Ünite 7: 1980-2000 Döneminde Türkiye’de Sosyoloji — Örnekler

1980'lerde Marksist teorinin ve sınıf analizlerinin sosyolojideki gücünü yitirmesiyle birlikte, ekonomi-politik tartışmaların yerini yoksulluk ve varoş analizleri almıştır. Bu dönemin somut bir yansıması olarak, bozulan gelir dağılımı karşısında devletin tek çözüm yolu olarak Turgut Özal’ın kurduğu Fakir-Fukara Fonu (Fakfukfon) projesi öne çıkmıştır. Sosyologlar da bu süreçte geniş çaplı kalkınma projeleri yerine bu tür dar ve yoksulluk odaklı geçici müdahaleleri incelemeye başlamıştır.

1980'lerin ortalarından itibaren bilimsel üretimin devlet üniversitelerinin dışına taşındığı görülmüştür. Bu durumun somut bir örneği, büyükşehir belediyelerinin ve vakıf kuruluşlarının kendi faaliyetleri için üniversitedeki sosyologları projelere ortak etmesidir. Geçmişte araştırmaları devlet yönlendirirken, artık sosyologlar lüks otellerde düzenlenen sempozyumlarda veya yerel yönetimlerin kentsel dönüşüm ve soylulaştırma projelerinde görev almıştır.

1980'lerde pozitivist metodolojinin ve nedensellik ilkelerinin sorgulanmasıyla sosyolojinin dili de köklü bir değişim geçirmiştir. Artık evrensel yasalar aramak yerine, inceleme nesnesi olan toplumu betimleyen esnek bir anlatım tarzı benimsenmiştir. Bu bağlamda sosyologlar, katı bilimsel jargondan uzaklaşarak şiir, edebiyat ve mitolojiye açılan daha sanatsal ifade biçimlerini metinlerinde kullanmaya başlamıştır.