Toplumsal CinsiyetKadınlar ve erkekler arasındaki biyolojik farklılıklardan değil, toplumsal ve kültürel olarak inşa edilen rollerden, beklentilerden ve ilişkilerden kaynaklanan eşitsizlikleri ifade eder. Örneğin, Durkheim kadını doğanın, erkeği ise toplumun ürünü sayarak bu ayrımı pekiştirmiştir.
FeminizmKadınları baskı ve kontrol altına alan, ikincilliğinin kaynağı olan ataerkil sistemi çözümleyen ve bu sistemi değiştirmek için bilinç oluşturan politik bir hareket ve kuramsal bakış açısıdır. Kadınların cinsiyetleri yüzünden ezildiklerini savunur.
Devlet FeminizmiSivil toplumun değil, devlet elitlerinin yukarıdan aşağıya reformlar ve yasal düzenlemeler aracılığıyla kadın-erkek eşitliğini sağlamaya yönelik politikalar uygulamasıdır. Türkiye'de özellikle Cumhuriyet'in ilk yıllarında bu yöntem benimsenmiştir.
Birinci Dalga Feminizm18. ve 19. yüzyıllarda kapitalizm ve modern ulus-devletin gelişimiyle ortaya çıkan, kadınların eğitim, mülkiyet ve en önemlisi oy hakkı gibi temel siyasal haklara kavuşmasını amaçlayan ilk kitlesel feminist hareket dalgasıdır.
İkinci Dalga FeminizmBatı'da 1970'lerde etkisini gösteren, sadece kamusal alanda değil 'özel alandaki' ev içi ilişkileri de sorgulayan, 'kişisel olan politiktir' sloganıyla erkek egemenliğini kökten eleştiren feminist akımdır. Türkiye'de 1980 sonrası bağımsız hareketi tetiklemiştir.
Üçüncü Dalga Feminizm1990'larda ortaya çıkan; yekpare bir 'kadın' kategorisi yerine sınıf, ırk, etnik köken ve cinsel yönelim gibi farklılıkları vurgulayan, bireyselliği ön plana çıkaran yeni nesil feminist yaklaşımdır.
Süfrajet (Suffragette)19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında İngiltere ve ABD başta olmak üzere kadınların oy hakkı için protesto, açlık grevi ve pasif direniş gibi radikal yöntemlerle mücadele ettiği birinci dalga hareketidir.
Erkek FeminizmiOsmanlı'nın son döneminde görücü usulüne karşı çıkan, eğitimli eşler ve baskısız sosyal yaşam arzulayan reform yanlısı Osmanlı erkek seçkinlerinin kadın meselesini önceliklendiren eğilimlerine verilen addır.
Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği1913 yılında Nuriye Ulviye Mevlan Civelek tarafından kurulan, kadınların eğitim, çalışma, hukuk ve siyaset alanındaki taleplerini savunan ve 'Kadınlar Dünyası' dergisini çıkaran ilk feminist nitelikli Osmanlı derneğidir.
İnas DarülfünunuOsmanlı döneminde kadınların verdiği mücadeleler sonucunda 1914 yılında açılan ve ilk kadın üniversitesi olarak bilinen yükseköğretim kurumudur.
Cam Tavan (Glass-Ceiling)Kadınların vasıflarından ve başarılarından bağımsız olarak, erkek-merkezli güç ilişkileri yüzünden yönetsel ve üst düzey pozisyonlara yükselmelerini engelleyen görünmez toplumsal engellerdir.
İlerici Kadınlar Derneği (İKD)1975 yılında kurulan ve 1980'e kadar binlerce üyeye ulaşan, kadın sorununu sol siyaset ve sınıf mücadelesi ekseninde ele alan 1970'lerin en kitlesel sol kadın örgütlenmesidir.
Kişisel Olan Politiktirİkinci dalga feminizmin temel sloganı olup, kadının ev içi, aile ve mahrem alanlarda yaşadığı baskı ve deneyimlerin bireysel değil, toplumsal cinsiyet iktidarının bir ürünü yani politik bir mesele olduğunu ifade eder.
CEDAW (Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi)Birleşmiş Milletler tarafından 1979'da kabul edilen, kadın haklarının uluslararası güvencesi olan ve Türkiye tarafından 1985 yılında (çekincelerle) imzalanan temel sözleşmedir.
Toplumsal Cinsiyeti Ana Akımlaştırma (Gender Mainstreaming)Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasını ve her türlü yasa, politika veya programın kadınlar ile erkekler üzerindeki olası sonuçlarının önceden değerlendirilerek tüm süreçlere entegre edilmesini amaçlayan stratejidir.
Proje Feminizmi1990'lı yıllardan itibaren uluslararası fonlar ve AB destekleriyle yürütülen kadın projelerinin yaygınlaşmasıyla, kadın hareketinin ideolojik yapısının esneyerek bir projeye dönüşmesini eleştiren kavramdır.
Yeni SiyasetPolitikanın sadece meclis veya partilerle sınırlı olmayıp; çevre, barış, LGBT ve feminizm gibi alanlarda sivil toplum içinde gösteriler, mitingler ve lobi faaliyetleriyle yürütülen toplumsal hareket biçimidir.
Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi1990 yılında İstanbul'da kurulan, Türkiye'de kadınların tarihine ilişkin yazılı belge, arşiv, dergi ve materyalleri toplayan ilk ve tek feminist arşiv ve kütüphane vakfıdır.
Toplumsal Cinsiyete Duyarlı BütçelemeKamu kaynaklarının ulusal veya yerel ölçekte kadınlar ile erkekler arasında eşit kullanımını ve ihtiyaçların eşit gözetilmesini sağlamak amacıyla hazırlanan şeffaf ve katılımcı bütçeleme yaklaşımıdır.
Hegemonik ErkeklikErkek egemen cinsiyet rejiminde erkekliğin idealize edilen, diğer tüm öteki erkeklik biçimlerini ve kadınları dışlayan, tahakküm altında tutan en üstün biçimidir.
İstanbul SözleşmesiAvrupa Konseyi tarafından 2011 yılında İstanbul'da imzaya açılan; kadına yönelik şiddet ve ev içi şiddeti önleme, koruma, kovuşturma ve cezalandırma yükümlülükleri getiren bağlayıcı uluslararası sözleşmedir.
6284 Sayılı KanunTürkiye'de 2012 yılında kabul edilen, ailenin korunması ve kadına karşı şiddetin önlenmesine dair tedbirleri, koruma mekanizmalarını ve devletin yükümlülüklerini düzenleyen temel yasadır.
Namus CinayetiKadın bedeninin ve cinselliğinin erkek egemen kuralların dışına çıktığı gerekçesiyle ('namusun kirlendiği' iddiasıyla) aile bireyleri tarafından genç kız ve kadınların öldürülmesi veya intihara zorlanmasıdır.
Neoliberal-Muhafazakâr Politikalar2010'lardan itibaren ivme kazanan; kadını öncelikle aile içinde tanımlayan, esnek çalışma biçimlerini dayatan ve kürtaj ile doğurganlık politikaları üzerinden kadın bedenine müdahale eden politik yönelimlerdir.
