Kendi Toplumunu Yeniden Düşünmek: 1960-1980 Döneminde Türkiye'de Sosyolojimyders hazırladı
Türkiye'de 1960 ile 1980 yılları arası, toplumsal yapının benzeri görülmemiş bir hızla dönüştüğü, köylerden kentlere büyük göç dalgalarının yaşandığı ve sanayileşme çabalarının ivme kazandığı kritik bir eşiktir. Bu çalkantılı dönem, ülkedeki düşünce dünyasını da derinden sarsmış ve sosyal bilimcileri Batı'dan hazır olarak getirilen teorik kalıpları körü körüne benimsemekten vazgeçirmiştir. Bunun yerine sosyologlar, Türkiye'nin kendi tarihsel köklerini, özgün kurumsal yapılarını ve toplumsal dinamiklerini doğrudan mercek altına almaya başlamışlardır. Bu arayış, sadece akademik bir merakın ötesinde, ülkenin kronikleşmiş kalkınma sorunlarına ve toplumsal değişim sancılarına yerli ve gerçekçi çözümler üretme çabasının bir ürünüdür.
Günlük hayatta deneyimlediğimiz pek çok kentsel meselenin, sınıf yapısının, aile içi dönüşümlerin ve hatta siyasi tercihlerin izleri işte bu iki on yıllık döneme dayanmaktadır. O yıllarda akademisyenler; Osmanlı toplum düzeninin niteliğinden köylerin piyasa ilişkileriyle tanışmasına, gecekondulaşma olgusundan dinin toplumsal hayattaki rollerine kadar geniş bir yelpazede çığır açıcı araştırmalar yürütmüşlerdir. Örneğin, bugün büyükşehirlerde karşılaşılan uyum sorunları, yoksulluk alt kültürleri veya kadınların iş gücüne katılım biçimleri gibi konular, ilk kez bu dönemde ampirik saha çalışmalarıyla sistematik olarak ele alınmıştır. Öğrenciler ve araştırmacılar açısından bu dönemi incelemek, bugünkü toplumsal kurumların hangi tarihi ve yapısal süreçlerden geçerek şekillendiğini anlamak için hayati bir anahtardır.
Söz konusu dönem, aynı zamanda sosyal bilimlerde Batı merkezli pozitivist yaklaşımlarla tarihsel ve eleştirel perspektifler arasında kıran kırrana geçen teorik tartışmalara sahne olmuştur. Aydınlar ve sosyologlar, Türkiye'nin uluslararası sistemdeki yerini, az gelişmişlik olgusunu ve toplumsal tabakalaşma biçimlerini açıklamak için yepyeni kavramsal araçlar geliştirmişlerdir. Bugün üniversite amfilerinden sokaktaki günlük tartışmalara kadar uzanan pek çok mesele, aslında bu dönemde temelleri atılan zihinsel bir mücadelenin devamıdır. Bu üniteyi tamamlayan bir öğrenci, toplumsal olayları sadece anlık fotoğraflar olarak değil, derin tarihsel ve yapısal bağlamları olan dinamik süreçler olarak görebilme yetkinliği kazanır.