← Ünite 2
Yönetimde Güncel Yaklaşımlar

Ünite 2: Yenilik Yönetimi

Schumpeter'in 1934 Tarihli Eseri
Yenilik kavramının bilimsel ve biçimsel anlamdaki ilk tanımı, Joseph Schumpeter'in 1934 yılında yayımladığı 'The Theory of Economic Development' isimli kitabında yapılmıştır. Bu eser, yeniliğin ekonomik kalkınmadaki rolünü kuramsallaştıran ilk temel kaynaktır.
Majaro'nun Dört Evreli Modeli
S. Majaro (1988) tarafından geliştirilen modelde yenilik süreci; Fikir Üretme, İşletme Amaçlarına Uygunluk Kontrolü, Ticari ve Teknik Uygunluk Kontrolü ile Ticarileştirme olmak üzere 4 ana evreye ayrılmıştır.
Tiwari ve Diğerlerinin Üç Evreli Modeli
Tiwari ve meslektaşlarının 2007 yılında önerdiği model, yenilik sürecini daha basit bir yaklaşımla Başlangıç (gereksinim analizi, proje planı), Uygulama (prototip, test) ve Pazarlama (üretime geçiş, pazara nüfuz etme) olmak üzere 3 evrede ele alır.
Selin Kolonya Koku Giderici İnovasyonu
Türkiye'den inovasyon örnekleri kapsamında Selin Kolonya firması; sıvı sabun, kolonya ve ıslak mendilden oluşan 'Koku Giderici Seri' ürünlerini geliştirerek pazarda önemli bir ürün inovasyonu başarısı elde etmiştir.

Anahtar Kavramlar

Yenilik (İnovasyon)Birey veya grup bağlamında ortaya çıkan yeni bir fikir, ürün, süreç veya uygulamanın ticari bir değer kazanarak başarıyla uygulanmasıdır. Metinde Schumpeter'in 1934 yılındaki çalışmasına atıfla, ekonomik ve ticari değere sahip olması gerektiği vurgulanmıştır.
İcat (Buluş)Daha önce hiç var olmamış yeni bir ürünün veya teknolojinin ilk örneğinin (prototipinin) teknik olarak ortaya konulması sürecidir. İcat teknik bir başarıyı temsil ederken, yenilik bu icadın ticarileşerek pazarda yer bulmasıdır.
Göreli AvantajBir yeniliğin, yerine geçtiği mevcut ürüne veya yönteme kıyasla kullanıcıya sağladığı ekonomik, sosyal prestij veya güvenilirlik faydasıdır. Yeniliğin benimsenme hızını doğrudan etkileyen en önemli özelliklerden biridir.
UygunlukOrtaya çıkan bir yeniliğin, potansiyel kullanıcıların geçmiş tecrübelerine, mevcut değer yargılarına, inançlarına ve ihtiyaçlarına ne derece uyumlu olduğunu gösteren özelliktir. Uygunluk düzeyi arttıkça benimsenme hızı da artar.
KarmaşıklıkBir yeniliğin potansiyel kullanıcılar tarafından anlaşılmasındaki, algılanmasındaki ve kullanılmasındaki güçlük derecesidir. Karmaşıklık derecesi yüksek olan yeniliklerin pazarda kabul görmesi daha uzun zaman alır.
DenenebilirlikBir yeniliğin ticari olarak yayılmadan önce deneysel ve bilimsel temellere dayandırılarak küçük ölçekte test edilebilme derecesidir. Denenebilirliği yüksek olan yenilikler kullanıcıdaki risk algısını azaltır.
GözlemlenebilirlikTicari nitelik kazanan bir yeniliğin kullanım sonuçlarının ve sağladığı faydaların diğer bireyler veya sistemler tarafından dışarıdan ne derece görülebildiğini belirten özelliktir.
Ürün YeniliğiFiziksel özellikleri, bileşenleri veya kullanım amaçları bakımından tamamen yeni ya da önemli ölçüde geliştirilmiş bir ürünün pazara sunulmasıdır. Kullanıcının yaşam kalitesini ve kullanım kolaylığını artırmayı hedefler.
Süreç YeniliğiYeni veya önemli ölçüde geliştirilmiş bir üretim ya da dağıtım yönteminin işletmede uygulanmasıdır. Bu yenilik türü maliyetleri düşürmeyi veya ürün kalitesini artırmayı amaçlayan teknolojik donanım ve yazılımları içerir.
Örgütsel Yenilikİşletmenin işyeri organizasyonunda, iş yapış yöntemlerinde veya dış ilişkilerinde yeni bir örgütsel metodun uygulanmasıdır. Örgüt içi iletişimi kolaylaştırmak için Intranet kurulması bu yeniliğe örnektir.
Yönetim Yeniliğiİşletmenin yönetim kademesini ilgilendiren, yönetsel süreçleri daha kararlı ve etkin kılmak amacıyla yeni yönetim anlayışlarının benimsenmesidir. Toplam Kalite Yönetimi felsefesine geçilmesi bu yenilik türündendir.
Hizmet YeniliğiMüşterilere sunulan mevcut hizmetlerin sunum şeklinde veya doğrudan yeni bir hizmet alanında yapılan yenilikçi yaklaşımlardır. Çağrı merkezlerinde sesli yönlendirme sistemine geçilmesi buna örnektir.
Pazar AraştırmasıBir ürün veya hizmetin hangi pazara, ne zaman ve nasıl çıkarılacağı ile nasıl tutundurulacağı üzerine yapılan, pazarlama karması fonksiyonlarının en üst düzeyde değerlendirildiği çalışmalar bütünüdür.
Pazarlama AraştırmasıYenilik pazara sunulduktan sonra tüketicilerden geri bildirim almak, memnuniyet düzeylerini ölçmek ve geliştirilmesi gereken yönleri belirlemek amacıyla sistematik veri toplama ve analiz etme sürecidir.
Yenilik YönetimiBir yeniliğin işletme içerisinde fikir aşamasından başlayarak geliştirilmesi, üretilmesi ve pazara sunulmasına kadar geçen tüm süreci kapsayan faaliyetlerin, tekniklerin ve uygulamaların bütünüdür.

