüşülerek ihtiyaçların karşılandığı satın alma yöntemidir. İhale usulü olmayıp, acil ve düşük tutarlı ihtiyaçlar için kullanılır.
FIFO (İlk Giren İlk Çıkar)
İşletmenin satışlarını veya malzeme çıkışlarını ilk önce satın aldığı ve depoladığı mallardan yaptığını varsayan stok değerleme yöntemidir. Dönem sonundaki stoklar en son satın alınan güncel maliyetli mallardan oluşur.
LIFO (Son Giren İlk Çıkar)
İşletmenin malzeme çıkışlarını en son satın aldığı mallardan yaptığını varsayan stok değerleme yöntemidir. Dönem sonu stoklarında işletmenin ilk satın aldığı eski maliyetli malların birim fiyatı esas alınır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
ABC Yöntemi
Stok kalemlerinin dönem içi kullanım tutarlarına göre önem derecesine göre A, B ve C gruplarına ayrılarak kontrol edilmesini esas alan yöntemdir. Yüksek değerli kalemlerin miktarını düşük tutup kontrolünü sıklaştırmayı amaçlar.
VED Yöntemi
İlaç ve tıbbi malzemeleri insan hayatı açısından taşıdığı öneme göre Vital (hayati), Essential (önemli) ve Desirable (zorunlu olmayan) olarak üç gruba ayıran stok kontrol yöntemidir. Acil durum ilaçları Vital grubuna örnektir.
Tam Zamanında Üretim (TZÜ)
İhtiyaç duyulan malzemenin stoklanmadan, tam ihtiyaç duyulduğu anda ve miktarda tedarik edilmesini öngören Japon kökenli yönetim felsefesidir. Depolama ve stok bulundurma maliyetlerini sıfırlamayı amaçlar.
RFID (Radyo Frekansı ile Tanımlama)
Malzemelerin otomatik olarak tanımlanmasında radyo dalgalarını kullanan teknolojidir. Barkodların aksine görüş mesafesi gerektirmeden aynı anda birden fazla etiketin okunmasına ve güncellenmesine imkan tanır.