Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
1982 Anayasası'nın 10. ve 61. maddelerini inceleyerek, bu maddelerin yaşlı ve engelli bireylerin toplumsal hayata katılımındaki rollerini karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
10. madde kanun önünde eşitliği ve pozitif ayrımcılığı güvence altına alırken, 61. madde devletin bu gruplara yönelik bakım, koruma ve teşkilatlanma yükümlülüğünü düzenler. Her iki madde birlikte, engelli ve yaşlıların hem hukuki eşitliğini hem de fiili korunmasını destekler.
Alıştırma 1myders hazırladı
1982 Anayasası'nın 10. ve 61. maddelerini inceleyerek, bu maddelerin yaşlı ve engelli bireylerin toplumsal hayata katılımındaki rollerini karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
10. madde kanun önünde eşitliği sağlayarak ayrımcılığı önlerken, 61. madde devletin bu grupları koruma ve rehabilite etme yükümlülüğünü düzenler. Her iki madde birlikte, engelli ve yaşlıların hem eşit haklara sahip olmasını hem de özel olarak desteklenmesini anayasal güvenceye alır.
Alıştırma 2myders hazırladı
5378 sayılı Engelliler Kanunu'nda yapılan kavramsal değişiklikleri araştırıp, 'özürlü' yerine 'engelli' ifadesinin tercih edilmesinin toplumsal etkilerini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Bu kavramsal değişiklik, tıbbi yetersizlik vurgusunu azaltarak toplumsal engelleri ve hak temelli yaklaşımı öne çıkarmıştır. Böylece bireylerin etiketlenmesi önlenmiş ve toplumsal hayata eşit katılım felsefesi güçlendirilmiştir.
Alıştırma 2myders hazırladı
5378 sayılı Kanun'da yapılan terim değişikliğini araştırarak, 'özürlü' yerine 'engelli' kelimesinin tercih edilmesinin toplumsal algı açısından önemini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Bu değişiklik, tıbbi ve eksiklik odaklı bir yaklaşım yerine hak temelli ve sosyal bir yaklaşımı benimser. 'Engelli' kavramı, bireyin durumundan ziyade toplumsal çevrenin yarattığı engellere odaklanarak etiketlenmeyi ve dışlanmayı azaltmayı hedefler.
Alıştırma 3myders hazırladı
Çevrenizdeki bir Sosyal Hizmet Merkezi'nin veya belediyenin engelli ve yaşlılara yönelik sunduğu yerel hizmetleri araştırarak bir örnek olay üzerinden raporlayınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, yerel bir Sosyal Hizmet Merkezi'nin sunduğu evde bakım, danışmanlık veya sosyal inceleme süreçlerini incelemelidir. Bu hizmetlerin, bireyin bağımsız yaşamını nasıl desteklediği somut örneklerle açıklanmalıdır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile Sosyal Hizmet Merkezlerinin görevlerini kurumsal işleyiş ve yerel düzeyde hizmete erişim açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Genel Müdürlük, makro düzeyde politika belirleme, standart oluşturma ve denetim görevlerini üstlenirken; Sosyal Hizmet Merkezleri yerel düzeyde doğrudan başvuru alma, sosyal inceleme yapma ve hizmete erişimi kolaylaştırma işlevini yürütür.
Alıştırma 4myders hazırladı
Evde bakım hizmetleri ile kurum bakımı (huzurevleri, engelsiz yaşam merkezleri) arasındaki farkları, avantaj ve dezavantajları yönünden analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Evde bakım, bireyin tanıdık sosyal çevresinde kalmasını sağlayarak psikolojik iyilik halini destekler; kurum bakımı ise profesyonel ve kesintisiz tıbbi/sosyal destek sunar. Her iki modelin de bireyin ihtiyaç derecesine göre seçilmesi önem taşır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Evde bakım hizmetleri ile kurum bakımı hizmetlerinin avantaj ve dezavantajlarını, engelli bireyin bağımsız yaşam hakkı çerçevesinde değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Evde bakım, bireyin aile ortamında kalmasını sağlayarak sosyal bağlarını korur ve bağımsız yaşamını destekler; ancak aileye bakım yükü getirebilir. Kurum bakımı ise profesyonel destek sunmakla birlikte, bireyi doğal sosyal çevresinden uzaklaştırabilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
2022 sayılı Kanun kapsamında verilen sosyal yardımların 'primsiz ödemeler' olmasının ne anlama geldiğini ve sosyal devlet ilkesiyle ilişkisini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Primsiz ödemeler, bireyin geçmişte herhangi bir sigorta primi ödeyip ödemediğine bakılmaksızın, sadece ekonomik yoksunluk durumuna göre yapılan yardımlardır. Bu durum, sosyal devletin dezavantajlı grupları asgari yaşam standardında koruma amacını doğrudan yansıtır.
Alıştırma 5myders hazırladı
2022 sayılı Kanun kapsamında verilen aylıkların 'primsiz ödeme' niteliğinde olmasını, sosyal devlet ilkesi ve ekonomik yoksunluk kriterleri açısından örneklendirerek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Primsiz ödemeler, bireyin geçmişte sigorta primi ödeyip ödemediğine bakılmaksızın sadece muhtaçlık durumuna göre yapılan yardımlardır. Örneğin, hiç çalışmamış ve geliri olmayan 65 yaş üstü bir yaşlıya veya engelliye bağlanan aylık, sosyal devletin asgari geçim güvencesi sağlama rolünün bir göstergesidir.
