Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » 2. Abdülhamit Dönemi Türk Edebiyatı

Ünite 1: Edebiyat-ı Cedîde Topluluğunun Oluşumu — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Edebiyat-ı Cedîde — 1896 yılında Tevfik Fikret'in Servet-i Fünûn dergisinin yazı işleri müdürlüğünü üstlenmesiyle başlayan, sanat için sanat anlayışını, bireysel temaları ve Batılı estetik biçimleri savunan edebî hareket.

İstibdat Dönemi — II. Abdülhamit'in 33 yıllık saltanatı boyunca uyguladığı, sıkı sansürün, geniş polis teşkilatının ve baskıcı idare tarzının egemen olduğu siyasi dönem; edebiyatta bireyselliğe kaçışın temel nedenidir.

Ukâz-ı Osmânî — Muallim Naci etrafında toplanan eski edebiyat taraftarlarının, Saadet gazetesinde şiirlerini yayımladıkları ve Mekke'deki ünlü Arap panayırından esinlenerek kurdukları edebî halka.

Ukâz-ı Şubbân — Recaizade Mahmut Ekrem yanlısı genç şair ve yazarların, Muallim Naci grubuna karşı kendileri için kullandıkları 'genç şairler panayırı' anlamına gelen terim.

Abes-Muktebes Tartışması — Hasan Âsâf'ın şiirindeki 'muktebes' ve 'abes' kelimelerinin kafiye oluşturamayacağı iddiasıyla başlayan, kafiyenin göz için mi kulak için mi olduğu tartışmasına ve yenilikçi-gelenekçi çatışmasına dönüşen olay.

Dekadanlar — Ahmet Midhat Efendi'nin Servet-i Fünûn şairlerinin kullandıkları ağır dil, anlaşılmaz tamlamalar ve simgesel anlatımlardan ötürü onları eleştirmek amacıyla kullandığı Fransızca kökenli aşağılayıcı terim.

Anjambman — Divan şiirindeki dize veya beyit sınırlamasının aksine, anlamın ve cümlenin bir dizenin ortasında bitmeyip sonraki dizelere yayılarak devam etmesi tekniği.

Sone — İtalyan ve Fransız edebiyatından Edebiyat-ı Cedide şiirine aktarılan, ilk iki bendi dört, son iki bendi üçer dizeden oluşan toplam 14 dizelik Batı kökenli nazım biçimi.

Terzarima — Edebiyat-ı Cedide şairlerinin Batı şiirinden alarak uyguladıkları, üçer mısikalı bentler halinde yazılan ve örülü bir kafiye düzenine sahip olan nazım biçimi.

Serbest Müstezat — Divan edebiyatındaki müstezat nazım biçiminin kurallarının esnetilerek, farklı aruz kalıplarının karıştırılmasıyla Edebiyat-ı Cedide şairlerinin geliştirdiği esnek nazım şekli.

Mensur Şiir — Şiirin duygu, hayal, ritim ve imgeli yapısının ölçü ve kafiye olmaksızın düz yazı biçiminde kaleme alınması türü; Halit Ziya ve Mehmet Rauf bu türün ilk örneklerini vermiştir.

Edebiyat ve Hukuk — Hüseyin Cahit Yalçın'ın Fransızcadan çevirdiği ve yayımlanması sonrasında Servet-i Fünûn dergisinin kapatılmasına yol açan politik ve edebî makale.

Âşiyan — Tevfik Fikret'in 1903 yılında Rumelihisarı sırtlarında inşa ettirdiği ve 1908'e kadar süren inziva hayatını geçirdiği, günümüzde müze olan evi.