Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Tarih Lisans Programı » Temel Bilgi Teknolojileri 2

Ünite 2: Bilişim Güvenliği — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Gizlilik — Kullanıcıların sistemdeki verilerin kimler tarafından görülebileceğine karar vermesi ve kontrol etmesidir. Örneğin, bir web sitesine girilen kişisel bilgilerin sadece yetkili kurum personeli tarafından görülebilmesi gizlilik ilkesinin gereğidir.

Bütünlük — Sistemin ve verilerin bozulması, değiştirilmesi veya silinmesinin engellenerek orijinal halleriyle saklanmasıdır. Örneğin, kurumsal bir veri tabanındaki finansal kayıtların yetkisiz kişilerce değiştirilememesi veri bütünlüğünü ifade eder.

Erişilebilirlik — Bilişim sistemlerinin ve verilerin yetkili kullanıcılar tarafından her an ulaşılabilir ve kullanılabilir olmasıdır. Örneğin, bir şirket çalışanının gerek duyduğunda müşteri verilerine kesintisiz bir şekilde ulaşabilmesi bu ilkeyle ilgilidir.

İzlenebilirlik — Sistemde gelişen tüm olayların daha sonra incelenebilecek şekilde kayıt altında tutulmasıdır. Örneğin, sisteme yapılan kullanıcı girişlerinin ve gönderilen e-postaların log dosyalarında saklanması izlenebilirliği sağlar.

Kimlik Sınaması — Sistemi kullanan kişinin iddia ettiği kişi olduğunun doğrulanması sürecidir. Örneğin, sisteme giriş yapılırken parola sorulması veya parmak izi okutulması kimlik sınaması uygulamasıdır.

Güvenilirlik — Bilgisayar sisteminin ve uygulamaların öngörülen performansı ve sonuçların tutarlılığıdır. Örneğin, bir yazılımın kullanıcının aynı isteklerine her seferinde tutarlı ve hatasız cevap üretmesidir.

İnkar Edememe — Bilgi paylaşımında tarafların kimliklerini doğrulaması ve yaptıkları veri transferini sonradan inkâr edememesidir. Örneğin, internet bankacılığında para gönderen kişinin bu işlemi ben yapmadım diyememesini sağlar.

Kötü Amaçlı Yazılım (Malware) — Bilgisayar sistemlerine zarar vermek, bilgi çalmak veya kullanıcıyı rahatsız etmek için hazırlanan yazılımlardır. Örneğin, virüsler ve solucanlar bu kategoriye giren zararlı kodlardır.

Önükleme (Boot Sector) Virüsü — Sabit diskin ilk sektörü olan Master Boot Record (MBR) bölümüne sızarak sistem açılışında çalışan virüstür. Örneğin, taşınabilir flash bellekler aracılığıyla yayılarak sistem açılışını yavaşlatabilir.

Makro Yazılım Virüsü — Kelime işlemci ve elektronik tablo programlarındaki makro komut setlerinin içine yerleşen virüstür. Örneğin, Melissa virüsü Word belgeleri üzerinden yayılıp e-posta listelerine kopyalar gönderen bir makro virüsüdür.

Solucan — İşletim sistemlerinin açıklarını kullanarak ağ üzerinden kullanıcı müdahalesine gerek kalmadan yayılan zararlıdır. Örneğin, ağdaki güvenlik açıklarını tarayıp kendisini çoğaltarak internet trafiğini yavaşlatır.

Truva Atı (Trojan) — Kullanıcıya kendisini faydalı bir yazılım olarak gösterip arka planda sisteme zarar veren yazılımdır. Örneğin, indirilen masum bir oyunun arkasında gizlenerek korsanların bilgisayara sızması için port açar.

Casus Yazılım (Spyware) — Kullanıcıların internet gezinti geçmişini ve şifrelerini gizlice toplayıp bir merkeze ileten zararlı programdır. Örneğin, bedava indirilen bazı ekran koruyucuların arka planda kredi kartı bilgilerini çalmasıdır.

Çöp e-Posta (Spam) — Kullanıcıların isteği dışında toplu olarak gönderilen reklam ve propaganda amaçlı yığın mesajlardır. Örneğin, e-posta kutumuza gelen ve kaynağı belirsiz olan yüzlerce ticari reklam mesajıdır.

Kişisel Güvenlik Duvarı (Firewall) — İnternetten gelen ve giden veri trafiğini denetleyerek izinsiz ağ sızmalarını engelleyen yazılım veya donanımdır. Örneğin, evimizin kapısı gibi dışarıdan gelen zararlı paketlerin bilgisayara girmesini bloke eder.

SSL (Secure Sockets Layer) — İstemci ve sunucu arasındaki veri akışını şifreleyerek kimlik doğrulaması sağlayan güvenlik protokolüdür. Örneğin, e-ticaret sitelerinden alışveriş yaparken tarayıcının adres çubuğunda görünen kilit simgesi SSL kullanımını gösterir.

Bilişim Etiği — Bilgisayar dünyasında insanların davranışlarını inceleyen ve uyulması gereken yazılı kuralları belirleyen alandır. Örneğin, internetteki her bilginin herkese ait olduğu yanılgısına düşmeden telif haklarına saygı duymaktır.