Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Tarih Lisans Programı » Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi 1

Ünite 5: Mondros’tan Lozan’a Türkiye — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 50 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Müdafaa-i Hukuk — Mondros sonrası işgallere karşı Türk halkının haklarını savunmak amacıyla kurduğu cemiyetlerin genel adıdır. Vatanın bütünlüğünü korumayı amaçlar.

Misak-ı Millî — Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen, milli mücadelenin hedeflerini ve asgari barış şartlarını belirleyen milli yemindir.

Kuva-yı Millîye — İşgallere karşı halkın kendi imkanlarıyla kurduğu, düzensiz ancak vatansever milis kuvvetleridir. Düzenli ordu kurulana kadar direnişi sürdürmüşlerdir.

Manda ve Himaye — Kendini yönetemeyecek devletlerin büyük devletler tarafından yönetilmesi fikridir. Sivas Kongresi'nde kesin olarak reddedilmiştir.

Temsil Heyeti — Erzurum Kongresi'nde kurulan ve Sivas Kongresi'nde tüm yurdu temsil eder hale gelen, TBMM açılana kadar yürütme görevi yapan kuruldur.

Tekâlif-i Milliye — Sakarya Savaşı öncesi ordunun ihtiyaçlarını halktan karşılamak amacıyla Başkomutan Mustafa Kemal tarafından yayınlanan milli yükümlülük emirleridir.

Hıyanet-i Vataniye — TBMM'ye karşı çıkan ayaklanmaları bastırmak ve meclis otoritesini korumak amacıyla çıkarılan vatana ihanet kanunudur.

İstiklal Mahkemeleri — Milli Mücadele sırasında asker kaçaklarını cezalandırmak ve iç güvenliği sağlamak amacıyla kurulan seyyar mahkemelerdir.

Megali İdea — Yunanlıların Bizans İmparatorluğu'nu yeniden canlandırma ve büyük Yunanistan'ı kurma hedefidir.

Şark Meselesi — Avrupalı devletlerin Osmanlı'yı parçalama ve Türkleri Anadolu'dan atma projesinin genel adıdır.

Redd-i İlhak — İzmir'in Yunanistan'a katılmasını (ilhakını) reddetme prensibidir; Batı Anadolu direnişinin temelidir.

Mavri Mira — Rum Patrikhanesi tarafından kurulan ve Bizans'ı ihya etmeyi amaçlayan zararlı cemiyettir.

Etnik-i Eterya — Yunanistan'ın bağımsızlığı ve genişlemesi için çalışan, Anadolu'daki Rumları kışkırtan cemiyettir.

Hınçak ve Taşnak — Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermenistan kurmak için terör faaliyetleri yürüten Ermeni örgütleridir.

Wilson Prensipleri — ABD Başkanı Wilson'ın yayınladığı, her milletin kendi kaderini tayin etmesini öngören ancak işgallere kılıf yapılan ilkelerdir.

Amasya Protokolü — İstanbul Hükümeti ile Temsil Heyeti arasında yapılan ve milli hareketin hukuken tanınmasını sağlayan görüşmedir.

Felah-ı Vatan — Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Misak-ı Milli'nin kabul edilmesini sağlayan milli mücadele yanlısı gruptur.

Pontus Rum — Karadeniz bölgesinde bir Rum devleti kurmayı amaçlayan ayrılıkçı harekettir.

İrade-i Milliye — Sivas Kongresi kararlarını halka duyurmak amacıyla çıkarılan ilk milli mücadele gazetesidir.

Mudanya Mütarekesi — Kurtuluş Savaşı'nın askeri safhasını bitiren, Doğu Trakya'nın savaşsız kurtarılmasını sağlayan ateşkes antlaşmasıdır.

Gümrü Antlaşması — TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi zaferidir; Ermeni meselesini fiilen bitirmiştir.

Ankara Antlaşması (1921) — Sakarya Zaferi sonrası Fransa ile imzalanan, Güney Cephesi'ni kapatan ve İtilaf bloğunu parçalayan antlaşmadır.

Kars Antlaşması — Sovyet Rusya'ya bağlı Kafkas devletleri ile imzalanan ve doğu sınırımızı kesinleştiren antlaşmadır.

Başkomutanlık Kanunu — Kütahya-Eskişehir yenilgisi sonrası meclis yetkilerinin üç aylığına Mustafa Kemal'e devredilmesidir.

Milli Egemenlik — Yönetme yetkisinin doğrudan millete ait olmasıdır; Amasya Genelgesi ile temelleri atılmıştır.