Ünite 1: Toplumsal Bağlamda Turizmin Gelişimi — Önemli Kavramlar

Rönesans'tan itibaren Avrupalı aristokrat ve zengin gençlerin gelecekteki mesleklerine hazırlık ve medenileşme amacıyla Batı ve Güney Avrupa'yı (özellikle İtalya, Fransa, Roma) kapsayan uzun süreli kültürel eğitim seyahatleridir. Örnek: 17. yüzyılda İngiliz soylu gençlerin mentorlar eşliğinde Roma ve Venedik'i ziyaret etmesi.

Thomas Cook'un öncülüğünde, riskli ve öngörülemez bireysel seyahatlerin sistematik, planlı, ekonomik ve uzman tecrübesine dayanan kitle turizmi hareketine dönüştürülmesi sürecidir. Brendon tarafından kitle tüketimini açıklamak için literatüre kazandırılmıştır.

18. ve 19. yüzyıllarda endüstrileşme, şehirleşme ve materyalizme tepki olarak doğan; bireylerin doğayı, bakir manzaraları ve köylü yaşamını yücelterek estetik ve duygusal deneyimler aramasını sağlayan edebiyat, sanat ve felsefe akımıdır.

Sağlığı 'hastalığın yokluğu' olarak tanımlayan ve insan bedenine bir makine metaforu üzerinden yaklaşarak sorunların parçalar halinde çözülebileceğini savunan yaklaşımdır. Metinde Orta Çağ'daki spa turizminin bu paradigma ile ele alındığı belirtilir.

Sağlığı sadece hastalığın yokluğu değil, beden, zihin ve ruh bütünlüğünde tam bir iyi olma hâli olarak ele alan yaklaşımdır. İlk Çağ'daki spa ve kaplıca turizmi bu anlayışla ilişkilendirilmiştir.

Thorstein Veblen'in 'Aylak Sınıfı Teorisi'nde öne sürdüğü, üst sosyal sınıfların ve onlara özenen alt sınıfların statü ve zenginliklerini topluma göstermek amacıyla gerçekleştirdiği mal, hizmet ve seyahat tüketimidir.

Jean Baudrillard'ın simülasyon teorisinde yer alan, nesnenin orijinal ve gerçek hâlinin kaybolarak insanların yapay kopyaların ve simülasyonların çekiciliğine kapılması durumudur. Örnek: Modern temalı parklar.

Çin'den başlayarak Asya, Orta Doğu ve Akdeniz kıyılarına kadar uzanan, milattan sonraki ilk yüzyıllarda güçlenen ve doğu ile batı arasındaki ticari, kültürel, dini alışverişi sağlayan 8000 km'lik tarihi ağdır.

Grand Tur döneminde Avrupa'nın büyük şehirlerinde yabancı gezginleri kişi başına belirli bir ücret karşılığında saraylar, kiliseler ve turistik mekânlarda gezdiren erken dönem profesyonel tur rehberleridir.

Bir devletin kendi sınırları dışındaki başka toprakları ve yerel toplulukları fethederek ekonomik, siyasi ve kültürel kontrolü ele geçirmesi ve ana vatanın egemenliğini kurması sürecidir.

Geç modern toplumların en temel özelliklerinden biri olan; insanların, bilgilerin, sermayenin ve malların mekânsal uzamda sürekli ve akışkan bir şekilde yer değiştirebilme kapasitesi ve yetisidir.

Ortak değerler, ulusal eğitim sistemleri, ortak dil ve politikalar etrafında şekillenen, sınırları belirli bir siyasi çerçevede milletlerin bir arada yaşadığı modern devlet düzenidir.

Ziyaretçilerin ulusal kimliklerini, aidiyet duygularını ve ortak geçmişlerini pekiştirmek amacıyla millî parkları, ulusal müzeleri, anıtları ve büyük şehirlerdeki tarihi simgeleri ziyaret etme faaliyetidir.

Kamusal hayatta geçerli olan davranış normlarının ve tüketim biçimlerinin saray ve toplumsal seçkinler tarafından belirlendiğini, bu normların alt sınıflar tarafından taklit edilerek tüm topluma yayıldığını savunan sosyolojik tezdir.

Müslüman gezgin İbn Battuta'nın Mekke hac yolculuğu ile başlayıp Hindistan, Çin, Kuzey Afrika ve Orta Doğu'yu kapsayan gezilerini anlattığı, İslam dünyasının en önemli seyahatname eseridir.

Selçuklu yönetiminde görev yapmış Nâsır-ı Hüsrev'in Orta Doğu seyahatlerini, Kahire yaşamını ve Mekke hac deneyimlerini kaleme aldığı ilk Müslüman hac kaydı niteliğindeki eserdir.

MÖ 4000 civarında Sümerlerin parayı ticarette kullanması ve tekerleği icat etmesi, modern seyahat işletmeciliği ve taşımacılığının temellerini atan ilk büyük kalkış noktası olarak kabul edilir.