Diğer Önemli Bilgiler

İşbir Yatak Viscostar Teknolojisi

İşbir Yatak firması, doğal viskoelastik malzeme kullanarak programlanabilir kumandalı ve titreşimli masaj sistemine sahip 'Viscostar Nature Massage' yatağını geliştirerek sektöre teknolojik bir ürün yeniliği sunmuştur.

Orka Grup Parfümlü Takım Elbise

Orka Grup, tekstil sektöründe fark yaratmak amacıyla 'Parfümlü Takım Elbise' ve 'Anti Stres Tişört' gibi yenilikçi ürün tasarımları geliştirerek Türkiye'deki başarılı inovasyon örnekleri arasında yer almıştır.

Selpak Bakteri Öldüren Mendil

Selpak markası, hijyen standartlarını yükseltmek amacıyla Ar-Ge çalışmaları sonucunda 'Bakteri Öldüren Kağıt Mendil' geliştirerek pazarda öncü bir ürün yeniliğine imza atmıştır.

Süvari Giyim X-Ray Kemer İnovasyonu

Süvari Giyim, özellikle seyahat eden kullanıcıların konforunu düşünerek güvenlik geçişlerinde 'X-ray Cihazında Ötmeyen Kemer' tasarlamış ve pratik bir ürün yeniliği örneği sunmuştur.

Aksigorta 'Panik Yok' Uygulaması

Aksigorta, kaza yapan sürücülerin telefon üzerinden kaza formu doldurmasını, fotoğraf çekip göndermesini ve anında temsilciye bağlanmasını sağlayan 'Panik Yok' mobil uygulamasını geliştirerek başarılı bir hizmet yeniliği sunmuştur.

Korkmaz Haşlamayan Çaydanlık

Mutfak gereçleri üreticisi Korkmaz firması, kullanım güvenliğini artırmak amacıyla tasarladığı 'Haşlamayan Çaydanlık' ürünüyle ev aletleri sektöründe dikkat çeken bir ürün inovasyonu gerçekleştirmiştir.

Sattler'in Yenilik Yönetimi Sınıflandırması

M. Sattler (2008-2011) çalışmasında yenilik yönetimini dar bağlam (Ar-Ge ve Teknoloji Yönetimi) ve geniş bağlam (Stratejik, Örgütsel, Kültürel ve Çevresel faktörler) olmak üzere iki ana boyutta yapılandırmıştır.

Sınavda Dikkat Et

  • İnovasyon ile Yenilik arasındaki farka dikkat edin; inovasyon yeniliğin ticari değer kazanmış halidir.
  • Schumpeter'in 1934 tarihli eserinin yenilik yazınındaki ilk biçimsel kaynak olduğunu unutmayın.
  • Rogers'ın yenilik özelliklerini (göreli avantaj, uygunluk, karmaşıklık, denenebilirlik, gözlemlenebilirlik) mutlaka ezberleyin; soru gelme ihtimali çok yüksektir.
  • Intranet kurulumu ve bilgisayar destekli muhasebe sisteminin 'Örgütsel Yenilik' kapsamında olduğunu unutmayın.
  • Toplam Kalite Yönetimi ve ISO belgesi alımının 'Yönetim Yeniliği' olduğunu aklınızda tutun.
  • Pazar araştırması (pazara çıkış öncesi) ile pazarlama araştırması (pazara çıkış sonrası geri bildirim) ayrımını karıştırmayın.
  • Sattler'in dar bağlamında sadece Ar-Ge ve Teknoloji Yönetiminin yer aldığını unutmayın.